I SA/Bd 805/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi O. P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.. oddala skargę Pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. O. P. S.A. złożyła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r.. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy G., działając jako wierzyciel, oddalił zgłoszone zarzuty uznając je za niezasadne. W złożonym zażaleniu spółka wniosła o uwzględnienie zarzutów i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że zarzuty wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za niedopuszczalne, albowiem do dnia podjęcia egzekucji nie zostało doręczone postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącej, postanowienie takie winno zostać doręczone w trybie art. 152a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Ponadto skarżąca podniosła, że tytuł wykonawczy nie spełniał określonego w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") wskazania, albowiem błędnie określono, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu zażalenia dotyczącego niedoręczenia spółce postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a więc niedopuszczalności egzekucji tej należności podatkowej, stwierdził, że zarzut ten jest nietrafny. W tym zakresie organ wskazał, że z akt postępowania prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w T. (znak: [...]) wynika, iż rozpoznano w nim zażalenie na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy G. w zakresie nieostatecznej decyzji określającej wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. Z treści tych akt wynika, że zażalenie zostało merytorycznie rozpoznane, albowiem zostało prawidłowo złożone. Oznacza to, że postanowienie (o rygorze natychmiastowej wykonalności) prawidłowo dotarło do adresata. Konsekwentnie, w zakresie naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Kolegium nie stwierdziło naruszenia tego przepisu, skoro obowiązek był wymagalny, co było następstwem prawidłowego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieodstatecznej decyzji Wójta. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy G. z dnia [...] r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a. poprzez uznanie za bezzasadne zarzutów nieistnienia obowiązku, braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji w sytuacji, w której egzekucję podjęto pomimo nienadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez uznanie za bezzasadny zarzut nieprawidłowo sporządzonego tytułu wykonawczego w sytuacji, w której błędnie określono w nim, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Zdaniem skarżącej, wbrew stanowisku Kolegium, zarzuty braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro nie nadano decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wbrew bowiem stanowisku Kolegium, jedynym skutecznym sposobem doręczenia w tej sprawie był tryb określony w art. 152a O.p., a tego - pomimo, iż wniosek złożony przez skarżącą spełniał wymagania wynikające z art. 144a i art. 144a O.p. - w przedmiotowej sprawie zaniechano. Zatem - wbrew stanowisku Kolegium - czyniło to zasadnym zarzuty podniesione na podstawie art. 33 § i pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a., zaś odmienne rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowi naruszenie tych przepisów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 10 u.p.e.a. skarżąca wskazała, że jednym z wymogów tytułu wykonawczego jest określony w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymóg wskazania w tytule wykonawczym "treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenia jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek". Skarżąca podniosła, że błędne oznaczenie, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny, powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd nie stwierdził takiego naruszenia. Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje, że pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. doradca podatkowy będący pełnomocnikiem O. P. S.A. złożył zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że zarzuty wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji nie mogły zostać uznane za niedopuszczalne, bowiem do dnia podjęcia egzekucji nie zostało doręczone postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Pełnomocnik sądzi, iż postanowienie takowe winno zostać doręczone w trybie art. 152a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Po wtóre, w związku z powyższym tytuł wykonawczy nie spełniał określonego w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), wskazania: "treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek", gdyż błędnie określono, iż egzekwowany obowiązek jest wymagalny. Bezspornym jednak pozostaje fakt doręczenia na piśmie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności egzekwowanej decyzji podatkowej. Zatem spornym pozostaje skuteczność postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie podatku, który miał być wyegzekwowany. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Stosownie do powołanych w skardze art. 33 § 1 pkt 2, 6 i 10 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. WSA wyjaśnia, że relacja tych przepisów w stosunku do siebie jest taka, że niedopuszczalność egzekucji (pkt 6) zachodzi ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 u.p.e.a. Z kolei art. 33 ust. 1 pkt 10 u.p.e.a. dotyczy stricte wypełnienia tytułu, który składa się z określonych prawem elementów. Egzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności jest brakiem wymagalności obowiązku (Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, BECK, W-wa 2012, s.226). Zatem opierając wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia o brak doręczenie spółce postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej, rygoru natychmiastowej wykonalności, należy badanie ograniczyć do art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i tenże wymagał przeprowadzenia dowodów na tę okoliczność. Spółka w uzasadnieniu podniosła, że zarzuty nie mogły zostać uznane za nieuzasadnione, skoro nie nadano decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wbrew bowiem stanowisku Kolegium, jedynym skutecznym sposobem doręczenia w tej sprawie był tryb określony w art. 152a O.p., a tego - pomimo, iż wniosek złożony przez skarżącą spełniał wymagania wynikające z art. 144a i art. 144a O.p. - w przedmiotowej sprawie zaniechano. Zatem - wbrew stanowisku Kolegium - czyniło to zasadnym zarzuty podniesione na podstawie art. 33 § i pkt 2 oraz pkt 6 u.p.e.a., zaś odmienne rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowi naruszenie tych przepisów. Nie ma racji skarżący w tak formalnym postrzeganiu tej instytucji. Stosownie do art. 144 O.p., organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, przez pracowników obsługujących organ podatkowy lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys za pokwitowaniem. Zgodnie z art. 144a § 1 O.p., doręczenie informacje o jednostceorzeczenia sądówtezy z piśmiennictwapisma urzędowe komentarze pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy; 2) wniesie o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny; 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskaże organowi podatkowemu adres elektroniczny. Wystąpienie organu podatkowego o wyrażenie zgody, o której mowa w § 1 pkt 3, może nastąpić za pomocą środków komunikacji elektronicznej i zostać przesłane stronie na jej adres elektroniczny lub na portal podatkowy. Art. 152a § 1-5 nie stosuje się (§ 1 a). Strona ma prawo do rezygnacji z doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku organ podatkowy doręcza pismo w sposób określony dla pisma w formie innej niż forma dokumentu elektronicznego (§ 1 b). WSA wyjaśnia, że przepisy ordynacji podatkowej o doręczeniach, podobnie jak przepisy w innych ustawach procesowych, mają charakter gwarancyjny. Oznacza to, że organ podatkowy ma obowiązek przestrzegać ich z urzędu, a strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu podatkowego lub podmiotu dokonującego doręczeń, np. operatora pocztowego. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna, tylko doręczenie dokonane zgodnie z przepisami prawa powoduje bowiem skuteczność czynności podejmowanych przez organ podatkowy. Artykuł 144 wyraża zasadę oficjalności doręczeń, która - zgodnie z zasadą pisemności (art. 126) - nakazuje organowi podatkowemu doręczać wszystkie pisma z urzędu. Zasada oficjalności odnosi się do wszelkich pism. Przedmiotem doręczeń są zarówno pisma organu (wezwania, zawiadomienia, rozstrzygnięcia merytoryczne - decyzje, postanowienia), jak i pisma oraz ich odpisy składane do organu przez jedną ze stron postępowania. Zasada oficjalności odnosi się do wszystkich podmiotów występujących w postępowaniu podatkowym, tj. stron, ich pełnomocników, uczestników postępowania oraz osób trzecich, np. świadków. Organ podatkowy doręcza pismo za pokwitowaniem, które jest dowodem doręczenia pisma odpowiedniej osobie. Odbierający pismo, a więc zarówno adresat w przypadku doręczenia bezpośredniego, jak i dorosły domownik, sąsiad, dozorca oraz osoba upoważniona do odbioru korespondencji w miejscu pracy adresata w przypadku doręczenia zastępczego potwierdza odbiór pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Każda odmowa potwierdzenia odbioru pisma przez adresata jest stwierdzona przez doręczającego pismo. Odmowa pokwitowania pisma przy doręczeniu zastępczym czyni takie doręczenie nieskutecznym. (por. Bogusław Deuter, Komentarz do art.144 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX IP). Przy takim rozumieniu, zdaniem Sądu, odczytywanie art. 144a O.p. tak, że spełnienie warunków, o jakich mowa w tym przepisie powoduje nieskuteczność doręczenia w trybie art. 144 O.p., nie znajduje uzasadnienia zarówno w samej literalnej treści tych przepisów jak i funkcji jaką pełnią regulacje dotyczące doręczenia. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że chodzi tu o dostarczenie pisma adresatowi i zapewnienie mu możliwości jego odbioru. Te zdarzenia miały miejsce w sprawie, zatem nie można przyjąć, że w tej konkretnej sprawie, egzekwowano obowiązki na podstawie decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.