I SA/Bd 811/13
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-11-22
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający stałe źródło dochodu, majątek w postaci samochodu oraz środki na rachunku bankowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący posiadają stałe źródło dochodu, majątek w postaci samochodu o znacznej wartości oraz środki na rachunku bankowym przekraczające wysokość wpisu sądowego, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. K. i W. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Wnioskodawcy przedstawili oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na miesięczny dochód, posiadanie mieszkania, brak oszczędności i przedmiotów wartościowych. Po zarządzeniu referendarza przedłożyli zeznania podatkowe, wyciąg z rachunku bankowego, rachunki oraz dowód rejestracyjny samochodu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K., W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K., W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu w kwocie 565 zł skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł brutto. Jako majątek nieruchomy wskazali mieszkanie o powierzchni [...] m². Skarżący oświadczyli, że nie posiadają żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 31 października 2013r. skarżący przedłożyli: zeznania podatkowe za lata 2011-2012 z których wynika, że za powyższe okresy osiągnęli dochód w kwotach [...] zł oraz [...]zł, wyciąg z rachunku bankowego, rachunki za lekarstwa, rachunki za energię, dokument o wysokości czynszu, kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki [...]o wartości [...]zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagała się skarżąca, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Koszty sądowe na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 565 zł.
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy musi rozważać z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej strony interes strony w dochodzeniu swoich praw przed sądem, i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaakcentować należy, że każdy, kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Skoro udzielanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa, to sprowadzać się powinno tylko do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie podkreślić należy, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Przeprowadzona analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje jednoznacznie, że sytuacja materialna skarżących nie uprawnia do skorzystania z prawa pomocy. Strona nie wykazała, aby nie miała żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Z oświadczenia majątkowego skarżących wynika, że dysponują stałym źródłem dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie, co pozwala im zaplanować wydatki. Wpis sądowy od niniejszej sprawy jest zaś opłacany jednorazowo. Po drugie skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] o wartości rynkowej [...] zł, a zatem posiada majątek który można spieniężyć na pokrycie wpisu od skargi. Po trzecie na rachunku bankowym skarżącego na dzień [...]2013r. znajdują się dostępne środki w kwocie [...]zł, a więc prawie sześciokrotnie wyższe niż wynosi wysokość wpisu w niniejszej sprawie.
Podsumowując, wskazać należy, iż instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł. Skarżący do takich osób nie należą.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło