I SA/Bd 805/14

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-11-25

Skład orzekający: Mirella Łent, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest prawidłowe, gdy doręczenie decyzji nastąpiło w trybie zastępczym (art. 150 Ordynacji podatkowej), a skarżący kwestionuje prawidłowość adresu doręczenia oraz sposób awizowania przesyłki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące doręczenia zastępczego. Stan faktyczny, w tym dwukrotne awizowanie przesyłki i odbiór decyzji przez skarżącego, potwierdza skuteczność doręczenia w trybie art. 150 O.p. Kwestionowanie prawidłowości adresu doręczenia lub sposobu awizowania może być badane jedynie w trybie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a nie w postępowaniu o stwierdzenie uchybienia terminowi.
Stan faktyczny
Strona złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja została doręczona w trybie zastępczym w dniu 28 kwietnia 2014 r. Skarżący kwestionował prawidłowość adresu doręczenia oraz sposób awizowania przesyłki, twierdząc, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając postanowienie organu za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. dokonał rozliczenia stronie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do listopada 2010 r. Pismem z dnia [...] r. strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że przesyłka zawierająca rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 10 kwietnia 2014 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej wynika, że była ona dwukrotnie awizowana w dniach 14 i 23 kwietnia 2014 r. Z informacji nadesłanej przez Pocztę Polską S.A. wynika, że odbierając przesyłkę w dniu 30 kwietnia 2014 r. skarżący nie złożył podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, co zostało przez podatnika uczynione - po uprzednim wezwaniu - dopiero w dniu 13 maja 2014 r. Tym samym przesyłkę faktycznie wydano stronie w dniu 30 kwietnia 2014 r. Dokonując zatem oceny w przedmiocie zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania organ drugiej instancji wskazał, że doręczenie przedmiotowej przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] r. nastąpiło w trybie określonym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") w dniu 28 kwietnia 2014 r. Natomiast brak decyzji w aktach sprawy wobec faktycznego wydania przez Pocztę przesyłki do rąk adresata w dniu 30 kwietnia 2014 r., w ocenie organu, nie może podważać skuteczności prawnej jej doręczenia w trybie art. 150 O.p. Tym samym, z uwagi na fakt doręczenia decyzji w trybie zastępczym w dniu 28 kwietnia 2014 r., stosownie do treści art. 223 § 2 pkt 1 O.p., skarżący był uprawniony do złożenia prawnie skutecznego odwołania najpóźniej w dniu 12 maja 2014 r. W realiach niniejszej sprawy powyższemu terminowi uchybiono o 1 dzień, gdyż odwołanie nadano w Urzędzie Pocztowym w dniu 13 maja 2014 r. W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej zobligowany był do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 148 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że organ pierwszej instancji doręczył decyzję na właściwy adres, podczas gdy w rzeczywistości została ona skierowana pod błędny adres, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania; naruszenie art. 150 § 1a O.p. poprzez błędne wyznaczenie ostatniego terminu na wniesienie odwołania w sytuacji gdy błąd leżał po stronie placówki pocztowej, która wystawiła drugie awizo z zaniechaniem siedmiodniowego terminu; oraz naruszenie art. 150 § 1 pkt 1 w zw. z 148 O.p. poprzez niepodjęcie próby doręczenia decyzji w miejscu wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że przesyłka z decyzją z dnia [...] r., w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do listopada 2010 r. była dwukrotnie awizowana w dniach 14 i 23 kwietnia 2014 r. Znajduje to swe potwierdzenie w druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Odbierając przesyłkę w dniu 30 kwietnia 2014 r. skarżący nie złożył podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, co zostało przez niego uczynione - po uprzednim wezwaniu - dopiero w dniu 13 maja 2014 r. – tak w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 03 czerwca 2014 r. Nie ma też wątpliwości, że przesyłkę wysłano na adres na który kierowano korespondencję przez całe postępowanie, czego skarżący w żaden sposób nie kwestionował. W szczególności nie złożył w postępowaniu informacji o innym adresie do doręczeń, a z adresu, na który decyzję skierowano przesyłki były odbierane przez skarżącego. Sąd wskazuje, że stosownie do art. 146 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."), w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, jeżeli wniesiono o zastosowanie takiego sposobu doręczania albo wyrażono na to zgodę. Tymczasem na to, że adres do doręczeń był inny, strona powołuje się przy okazji złożenia formularzy w postępowaniu identyfikacyjnym. Innymi słowy skarżący doskonale wiedział, że toczy się wobec niego postępowanie a pisma kierowane są na adres, na który ostatecznie dotarła decyzja. W ocenie Sądu organ prawidłowo odczytał i zastosował art. 150 § 1 pkt 1, § 1a i 2 Ordynacji podatkowej. W ich treści znajduje usprawiedliwienie, by przyjąć, że w sprawie doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od wpływu pisma tj. od 14 kwietnia 2014r., co daje graniczną datę na dzień 28 kwietnia tego roku. Nie ma wątpliwości, że skarżącego zawiadomiono prawidłowo, gdyż skoro nie podjął pisma w terminie 7 dni, tj. do 21 kwietnia, wezwano go po raz drugi po tym terminie (23 kwietnia). Zatem termin na złożenie odwołania upływał 12 maja 2013r. W sprawie złożono je 13 maja. Warto przywołać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2013r., II FSK 2368/13, że okoliczność, czy decyzję skierowano pod właściwy adres, może być podnoszona w odwołaniu od decyzji i we wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 223 § 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 162 § 1-2). WSA wyjaśnia, że opisany w art. 150 O.p. tryb doręczenia stronie pisma wprowadza fikcję prawną i jest wyjątkiem od doręczenia właściwego. Pismo nie może być uznane za skutecznie doręczone w trybie art. 150 O.p. gdy np. z treści potwierdzenia odbioru nie wynika przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie właściwym, ale i wtedy gdy z jego treści nie wynika, czy zawiadomienie o przesyłce było prawidłowo awizowane oraz czy upłynął właściwy okres przechowywania przesyłki. Domniemanie doręczenia pisma adresatowi jako domniemanie ustawowe jest domniemaniem prawnym wzruszalnym, jeżeli adresat wywiedzie, że mimo zastosowania zastępczej formy pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Obalenie tego domniemania może nastąpić tylko w trybie przywrócenia terminu. W postępowaniu tym mogą być badane bowiem wszelkie uchybienia w doręczeniu pisma (decyzji), a w tym także kwestia prawidłowego adresu, pod który ją skierowano. Okoliczność ta podlega badaniu w ramach przesłanki braku winy w uchybieniu terminu (por. przywołany wcześniej wyrok NSA). Doręczenie zastępcze dokonane zgodnie z art. 150 O.p. jest doręczeniem skutecznym. Od daty tak doręczonego pisma biegnie 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Bezskuteczny zaś upływ tego terminu powoduje, że decyzja stała się ostateczna. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Mając na względzie powyższe, oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. E. Kruppik – Świetlicka M. Łent U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło