I SA/Bd 80/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 marca 2012 r. sprawy ze skargi "S." [...] sp. z o. o. w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz "S." [...] sp. z o. o. w I. [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania W złożonym wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta I. z dnia [...] w przedmiocie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł, skarżąca powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa stwierdziła, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych decyzją organu pierwszej instancji budynków: Sanatorium "K." 2, Zakładu Przyrodoleczniczego nr 2 – "B.", budynków warsztatowych przy obiekcie "B.", Zakładu Przyrodoleczniczego nr 1 i Administracja. Strona wskazała, że przeprowadzone w dniach od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. obmiary budynków wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni niż te których dokonał organ podatkowy. Ponadto strona podniosła, że oprócz ustalenia faktycznej powierzchni budynków, konieczne jest także ponowne ustalenie, jaka ich część jest wykorzystywana dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ podatkowy pierwszej instancji po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] r. odmówił spółce uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta I. z dnia [...] r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł z powodu nie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie, strony zaskarżona decyzja narusza art. 240 § 1 pkt 5; art. 122, art. 187 § 1; art. 180 § 1 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1; art. 188 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1; art. 191 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne oraz wydanie decyzji, co do jej istoty nie może nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia. Organ powołując się na treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych stwierdził, że termin płatności podatku od nieruchomości za 2005 r. upłynął w dniu 15 grudnia 2005 r. (termin płatności za miesiąc grudzień 2005 r.). Zatem licząc 5 lat od końca 2005 r., zobowiązanie podatkowe odwołującej się spółki w podatku od nieruchomości na 2005 r. uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2010 r. W związku z tym, w dniu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, tj. 02 maja 2011 r., zobowiązanie zgodnie z treścią wskazanego art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej uległo już przedawnieniu. Strona nie wskazała natomiast, by w sprawie zaistniały przesłanki dotyczące przerwania biegu przedawnienia, enumeratywnie wymienione w ustawie Ordynacja podatkowa. Skoro zatem, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2010 r., to w związku z treścią art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zobowiązany był odmówić uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącej, w sprawie doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 122 i art. 187 § 1 poprzez brak ustaleń okoliczności faktycznych w zakresie kiedy powstał obowiązek podatkowy i od kiedy należy liczyć powstanie zobowiązania, art. 70 poprzez przyjęcie, że do przedawnienia zobowiązania doszło z dniem 31 grudnia 2010 r., podczas gdy w ocenie strony, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem 01 stycznia 2011 r., a zakończy się z dniem 31 grudnia 2015 r., oraz art. 210 § 1 pkt 6 poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego decyzji. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że skoro podstawą powstania zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r. była decyzja Prezydenta Miasta I., wydana na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, z dnia [...] r. określająca spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł to stosownie do treści art. 68 § 1 i § 2 pkt 2 omawianej ustawy, okres powstania zobowiązania podatkowego został wydłużony z 3 do 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ten obowiązek powstał. W związku z tym, wydane przez organ podatkowy drugiej instancji rozstrzygnięcie polegające na twierdzeniu, że w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania zobowiązanie uległo przedawnieniu - jest nieprawidłowe. W ocenie skarżącej, skoro decyzja ostateczna Prezydenta Miasta I. z dnia [...] r. ustaliła podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r., to bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem 01 stycznia 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja narusza prawo, aczkolwiek z innych względów niż wskazane w skardze. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta I. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (dalej o.p.). We wniosku strona wskazała na nową okoliczność faktyczną istniejącą, jej zdaniem, w dniu wydania powyższej decyzji – inną (mniejszą) powierzchnię budynków, niż ta, od której dokonano wymiaru podatku od nieruchomości. Na dowód tego przedstawiła protokół z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta I. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu niestwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie ze względu na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że fakt przedawnienia czyni zbędnym zgłębianie okoliczności podniesionych we wniosku o wznowienie postępowania i sprawdzanie, czy nie odpowiadają one jednej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 o.p. W skardze strona zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia. Jej zdaniem bieg terminu przedawnienia rozpoczął się dopiero z dniem 1 stycznia 2011 r., a zakończy z dniem 31 grudnia 2015 r. Sąd nie podziela stanowiska spółki. Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że w sprawie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Przytoczony przez stronę art. 68 § 1 i § 2 pkt 2 o.p. ma zastosowanie do decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. I. Toruń 2007, s. 528). Art. 68 § 1 o.p. stanowi, że zobowiązanie podatkowe, kreowane w drodze doręczenia decyzji ustalającej, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W myśl natomiast art. 68 § 2 pkt 2 o.p., jeżeli podatnik w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W odniesieniu do osób prawnych zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości nie powstaje w drodze doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie. Z art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki nieposiadające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz jednostki organizacyjne Lasów Państwowych są obowiązane wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy za poszczególne miesiące - w terminie do 15 dnia każdego miesiąca. Oznacza to, że w stosunku do osób prawnych zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.). Jeżeli osoba prawna nie zapłaciła podatku od nieruchomości organ podatkowy wszczyna postępowanie i po jego przeprowadzeniu wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 o.p. Tej decyzji nie może wydać w stosunku do osoby fizycznej, która nie zapłaciła podatku. Podatek od nieruchomości od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Strona jest osobą prawną, a zatem w stosunku do niej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstało z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W takim razie zgodnie z art. 70 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Biorąc pod uwagę, że w rozpatrywanej sprawie termin płatności podatku od nieruchomości za 2005 r. upłynął w dniu 15 grudnia 2005 r. (termin płatności za grudzień 2005 r.), okres pięciu lat, o którym mowa w art. 70 § 1 o.p., mijał w dniu 31 grudnia 2010 r. W związku z tym, w dniu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania (2 maja 2011 r.), zobowiązanie podatkowe za 2005 r. uległo już przedawnieniu. W sprawie nie zaistniały przesłanki dotyczące przerwania czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd nie dopatrzył się także podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 o.p. Przeprowadzania dowodu z decyzji z dnia [...] r. Prezydenta Miasta I., określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r., jest zbędne, gdyż decyzja ta znajduje się w aktach sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, z uwagi na błędne rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 245 § 1 o.p. organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Z kolei, art. 245 § 2 o.p. stanowi, że odmawiając uchylenia decyzji w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3, organ podatkowy w rozstrzygnięciu stwierdza istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 oraz wskazuje okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji. W rozpatrywanej sprawie ustalenie, czy zaistniała przesłanka wskazana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Nie można podzielić stanowiska Kolegium, że fakt przedawnienia czyni zbędnym zgłębianie podniesionych przez skarżącą okoliczności i sprawdzanie, czy nie odpowiadają one jednej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 o.p. Samo ustalenie, iż nastąpił upływ terminu przedawnienia, nie uprawnia organu podatkowego do zaniechania merytorycznego rozpoznania sprawy (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, t. II, Toruń 2007, s. 568). Gdyby bowiem organ podatkowy uznał, że w sprawie wystąpiła jedna z przesłanek wskazanych w powyższym przepisie, powinien odmówić uchylenia dotychczasowej decyzji z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie z uwagi na upływ terminu przedawnienie zobowiązania podatkowego, nie pozwalałoby na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, tj. zbadanie, czy w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia. W sytuacji zatem, gdy strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., mimo upływu terminu przedawnienia, Prezydent Miasta I. zasadnie, na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 o.p., odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu niestwierdzenia powyższej przesłanki wznowienia. Innego sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego w rozpatrywanej sprawie nie przewiduje art. 245 § 1 o.p. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że art. 245 § 1 o.p. zawiera z założenia kompletny, enumeratywny katalog kompetencji decyzyjnych, jakie służą organowi, przeprowadzającemu wznowione postępowanie podatkowe (por. J. Zimmermann, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Postępowanie podatkowe, Toruń, 1998, s. 336). Okoliczność, że organ pierwszej instancji nie badał kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego stanowi uchybienie, które wszakże nie ma wpływu na wynik sprawy. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona zarzuciła Prezydentowi Miasta I. naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., ponieważ organ ten nie uwzględnił nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji podatkowej, tj. innej powierzchni budynków, niż ta, od której dokonano wymiaru podatku od nieruchomości (wcześniej podnosiła to we wniosku o wznowienie postępowania). Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Kolegium zależy od tego, czy podziela stanowisko Prezydenta I. co do niewystępowania przesłanki wznowienia wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Kolegium powinno: - utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji – jeżeli stwierdzi brak przesłanki wskazanej w powyższym przepisie albo - uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, uchylenia decyzji dotychczasowej - jeżeli stwierdzi istnienie przesłanki wskazanej w powyższym przepisie. W takim przypadku organ podatkowy w rozstrzygnięciu powinien stwierdzić istnienie tej przesłanki oraz wskazać okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji (art. 245 § 2 o.p.). Zaznaczyć należy, że w zaskarżonej decyzji Kolegium powołało się na art. 245 § 2 o.p., jednakże przepis ten został zastosowany w sposób nieprawidłowy. Przepis ten bowiem stosuje się wtedy, gdy w sprawie wystąpiła jedna z przesłanej wymienionych w art. 240 § 1 o.p. i organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej. Natomiast w przedmiotowej sprawie Kolegium nie stwierdziło istnienia przesłanki wskazanej w tym przepisie. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany uwzględnić wskazania Sądu. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. M. Łent L. Kleczkowski U. Wiśniewska