I SA/Bd 810/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi Unii Związków Zawodowych Pracowników Służb Państwowych, Samorządowych i Organizacji Społecznych na czynność Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach działania Rozwoju usług turystycznych i uzdrowiskowych Regionalnego Programu Operacyjnego Oddala skargę Pismem z dnia 25 czerwca 2010 r. instytucja zarządzająca poinformowała stronę skarżącą, że wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Modernizacja Sanatorium Uzdrowiskowego "Z." w C." złożony w ramach konkursu dla Osi priorytetowej 6 Wsparcie rozwoju turystyki, Działanie 6.2 - Rozwój usług turystycznych i uzdrowiskowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko Pomorskiego na lata 2007 – 2013, został odrzucony z uwagi na jego negatywną ocenę merytoryczną z powodu niespełnienia kryterium B.2.2 Kryteria oceny jakości projektu "Efektywność projektu". Instytucja zarządzająca podała, że eksperci dokonujący oceny merytorycznej stwierdzili, iż w przedmiotowym projekcie nie nastąpi wzrost ilości świadczonych usług oraz nie nastąpi wykorzystanie nowoczesnych nośników informacji. Na podstawie dokumentacji projektowej eksperci uznali, że planowana inwestycja przyczyni się do modernizacji/ulepszenia już świadczonych przez wnioskodawcę usług, nie zaś do wprowadzenia do swojej oferty nowej usługi obok dotychczasowych. W związku z tym wniosek nie uzyskał wymaganej minimalnej ilości punktów dla kryterium B.2.2. Pismem z dnia 12 lipca 2010r. strona wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w wyniku realizacji inwestycji, Sanatorium uzyska status obiektu trzygwiazdkowego. Wnioskodawca wskazał przy tym, że świadczenie usług sanatoryjnych zgodnych z nową standaryzacją obiektu jest w istocie nową usługą. Dodatkowo wnioskodawca wyjaśnił, że w ramach świadczonych usług sanatoryjnych planuje nowe innowacyjne usługi, tj. organizację turnusów "uniwersytetu trzeciego wieku", organizację pobytów tzw. turystyki leczniczej, skierowanej do średniozamożnych grup z zagranicy, organizację turnusów leczniczo - turystycznych dla grup 60+. W odniesieniu zaś do kryterium wykorzystania nowoczesnych nośników informacji stwierdził, że planowane w ramach inwestycji działania polegające m.in. na instalacji gniazd sieci komputerowej, telefonów wewnętrznych, anteny zbiorczej, potwierdzają spełnienie przez projekt kryterium wykorzystania nowoczesnych nośników informacji. Pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. instytucja zarządzająca rozparzyła negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ planowane przez wnioskodawcę działania polegają na modernizacji budynku, skutkiem którego będzie podniesienie standardu oferowanych przez Sanatorium usług, w tym usług zabiegowych i noclegowych. Wskazano, że wnioskodawca wielokrotnie zarówno we wniosku o dofinansowanie projektu jak i w biznes planie podkreśla, iż celem projektu jest m.in. podniesienie jakości obsługi klientów oraz standardu świadczonych usług i konsekwentnie wzrost konkurencyjności obiektu. Podkreślono, że strona w biznes planie (tabela B.2., str. 6) wprost wskazuje, że "W związku z realizacją projektu modernizacji Sanatorium Uzdrowiskowego "Z." nie zmieni się zakres świadczonych usług, lecz podwyższony zostanie ich standard". W związku z powyższym, zdaniem instytucji zarządzającej założeniem wnioskodawcy jest poprawa jakości oferowanych usług, która w konsekwencji przyczyni się do zwiększenia zainteresowania ofertą sanatorium przez większą rzeszę kuracjuszy zarówno niekomercyjnych, jak i komercyjnych. Organ uznał za bezzasadną argumentację wnioskodawcy, że nową usługą będzie świadczenie usług sanatoryjnych zgodnych z nową trzygwiazdkową standaryzacją obiektu. Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (Dz.U. z 2006r. Nr 22, poz. 169) stwierdzono, że "gwiazdki" przyznawane są za podniesienie standardu wyposażenia obiektu i świadczonych usług. Sam fakt możliwości uzyskania przez Sanatorium "Z." trzech gwiazdek (***) zgodnie z wymogami określonymi w wymienionych przepisach nie świadczy o wprowadzeniu nowych usług przez wnioskodawcę. Podobnego skutku nie spowoduje w ocenie instytucji zarządzającej również planowane wprowadzenie przez wnioskodawcę do oferty sanatorium organizacji turnusów "uniwersytetu trzeciego wieku", organizacji pobytów tzw. turystyki leczniczej, skierowanej do średniozamożnych grup z zagranicy oraz organizacji turnusów leczniczo - turystycznych dla grup 60+. Organizacja tego typu pobytów, będzie odbywała się co do zasady w ramach świadczonych przez wnioskodawcę usług uzdrowiskowych, hotelarskich i gastronomicznych. Na skutek realizacji projektu poprawiona zostanie jedynie ich jakość, kompleksowość, co wpłynie na większe zainteresowanie ofertą sanatorium i wzrost jego konkurencyjności na rynku podmiotów świadczących tego typu usługi. Instytucja zarządzająca odniosła się do kryterium B.2.2 w zakresie wykorzystania nowoczesnych nośników informacji polemizując z przedstawioną przez wnioskodawcę argumentacją, że planowane przez niego działania np. instalacja gniazd sieci komputerowej czy telefonów wewnętrznych służą wykorzystaniu nowoczesnych nośników informacji. W opinii instytucji ww. czynności stanowią element infrastruktury teleinformatycznej, stanowiącej zespół środków technicznych tworzących sieć komputerową i telekomunikacyjną w danym obiekcie. Planowane działania nie wpłyną na efektywność projektu przez wykorzystanie nowoczesnych nośników informacji, gdyż z dokumentacji projektowej nie wynika, aby takie nośniki informacji były wykorzystane. Ponadto wskazano, że zgodnie z Metodologią oceny, w ramach kryterium B.2.2 c) eksperci podejmując decyzję o przyznaniu punktów za to kryterium badają czy realizacja projektu nastąpi przez: - wykorzystanie serwisów, za pośrednictwem których będą przekazywane i gromadzone informacje zwrotne od klientów, jak również użytkownicy będą mogli dokonywać transakcji on-line, - wykorzystanie szerokopasmowego dostępu do internetu w celu korzystania z usług sieciowych, takich jak streamer video wydarzeń kulturalnych, videokonferencja, nadzór video itp., - wykorzystanie audio- i videoprzewodników z wykorzystaniem innowacyjnych narzędzi ICT. W konsekwencji w ocenie instytucji zarządzającej kryterium B.2.2.c) nie zostało spełnione, gdyż podejmowane czynności służą utworzeniu elementów infrastruktury teleinformatycznej w obiekcie, nie polegają zaś na wykorzystaniu nowoczesnych nośników informacji, przez które organ rozumie narzędzia służące do przechowywania i przenoszenia danych, zbiorowego składowania oraz odczytu zebranych informacji takie jak: dyski twarde, dyskietki, pendrivy. Na informację instytucji zarządzającej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej informacji zarzucono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Informacji zarzucono naruszenie: 1) art. 26 ust. 2 w związku z art. 30a ust. 3 oraz art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów w ramach programu oraz naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, w szczególności poprzez dokonanie oceny projektu złożonego przez skarżącego w sposób całkowicie dowolny, z powołaniem się na kryteria nie określone w dokumentach systemu realizacji programu operacyjnego, wewnętrznie sprzeczne, nieprecyzyjne i nieznane skarżącemu; 2) art. 28 ust. 6 ustawy o zasadach polityki rozwoju poprzez zmianę w trakcie trwania konkursu dokumentów stanowiących system realizacji programu operacyjnego, w szczególności poprzez ocenę wniosków na podstawie Metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, stanowiącej Załącznik do uchwały nr 35/2010 Komitetu Monitorującego z dnia 27 maja 2010r. (zwanej dalej "Metodologią Oceny z dnia 27 maja 2010r."), 3) art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach polityki rozwoju poprzez pogorszenie przez organ zasad realizacji konkursu dokonane przed zawarciem wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami, 4) § 2 ust. 1 oraz Załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie poprzez przyjęcie, że osiągnięcie wymogów w zakresie określonej kategorii obiektu hotelowego (w przypadku skarżącego kategorii ***) nie wiąże się ze zwiększeniem ilości świadczonych usług. Strona skarżąca wskazując, że zgodnie z treścią rozstrzygnięcia ocena wniosku złożonego przez skarżącego została dokonana na podstawie dwóch dokumentów: Systemu Oceny oraz Metodologii Oceny z dnia 27 maja 2010r. stwierdziła, że zastosowanie drugiego z tych dokumentów do wniosku złożonego przez skarżącego, zostało dokonane z rażącym naruszeniem art. 28 ust. 6 oraz art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach polityki rozwoju. Wskazano, że zgodnie z treścią ogłoszenia o naborze wniosków o dofinansowanie projektów ocena i wybór projektów miały zostać dokonane w oparciu o kryteria stanowiące załącznik nr V do Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013. Ogłoszenie nie podawało (i podawać nie mogło), aby podstawę oceny projektów miała stanowić Metodologia Oceny z dnia 27 maja 2010r. Metodologia ta została wprowadzona na podstawie uchwały Komitetu Monitorującego z dnia 27 maja 2010r., ogłoszenie o naborze zostało dokonane w dniu 29 stycznia 2010r., natomiast skarżący złożył wniosek o dofinansowanie w dniu 29 marca 2010r. W konsekwencji w ocenie strony skarżącej organ dokonał oceny wniosku na podstawie dokumentu, który nie istniał w chwili upływu terminu składania wniosków. Składając wniosek, skarżący nie wiedział więc, w jaki sposób i z zastosowaniem jakich kryteriów jego wniosek zostanie oceniony. Podkreślono, że System Oceny (uchwalony w dniu 7 stycznia 2010r.) w aneksie nr 1 zawierał metodologię oceny merytorycznej, jednakże przyjęte w nim zasady oceny były całkowicie różne od określonych w Metodologii Oceny z dnia 27 maja 2010r., zgodnie z którą oceniono projekt skarżącego. Metodologia Oceny zawiera wiele szczegółowych wymogów i definicji, które nieznane były skarżącemu w chwili składania wniosku. Ich znajomość umożliwiłaby skarżącemu takie sformułowanie wniosku, które pozwoliłoby na uzyskanie pozytywnej oceny merytorycznej. Zdaniem strony organ zmienił dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego na jej niekorzyść, jak również pogorszył zasady realizacji konkursu, co oznacza, że ocena wniosku skarżącego dokonana została z rażącym naruszeniem art. 28 ust. 6 oraz art. 29 ust. 4 ustawy o zasadach polityki rozwoju. Skarżący odniósł się do stwierdzenia instytucji zarządzającej, że kryterium B.2.2.c) nie zostało spełnione przez skarżącego, gdyż podejmowane czynności służą utworzeniu elementów infrastruktury teleinformatycznej w obiekcie, nie polegają zaś na wykorzystaniu nowoczesnych nośników informacji. Zdaniem strony skarżącej ocena taka jest całkowicie nieuprawniona, dowolna, oparta na niejasnych kryteriach i nie znajdująca oparcia w treści projektu skarżącego. W kontekście powyższego strona skarżąca podniosła, że projekt przewiduje instalację gniazdek internetowych w pokojach kuracjuszy. Dzięki nim będą oni mogli uzyskać dostęp do internetu, czy to za pomocą komputera czy też podłączonego telewizora. W ten sam sposób będą mogli komunikować się, aby umówić wizytę u lekarza czy też ustalić godziny zabiegów. Skarżący podał, że rozpowszechnienie technologii informacyjno-telekomunikacyjnych - w skrócie ICT (z ang. Information and Communication Technology) - zmienia sposób, w jaki ludzie komunikują się ze sobą, pozyskują informacje, spędzają wolny czas, jak również zdobywają wiedzę. Radio i telewizja (zakupiono już telewizory, które również odbierają stacje radiowe), jak również internet (gniazda internetowe i możliwość korzystania z dostępu bez ograniczeń) wykorzystywane do przekazu różnego typu informacji zawierającej tekst, grafikę, dźwięk, czy obraz wideo, mogą w znacznym stopniu wspomóc kuracjuszy na każdym poziomie edukacji. Zastosowanie tych urządzeń i technologii w Sanatorium skarżącego wpływa na zmianę procesu nauczania. Wyjaśniono, że uzupełnieniu wiedzy na temat wykonywanych zabiegów oraz zakresu oferowanych przez Sanatorium usług służyć będzie telewizja sanatoryjna, w której będą kanały edukacyjne i informacyjne. Skarżący podniósł, że organ wprowadził definicję nośników informacji, która nie jest zawarta w żadnym dokumencie stanowiącym podstawę oceny projektów. Definicja taka nie jest zawarta nawet w Metodologii Oceny z dnia 27 maja 2010r. Zdaniem organu, nośnikami informacji są wyłącznie narzędzia służące do przechowywania i przenoszenia danych, zbiorowego składowania oraz odczytu zebranych informacji, takie jak: dyski twarde, dyskietki, pendrivy. Wprowadzenie takiego ograniczenia pojęcia nośników informacji nie tylko nie znajduje podstawy w dokumentach systemu realizacji programu, ale także w potocznym rozumieniu nośnika informacji. Organ pominął przy tym, że zapewnienie dostępu do Internetu związane jest z koniecznością posiadania serwera (serwer taki skarżący już posiada), a serwer musi posiadać dysk twardy - który zgodnie ze stanowiskiem organu jest nośnikiem informacji. Tym samym dysponuje nośnikami informacji zgodnymi nawet z bardzo ograniczoną ich definicją zastosowaną przez organ. W konsekwencji zdaniem strony ocena projektu dokonana została z rażącym naruszeniem art. 26 ust. 2 w związku z art. 30a ust. 3 oraz art. 30b ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju. Strona nie zgodziła się również z argumentacją instytucji zarządzającej, iż osiągnięcie określonej kategorii standaryzacji obiektu hotelowego nie prowadzi do zwiększenia ilości usług. Takie stwierdzenie organu jest sprzeczne z brzmieniem załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. W ocenie strony osiągnięcie wyższej kategorii hotelowej związane jest z koniecznością zwiększenia ilości usług. Podniesiono ponadto, że na wzrost liczby usług jednoznacznie wskazuje treść wniosku złożonego przez skarżącego, w którym podał, że w celu osiągnięcia założonej liczby usług sanatoryjnych zostanie zwiększone wykorzystanie obiektu. Sanatorium obecnie wykorzystywane jest w ok. 90% (pkt B.4 biznes planu - Miejsce na rynku). Po zrealizowaniu projektu, sprzedaż usług sanatoryjnych zwiększy się do poziomu 95% (tj. o ok. 80 usług sanatoryjnych w skali roku) wykorzystania obiektu (pkt E biznes planu - Prognoza sprzedaży, Wyjaśnienia dotyczące prognoz sprzedaży). Osiągnięcie tak wysokiego wskaźnika wykorzystania obiektu, który jednoznacznie przekłada się na liczbę świadczonych usług sanatoryjnych, możliwe będzie jedynie dzięki modernizacji obiektu i bardzo operatywnej polityce kontraktowania usług prowadzonej przez Sanatorium. Z niezrozumiałych dla skarżącego przyczyn, planowany wzrost sprzedaży usług sanatoryjnych o ok. 5% (z ilości 90% do ilości 95%) nie został przez organ uznany za spełniający wymóg wzrostu ilości świadczonych usług. Jednocześnie skarżący zarzucił, że z niezrozumiałych względów, organ nie uznał za usługi nowe (a więc rozszerzające ofertę skarżącego, a co za tym idzie - zwiększające ilość usług), następujących usług, których wprowadzenie przewiduje projekt: organizacja turnusów "uniwersytetów trzeciego wieku", organizacja pobytów tzw. turystyki leczniczej skierowanej do średniozamożnych grup z zagranicy oraz organizacja specjalnych turnusów leczniczo-turystycznych dla grup 60+. W odpowiedzi na skargę instytucja zarządzająca wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że skarżący błędnie interpretuje pojęcie "kryteriów oceny wyboru projektów". Podkreślono, że kryteriami oceny wyboru projektów nie są elementy wymienione w Metodologii oceny, które stanowią pewnego rodzaju wskazówki dla ekspertów przy dokonywaniu przez nich oceny. W konsekwencji instytucja zarządzająca uznała za bezzasadny argument skarżącego, że dokonała oceny projektu "w sposób dowolny z powołaniem się na kryteria nie określone w dokumentach systemu realizacji programu operacyjnego". W przedmiotowym konkursie przez cały czas trwania weryfikacji wniosków o dofinansowanie projektu obowiązywały kryteria umieszczone pod ogłoszeniem o konkursie i wg tych kryteriów oceniane były wszystkie złożone wnioski o dofinansowanie projektów. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, że na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji nastąpi wykorzystanie nowoczesnych nośników informacji, instytucja zarządzająca wskazała, iż wnioskodawca we wniosku o dofinansowanie projektu, w sekcji D.3. wskazuje, że projekt ma neutralny wpływ na zagadnienia z zakresu polityki społeczeństwa informacyjnego. W uzasadnieniu swojego stanowiska, podnosi, że "planowane przedsięwzięcie dotyczy modernizacji infrastruktury technicznej Sanatorium i w jego ramach nie przewiduje się działań związanych z rozwojem i wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych". Ponadto instytucja wskazała, że zarówno we wniosku o dofinansowanie projektu, jak i w żadnym z załączników, skarżąca nie wyjaśnia, w jaki sposób poprawa infrastruktury technicznej obiektu (w tym także, instalacja wyposażenia elektrycznego tj. telefonów wewnętrznych, gniazd wtykowych, antenowej instalacji zbiorczej) wpłynie na ułatwienie kuracjuszom korzystania z internetu. Wszelkie wyjaśnienia wnioskodawcy, polegające na opisie wpływu montażu wyposażenia elektrycznego w obiekcie na stopień ich wykorzystania przez klientów nie znalazły się w złożonej dokumentacji projektowej, lecz po części we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze. Konkludując organ wyjaśnił, że zarówno eksperci dokonując oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu, jak i instytucja zarządzająca rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, opierają się wyłącznie na informacjach zawartych we wniosku o dofinansowanie projektu i załącznikach oraz dokumentacji przedłożonej w ramach procedury uzupełnienia/poprawy pierwotnie złożonej dokumentacji projektowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Według art. 3 § 3 ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 30c ust. 1 tej ustawy – obowiązującym od dnia 20 grudnia 2008 r. - po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądowa kontrola dokonywana na podstawie art. 30c i nast. ustawy, sprowadza się do zbadania, czy ocena projektu dokonywana przez instytucję zarządzającą programem operacyjnym została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, czy też w sposób naruszający prawo. W zakresie określonej powyżej kognicji, zdaniem Sądu, ocena przedmiotowego projektu dokonana przez Zarząd Województwa, jako instytucję zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym, została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem. Istota sporu pomiędzy skarżącą Unią Związków a instytucją zarządzającą w okolicznościach rozpoznawanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zaistniały przesłanki do odrzucenia wniosku strony skarżącej z powodu niespełnienia kryteriów oceny jakości projektu - kryterium B.2.2 "Efektywność projektu". Pierwsze zagadnienie, do którego należy się odnieść wiąże się z zarzutem strony skarżącej dotyczącym zmiany w trakcie konkursu kryteriów oceny, zasad realizacji konkursu. Strona podnosi, że ogłoszenie o naborze zostało dokonane 29 stycznia 2010r., skarżąca Unia złożyła wniosek 29 marca 2010r., natomiast Metodologia oceny kryteriów wyboru została wydana już po tych datach, tj. w maju 2010r. Zdaniem Sądu istotna dla sprawy jest okoliczność, że obowiązujące kryteria dotyczące oceny projektów zatwierdzone uchwałą nr 16/2008 Komitetu Monitorującego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 z dnia 17 marca 2008r. w sprawie zatwierdzenia kryteriów wyboru projektów dla osi priorytetowej 6 wsparcie rozwoju turystyki (wraz ze zmianami) nie były zmieniane w trakcie konkursu. Wśród kryterium oceny jakości projektu (ozn. B.2) znajduje się kryterium ozn. B.2.2. Efektywność projektu (k. nr 47-48 akt sądowych). Podać należy, że kryterium "B.2.2. Efektywność projektu" obejmuje następujące zagadnienia: - czy projekt przyczynia się do zwiększenia efektywności świadczonych usług turystycznych/ uzdrowiskowych poprzez: 1) wzrost ilości świadczonych usług, 2) wzrost jakości świadczonych usług, 3) wykorzystanie nowoczesnych nośników informacji. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wymieniony wyżej opis kryterium nazwanego "Efektywność projektu" nie był zmieniany od momentu ogłoszenia konkursu do złożenia przez skarżącą Unię wniosku, a następnie do dokonania oceny tego wniosku przez instytucję zarządzającą. Nie budzi wątpliwości, że wśród opisu kryterium od początku trwania konkursu istniało m.in. zagadnienie "wykorzystania nowoczesnych nośników informacji." Stronie skarżącej było ono znane, a przynajmniej powinno być znane, bowiem nie było przeszkód, aby zapoznać się w wszystkimi kryteriami wyboru projektów, w tym z ich opisami. Odrębnym zagadnieniem jest Metodologia oceny, która - jak zauważył organ -skierowana jest do ekspertów jako dokument pomocniczy. Porównania jednak wymaga treść Metodologii oceny kryteriów wyboru projektów dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013, stanowiącej załącznik do uchwały Nr 8/2010 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny (...) z dnia 12 lutego 2010r. z treścią Metodologii stanowiącej załącznik do uchwały Nr 32/2010 z 24 maja 2010r. W ocenie Sądu analiza treści części oznaczonej jako B.2.2 "Efektywność projektu" prowadzi do jednoznacznego wniosku, że istota tych regulacji nie uległa zmianie, a która spowodowałaby zmianę kryteriów oceny projektów w trakcie trwania konkursu. Zauważyć należy, że jedna, jak i druga uchwała zawierają m.in. powtórzenie elementów składających się na ww. kryterium "Efektywność projektu", a ponadto istotne jest, iż zawierają następującą identyczną treść: Czy projekt przyczynia się do zwiększenia efektywności świadczonych usług turystycznych/uzdrowiskowych poprzez: 1. Wzrost ilości świadczonych usług 1) Wzrost liczby świadczonych usług o mniej niż 10%, 2) Wzrost liczby świadczonych usług o 10-20%, 3) Wzrost liczby świadczonych usług o 21-30%, 4) Wzrost liczby świadczonych usług o 31-40%, 5) Wzrost liczby świadczonych usług o ponad 40%, 6) Jeżeli rozpoczęto świadczenie usług turystycznych . 2. Wzrost jakości świadczonych usług opisany jako: 1) Brak lub niezauważalny wzrost jakości usług, 2) Wzrost jakości części oferowanych usług lub częściowy wzrost jakości wszystkich usług, 3) Pełny wzrost jakości wszystkich usług. 3. Wykorzystanie nowoczesnych nośników informacji opisane jako: 1) Wykorzystanie serwisów za pośrednictwem których będą przekazywane i gromadzone informacje zwrotne od klientów, jak również użytkownicy będą mogli dokonywać transakcji on-line, 2) Wykorzystanie szerokopasmowego dostępu do Internetu w celu korzystania z usług sieciowych, takich jak streamer video wydarzeń kulturalnych, videokonferencja, nadzór video itp., 3) Wykorzystanie audio- i videoprzewodników z wykorzystaniem innowacyjnych narzędzi ICT. Różnica między Metodologią z lutego a Metodologią z maja 2010r. dotyczy wyłącznie przyznania punktów w obrębie niektórych ww. elementów. Ponadto w Metodologii z 24 maja 2010r. podano, że łączna liczba punktów w podkryterium "Wykorzystanie nowoczesnych nośników informacji" nie może przekroczyć 2 pkt. Jeżeli wnioskodawca przekroczy 2 punkty, otrzymuje maksymalną liczbę punktów - 2. W związku z tym nie zasługuje na akceptację stanowisko zawarte w skardze, jakoby Metodologia Oceny z 24 maja 2010r. wprowadziła wiele nowych, szczegółowych wymogów i definicji, które wcześniej nie były znane w ramach kryterium B.2.2., co doprowadziło do zmiany kryteriów oceny projektu. W konsekwencji powyższego nie doszło do naruszenia art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 28 ust. 5-6 ww. ustawy, zgodnie z którymi: - dokumenty stanowiące system realizacji programu operacyjnego, a także ich zmiany podlegają publikacji na stronach internetowych właściwej instytucji zarządzającej (ust. 5); - dokumenty, o których mowa w ust. 5, nie mogą być zmieniane na niekorzyść wnioskodawcy w trakcie trwania określonej tury konkursu, w zakresie w jakim dotyczą tego konkursu, a w przypadku konkursów otwartych - ich zmiana nie może mieć negatywnego wpływu na rozpatrzenie złożonego przed dokonaniem tej zmiany wniosku o dofinansowanie (ust. 6). Podkreślić należy, że Metodologia ocen powtarza trzy elementy wymienione w ramach kryterium oceny jakości projektu – Efektywność projektu. W tej sytuacji nie doszło także do naruszenia art. 29 ust. 4 ustawy stanowiącego, że do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektu z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie, instytucja ogłaszająca konkurs nie może spowodować pogorszenia zasad konkursu, warunków realizacji projektu oraz nakładać na podmioty ubiegające się o dofinansowanie dodatkowych obowiązków. Odnośnie kolejnych zarzutów, a dotyczących przyjęcia przez organ, że projekt nie spowoduje zwiększenia ilości świadczonych usług oraz nie zostaną wykorzystane nowoczesne nośniki informacji, należy stwierdzić, że są one niezasadne. Prawidłowo organ wskazuje, że dla pozytywnej oceny projektu koniecznym warunkiem jest, aby realizacja projektu spowodowała wzrost nie tylko jakości usług, lecz również ilości usług. Ten element kryteriów nie budzi wątpliwości, został sformułowany jasno i czytelnie. W tym miejscu podać należy, że analiza wniosku oraz biznes planu nie potwierdza wersji strony skarżącej o zwiększeniu ilości świadczonych usług. Zasadnie organ podał, że w biznes planie choćby w części B (B.2) skarżąca stwierdziła: "W związku z realizacją projektu modernizacji Sanatorium Uzdrowiskowego "Zdrowie" nie zmieni się zakres świadczonych w tym obiekcie usług, lecz podwyższony zostanie ich standard." Ponadto Sąd zauważa, że w części C2. biznes planu na postawione pytanie "Proszę określić czego konkretnie będzie dotyczyło wsparcie? Na czym polega Państwa projekt?", wnioskodawca podał: Jako cel ogólny projektu uznaje się poprawę standardu usług uzdrowiskowych (...). Osiągnięcie tego celu przyczyni się do wzrostu atrakcyjności i konkurencyjności obiektu na rynku usług sanatoryjnych i to zarówno w ujęciu lokalnym, jak również krajowym. Pierwszym celem bezpośrednim projektu jest poprawa stanu technicznego budynku sanatorium (...). Drugim celem bezpośrednim jest zwiększenie atrakcyjności pobytowej kuracjuszy w Sanatorium(...) Trzeci cel bezpośredni to obniżenie kosztów ogrzewania budynków(....). Z kolei w części C.4. biznes planu na pytanie czy efektem projektu będzie poszerzenie oferty usługowej przez sektor turystyczny i uzdrowiskowy lub/i wprowadzenie bardziej zróżnicowanej i atrakcyjniejszej jakościowo oferty usługowej?, strona skarżąca podała, że: planowane działania inwestycyjne polegające na modernizacji pokoi hotelowych, ciągów komunikacyjnych, kuchni, pomieszczeń gospodarczych oraz bazy zabiegowej wpłyną na podniesienie jakości usług oferowanych w obiekcie. Zwłaszcza istotna jest modernizacja pokoi, które otrzymają nowy wystrój i wyposażone zostaną w pełne węzły sanitarne. Zwiększenie atrakcyjności pobytowej kuracjuszy w Sanatorium wpłynie na wzrost jego konkurencyjności zarówno na rynku lokalnym, jak i ponadregionalnym. W części D.3 biznes planu - Konkurencja, strona stwierdziła, że po modernizacji pobyt kuracjuszy w Sanatorium będzie odbywał się w nowych wyremontowanych pokojach, w przyszłości zaistnieje możliwość wynegocjowania lepszych o ok. 15% cen (...). W części D.1 biznes planu strona podała, że w wyniku realizacji projektu nie powstanie nowy produkt uzdrowiskowy (w ujęciu zmiany asortymentu świadczonych usług), lecz ulegnie zmianie w ujęciu jakościowym. Dalej strona wskazała, że powstały w wyniku realizacji projektu produkt uzdrowiskowy(...) będzie oferowany w podobnym zakresie, jak obecnie, lecz w o wiele wyższym standardzie. Stąd takie okoliczności – zdaniem Sądu – jak wzrost wykorzystania obiektu z 90% do 95% nie świadczy o tym, że automatycznie zwiększona zostanie ilość świadczonych usług. Podobnie zmiana struktury kuracjuszy, czy wzrost ceny za usługi - nie świadczą o zmianie ilości usług, lecz o ich jakości. W tej sytuacji należy stwierdzić, że strona we wniosku, jak i w biznes planie nie wykazała, że nastąpi wzrost ilości świadczonych usług. Wręcz przeciwnie przywołane wyżej przykładowe zapisy w złożonych przez wnioskodawcę dokumentach świadczą o ukierunkowaniu projektu na zmianę jakościową, a nie ilościową usług. Podobnie należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (Dz. U. z 2006r. Nr 22, poz. 169). Z treści tego rozporządzenia, w tym z powołanego w skardze § 2 i załącznika nr 1 nie wynika, że koniecznym warunkiem uzyskania statusu określonej kategorii dla obiektu hotelowego jest zwiększenie ilości usług, lecz podniesienie ich jakości, poziomu, standardu. Kolejnym zagadnieniem, które wymaga ustosunkowania się jest ocena wykorzystania nowoczesnych nośników informacji. Zdaniem Sądu w tej części zarzuty skargi także nie zasługują na uwzględnienie. Zauważyć należy, iż na s. 18 wniosku (D.3.) strona podała, że "Projekt posiada neutralny wpływ na politykę społeczeństwa informacyjnego. Planowane przedsięwzięcie dotyczy modernizacji infrastruktury technicznej Sanatorium i w jego ramach nie przewiduje się działań związanych z rozwojem i wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjnych i komunikacyjnych." Ponadto w C.9 biznes planu wskazano, że wnioskodawca nie planuje w ramach realizacji tego projektu zakupu specjalistycznego oprogramowania i sprzętu informatycznego. W Sanatorium istnieje już specjalistyczne oprogramowanie informatyczne wdrożone w ubiegłym roku. Z kolei w C.1. biznes planu wyraźnie stwierdzono, że "Nie przewiduje się nabycia specjalistycznego oprogramowania i sprzętu informatycznego." Sąd zauważa, że dość szerokie wywody skargi na temat wykorzystania nowoczesnych nośników informacji nie mają oparcia we wniosku, jak i w biznes planie. Być może założeniem było wykorzystanie wymienionych nośników informacji w ramach projektu, jednak nie znalazło to wyraźnego odzwierciedlenia w dokumentacji złożonej organowi. Bez odwoływania się do kwestionowanej Metodologii ocen, a wyłącznie opierając się na opisie kryterium "B.2.2.Efektywność projekt", należy stwierdzić, iż zarówno treść wniosku, jak i biznes planu pozwalają jednoznacznie ustalić, że złożona dokumentacja nie zawiera zapisów świadczących o zamiarze wykorzystania nowoczesnych nośników informacji, jak zasadnie zauważył organ. Niewątpliwie takiego znaczenia nie można przypisać - poprzez dalekie domniemanie – zapisom zawartym w zakresie rzeczowym projektu, kosztorysie oraz harmonogramie realizacji, który wymienia "roboty elektryczne" (obejmujące tablice elektryczne WLZ, instalacje oświetleniowe, instalacje gniazd wtykowych, instalacje telefonów wewnętrznych, antenową instalację zbiorczą i instalację przyzewową) - k. nr 69 akt złożonych przez stronę skarżącą. Przytoczone elementy działania nazwanego roboty elektryczne nie stanowią podstawy do przyjęcia założenia, że pod tymi robotami kryje się wykorzystania nowoczesnych nośników informacji. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że dokonana ocena przez organ z odwołaniem się do opinii dwóch ekspertów – nie narusza prawa. Sąd podkreśla, że wystarczające dla zweryfikowania negatywnej informacji instytucji zarządzającej – jako zgodnej z prawem – jest oparcie się wyłącznie na kryteriach oceny bez odwoływania się do Metodologii ocen. W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka