I SA/Bd 807/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Izabella Najda-Ossowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant: N.N. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za [...] r. 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa ( kasa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata E.D. kwotę ... (...) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z [...]. Burmistrz S. ustalił E., D., P. i R. I. oraz A. K. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010 na kwotę 557 zł, w tym podatek od nieruchomości w kwocie 106 zł i podatek rolny w kwocie 451 zł. Decyzją z [...]. SKO w B. uchyliło przedmiotową decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji bez uzyskania deklaracji podatkowej oraz bez przeprowadzenia właściwego postępowania podatkowego w sprawie, w sytuacji braku podstawy prawnej do zaniechania wydania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Realizując powyższe wytyczne, organ I instancji postanowieniem z [...]. wszczął w sprawie postępowanie podatkowe. Z uwagi na to, że żaden ze współwłaścicieli nie przedłożył Burmistrzowi S. informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz w sprawie podatku rolnego, organ podatkowy wydając decyzję ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne na 2010r. oparł się na materiale dowodowym zebranym w latach 2008-2010, na który składały się: - ustalenia, że żaden ze współwłaścicieli nie prowadzi samodzielnie przedmiotowego gospodarstwa rolnego (brak oświadczenia którejkolwiek ze stron o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa), - okoliczności, że zgodnie z ewidencją działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w S. pod numerem [...] na E. I. jest zarejestrowana działalność gospodarcza, - ustalenia protokołu kontroli podatkowej z dnia [...] r., - pomiar zewnętrzny budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, na podstawie których dokonano obliczeń powierzchni użytkowych budynków, - protokół oględzin, z którego wynika, że grunty gospodarstwa E. I. i współwłaścicieli nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, - wypis z rejestru gruntów i budynków prowadzony przez Starostwo Powiatowe w N., - odpis księgi wieczystej nr [...], [...] Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych S. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z pismem Geodety Powiatowego E. I., R. I., D. I., P. I., A. K. od [...]. są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego wraz z budynkami o powierzchni [...] ha, położonego w C. gmina S., a w latach 2009-2010 nie miały miejsca jakiekolwiek zmiany w powierzchni tego gospodarstwa. Mając powyższe na uwadze, decyzją z [...]. Burmistrz S. ustalił dla E. I., R. I., D. I., P. Ł. I. i A. K. wysokość zobowiązania w podatku rolnym za rok 2010 na kwotę 451 zł, oraz w podatku od nieruchomości w kwocie 106 zł w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010 w kwocie 557 zł, od gospodarstwa rolnego położonego C., gmina S. o powierzchni [...] ha fizycznych. Od powyższej decyzji E. I. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z wypisu z rejestru gruntów oraz z odpisów księgi wieczystej nr [...] i [...] skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, wraz z budynkami o powierzchni [...] ha fiz. położonego w C., wraz z R. I., D. I., P. I. i A. K. W ocenie organu odwoławczego, Burmistrz S. prawidłowo powiązał ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy z przepisami ustawy o podatku rolnym, w myśl której podatnikami tego podatku są m.in. właściciele gruntów oraz z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowiącej, iż podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Podobnie, w myśl art. 3 ust 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - grunty stanowiące współwłasność lub znajdujące się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Ponadto, zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Kolegium wskazało, że wysokość stawki podatku rolnego na 2010 r. wynosi 34,10 zł/q zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 19 października 2009 r. w sprawie ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2009 r. (M.P. Nr 68, poz. 886), stawka z 1 ha przeliczeniowego gospodarstwa (2,5q) wynosi [...] zł. Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 w nawiązaniu do art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części, a ich podstawę opodatkowania stanowi powierzchnia użytkowa. Organ odwoławczy zauważył, że w dniu [...] r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę nr XLI/308/09 w sprawie określenia rocznych stawek podatku od nieruchomości na 2010 rok, zgodnie z którą zastosowano stawkę 0,65 zł/m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że na tle tak ustalonego stanu faktycznego i odpowiadającego mu stanu prawnego, odwołanie podatnika jest całkowicie nieuzasadnione. Organ podkreślił, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. wskazywała błędy proceduralne popełnione przez organ podatkowy pierwszej instancji, które w ponownie przeprowadzonym postępowaniu zostały naprawione i w sytuacji, w której strona kwestionowała istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym organ podatkowy prawidłowo przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego i przeprowadził to postępowanie z udziałem strony, umożliwiając jej składanie wniosków dowodowych w sprawie oraz wypowiedzenie się w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej. Kolegium podkreśliło także, że skoro na wezwanie organu o przedłożenie nowych dowodów w sprawie podatnik nie podjął żadnych czynności, nie przedłożył nowych dowodów, to na obecnym etapie postępowania nie może czynić zarzutów o dysponowaniu przez organ tymi samymi dowodami, na podstawie których podjęto rozstrzygnięcie w sprawie. W skardze do Sądu, podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja Burmistrza S. z [...]. nie powinna zostać wydana, ponieważ decyzje dotyczące roku 2009 i lat wcześniejszych nie są jeszcze prawomocne. Skarżący podkreślił, że wydana decyzja opiera się na materiale dowodowym zebranym w latach 2008-2009, na które składają się dowody wskazane w decyzji. Zdaniem podatnika, taki sposób liczenia podatku wynika z tego, że nie przedłożył Burmistrzowi S. druków informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Jednakże skarżący nie zgodził się z takim przedstawieniem sprawy, ponieważ od wielu lat nic w jego gospodarstwie nie uległo zmianie i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Zdaniem strony, druki powinny zostać przedłożone tylko wtedy gdyby zmiany faktycznie nastąpiły. Ponadto podkreśliła, że gospodarstwo było kontrolowane i też niczego nie stwierdzono. Skarżący wskazał, że jego sytuacja była już wiele razy badana również przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzeczeniu o sygn. akt SA/Bd 1628/03, jednoznacznie stwierdził, iż ze względu na warunki istniejące obiektywnie nie jest możliwe prowadzenie gospodarstwa. W związku z tym orzeczeniem Burmistrz za lata 2004 - 2006 nie naliczył podatku. Podatnik podkreślił, że obecnie jego sytuacja nie uległa zmianie i nic nie zrobiono, aby umożliwić mu prowadzenie gospodarstwa rolnego. Stwierdził, że w związku z nieodpowiedzialnym postępowaniem organów administracji pozbawiony został źródła dochodu, co uniemożliwia mu leczenie i utrzymanie. Ponadto jego gospodarstwo zostało pozbawione drogi i tym samym nie może prawidłowo funkcjonować. Zdaniem skarżącego nie powinien on wykonywać obowiązków podatkowych skoro nie ma żadnego dochodu i nie wynika to z jego winy. Na zakończenie skarżący stwierdził, że decyzja została wydana przedwcześnie, ponieważ nie zostało rozpoznane jego odwołanie prze Wojewódzkim Sądem Administracyjnym za lata 2009 r. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.– dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W myśl art. 2 tej ustawy za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Podatnikami podatku rolnego są między innymi osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Jeżeli natomiast grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 (art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym). Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. W myśl zaś art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej osób, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Zgodnie natomiast z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). W myśl zaś art. 6c ust. 2 tej ustawy łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). W sprawie Burmistrz S. uznał, że z wypisu z rejestru gruntów i odpisu z księgi wieczystej wynika jednoznacznie, że E., R., P. i D. I. oraz A. K. są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego w C. i są oni, w świetle powołanych przepisów, podatnikami podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, stąd ustalił dla tych osób łączne zobowiązanie pieniężne. Jak wynika z akt sprawy do dalszego toku postępowania wykorzystano materiał dowodowy zebrany w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r., tj. m.in. protokół oględzin, którego przedmiotem był budynek mieszkalny i budynki inne niż mieszkalne oraz gospodarstwo rolne. Ponadto w odpowiedzi na zapytanie organu Starostwo Powiatowe w N. poinformowało o braku jakichkolwiek zmian powierzchni nieruchomości w latach 2009-2010 w obrębie przedmiotowego gospodarstwa. W ocenie Sądu, z uwagi na niezłożenie stosownych informacji przez współwłaścicieli, organ podatkowy zasadnie postanowieniem wszczął postępowanie podatkowe w celu ustalenia danych niezbędnych dla wymiaru podatków. Przeprowadził także postępowanie w przedmiocie ustalenia danych niezbędnych do wyliczenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wbrew argumentom skargi zakończenie postępowania sądowo-administracyjnego w przedmiocie zobowiązania podatkowego za 2009r nie było niezbędne dla skontrolowania decyzji odnoszącej się do 2010r. Tym niemniej należy zauważyć, że decyzja dotycząca roku 2009 została skontrolowana przez WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z 01 lutego 2010r oddalił skargę. Na marginesie należy wskazać, że w sprawach zawisłych przed tut. Sądem a odnoszących się do skarg w zakresie takich samych zobowiązań podatkowych za lata 2006 i 2007, skargi te zostały oddalone ( wyrok z 24 lutego 2010r syg. akt I SA/Bd 787/09 oraz wyrok z 9 marca 2010r syg. I SA/Bd 788/09 ). Okoliczności podnoszone w skardze przez skarżącego odnoszące się do jego trudnej sytuacji materialnej, niemożności prowadzenia gospodarstwa rolnego nie mogą być podstawą wyłączenia skarżącego z kręgu podmiotów, na których ciąży obowiązek w podatku rolnym i podatku od nieruchomości. Obowiązek ten jest związany z własnością gruntu, powstaje z mocy prawa i nie zależy od sytuacji osobistej podatnika. Wskazując na swoją sytuację skarżący może w odrębnym postępowaniu złożyć wniosek o umorzenie należności podatkowych na podstawie art. 67a) Ordynacji podatkowej. Powołany w skardze wyrok w sprawie SA/Bd 1628/03 dotyczył właśnie decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku rolnym. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę i na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z §19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądził na rzecz pełnomocnika kwotę [...] zł ([...]zł plus VAT)