I SA/Bd 808/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. E. M. P. sp. z o. o. w O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. E. M. P. sp. z o. o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania zgłoszenia celnego oraz dokonania zwrotu cła postanawia: oddalić wniosek Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] odmawiającą skarżącej Spółce sprostowania zgłoszenia celnego oraz zwrotu cła. Decyzja organu II instancji zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy została doręczona stronie w dniu 7 września 2009 r. (data na zwrotnym poświadczeniu odbioru). Skarga została złożona osobiście w Izbie Celnej w T. w dniu 8 października 2009 r. (pieczęć na oryginale skargi). Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2009 r. odrzucił skargę z uwagi na złożenie jej z uchybieniem ustawowego terminu, o którym stanowi art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 26 listopada 2009 r. (data na zwrotnym poświadczeniu odbioru). Pismem z dnia 27 listopada 2009 r., złożonym za pośrednictwem organu, skarżąca Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej pełnomocnik w sprawie, N. L. P. sp. z o. o. w W. poinformował ją, iż 20 decyzji wydanych przez Dyrektora Izby Celnej w T. dnia [...] dotyczących odmowy zwrotu na rzecz S. nadpłaconego cła, zostało odebranych innego dnia, niż wskazuje data wpisana na decyzjach przez pełnomocnika. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, niedochowanie terminu nastąpiło na skutek okoliczności, na które nie miała ona żadnego wpływu. Nie była także w stanie, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności, przypuszczać, że data wpływu jest inna, niż zamieszczona na decyzjach. Tym samym, w ocenie skarżącej, brak winy w uchybieniu terminowi można uznać, za co najmniej uprawdopodobniony, zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie może zostać uwzględniony. Analizując przepisy prawa, które znajdują zastosowanie w przypadku takiego wniosku, należy wskazać na art. 86 § 1 p.p.s.a, zgodnie z którym jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Na podstawie art. 87 § 1 i § 3 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, z tym, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, w sprawie - Dyrektora Izby Celnej, albowiem jego decyzja jest przedmiotem skargi. W piśmie o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (§ 2 art. 87). Uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, braku winy oznacza wykazanie tej okoliczności z dużą wiarygodnością. Brak winy w uchybieniu terminowi oznacza pozytywną ocenę działań strony w zestawieniu z wymogiem dopełnienia w takich okolicznościach maksymalnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Pojęcie braku winy nie ma definicji legalnej i każdorazowo musi być analizowane na gruncie konkretnego stanu faktycznego. Orzecznictwo sądowe wypracowało pewne standardy zachowań i zdarzeń, które przyjmuje się jako brak winy przy uchybieniach terminom. Generalne wnioski płynące z tego orzecznictwa wskazują, że z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności w terminie, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mieszczą się więc tu wszystkie przypadki działań leżących poza jakimkolwiek wpływem na nie samej strony (np. mylne pouczenie o terminach zaskarżenia, brak przekazania pisma przez dorosłego domownika), jak i nietypowe zdarzenia dotykające samej strony (np. nagła choroba czy incydent zakłócający istotnie jej funkcjonowanie). Przenosząc powyższe uwagi ogólne na stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, że za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia skargi, skarżąca traktuje błąd ustanowionego przez nią pełnomocnika, który po doręczeniu mu przez pocztę odpisu decyzji, zamieścił na niej błędną datę wpływu tj. 9 września 2009 r. Niekwestionowaną okolicznością w sprawie, wynikającą zresztą z poświadczenia odbioru dołączonego do zaskarżonej decyzji, jest dokonanie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 września 2009 r. Pełnomocnik, jak wynika z wniosku skarżącej, przyznał się do błędu i przeprosił za to stronę. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik, N. L. P. sp. z o. o. w W. została upoważnienia do działania w imieniu skarżącej, w miejsce poprzedniego pełnomocnika, na etapie odwołania. Pełnomocnik ten wniósł odwołanie, w którym wskazał dwa adresy: siedziby głównej w W. i oddziału w T. Na ten ostatni adres Dyrektor Izby Celnej doręczał pełnomocnikowi, oprócz zaskarżonej decyzji, dwa postanowienia dotyczące terminu załatwienia sprawy. Pełnomocnik skarżącej nie kwestionował okoliczności, że doręczono mu zaskarżoną decyzję (nie kwestionowała tego skarżąca), ale wskazywał, że błędnie zamieścił datę wpływu decyzji, od której rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi do sądu tj. 9 zamiast 7 września 2009 r. (potwierdza to także dołączona do wniosku korespondencja). Strona skarżąca postrzega brak swojego zawinienia w uchybieniu terminowi właśnie w tym, że winę za to ponosi jej pełnomocnik, którym był profesjonalny podmiot. Tymczasem za zawinione działanie strony uznaje się także zawinienie osób trzecich, którymi posłużyła się ona przy dokonywaniu własnych czynności procesowych. W tym kręgu podmiotów mieści się także pełnomocnik strony, albowiem czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika uznawane są za czynności dokonane przez samą stronę. Strona samodzielnie podejmuje decyzję o tym, czy i jakiego pełnomocnika ustanowić. Stąd konsekwencje takiego wyboru obciążają stronę. Na poparcie powyższego stanowiska można powołać stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie I SA/Gd 1676/99, gdzie Sąd stwierdził, że pojęcie winy strony obejmuje przy tym także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania czynności w jej imieniu. Tym samym stronę obciążają skutki działania pełnomocnika, którego ustanowiła do działania w postępowaniu sądowym oraz osób, którymi posługuje się tenże pełnomocnik przy wykonywaniu powierzonych mu czynności. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, że przedstawiony przez skarżącą powód uchybienia terminowi do wniesienia skargi był wynikiem braku jej winy w tym zakresie. Z tego tytułu Sąd odmówił przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a contrario.