I SA/Bd 813/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Asesor sądowy Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zdzisława D. w przedmiocie: odmowy zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu przez Starostę N. postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] 2006r. Zdzisław D. wystąpił do Starosty N. o zwrot kwoty uiszczonej za wydanie karty pojazdu. Wyjaśnił, że domaga się zwrotu, gdyż opłata za wydanie karty nie przekracza 75 zł, podczas gdy on uiścił kwotę 500 zł. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. o sygn. akt U 6/04, który orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na wniosek, pismem nr [...] z dnia [...] 2006 r., organ poinformował Zdzisława D., że obowiązek pobrania przez organy rejestrujące opłaty za wydanie karty pojazdu wynika z przepis art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Wskazał jednocześnie, że ww. rozporządzenie straciło moc prawną z dniem 15 kwietnia 2006r. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), na mocy którego organ rejestracyjny pobiera opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 75 ,00 zł. Jednocześnie poinformował wnioskodawcę, że w przypadku niezadowolenia ze sposobu załatwienia sprawy, przysługuje mu prawo złożenia skargi na czynność organu do sądu administracyjnego lub wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Zgodnie z tym pouczeniem Zdzisław D. złożył pozew do Sądu Rejonowego w N., który to postanowieniem z dnia [...] 2006r., sygn. akt [...] Sąd odrzucił. Następnie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której powołał się na ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, że opłata, którą uiściła w kwocie 500 zł za wydanie karty pojazdu, jest niezgodna z prawem Konstytucją RP oraz, że żąda naprawienia szkody tj. zwrotu kwoty 425 zł wraz z ustawowymi odsetkami na podstawie art. 4171 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Starosta N. wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu, zobowiązanym do zwrotu nadpłaty jest Skarb Państwa a nie Starosta N. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy ocenić, czy zaskarżona odmowa Starosty N. nr [...] z dnia [...] 2006 mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Pismo nie jest decyzją, ani postanowieniem. Nie należy także do aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego zależy więc od tego, czy spełnia ono warunki określone w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne, niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustawową podstawę pobierania opłaty za kartę pojazdu stanowi przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten stanowi, że kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje, za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na mocy art. 77 ust. 4 pkt 2 prawa o ruchu drogowym, do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu upoważniony został minister właściwy do spraw transportu. Na podstawie tego upoważnienia wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Według przepisu § 1 ust. 1 tego rozporządzenia, za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Następnie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r. o sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny, orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) z art. 77 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku tego zostało wydane rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), które weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006r., na mocy którego organ rejestracyjny pobiera opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 75,00 zł. Opłata za kartę pojazdu należy do opłat publicznoprawnych, stanowiących dochody powiatu określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) - por. E. Ruśkowski, [w:] E. Ruśkowski, J. Salachna, Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Komentarz, Warszawa 2004, teza 1.3 do art. 5). Nie ma podstaw do stosowania wobec opłaty za kartę pojazdu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz ustalania obowiązku uiszczenia opłaty w formie decyzji administracyjnej. Zarówno obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest tylko zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego. Przedmiotem sporu, w niniejszej sprawie, nie jest czynność pobrania opłaty przez organ administracyjny, ani informacja organu o obowiązku uiszczenia opłaty, skierowana do strony postępowania rejestracyjnego, przed pobraniem opłaty. Dalsze rozważania nie mogą zatem dotyczyć możliwości i sposobu zaskarżenia do sądu administracyjnego tych czynności. Trzeba natomiast odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego pisma odmawiającego zwrotu uiszczonej już opłaty za kartę pojazdu. W odniesieniu do tego pisma należy rozważyć przesłanki hipotezy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z przywołanej wyżej argumentacji wynika, że pismo to nie jest decyzją administracyjną. Nie jest także postanowieniem. Spełnia więc warunek w postaci bycia ,,innym, niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością". Przed dalszymi wywodami warto jeszcze zauważyć, że nie ma praktycznego znaczenia zaliczenie zaskarżonego pisma do ,,aktów" lub ,,czynności", zwłaszcza że nie stanowią one różnych form działania administracji (por. J. Borkowski, Podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w świetle ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ,,Samorząd Terytorialny" 1997, nr 5, s. 3). Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu podjęta została przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy więc do zakresu administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Spełnione są wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. M. Bogusz, Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisu prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, ,,Samorząd Terytorialny" 2000, nr 1-2, s. 176). W konsekwencji przyjąć należy, że wyartykułowana przez Starostę w piśmie odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która to opłata została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 prawa o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowi czynność materialno-techniczną, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Na tego rodzaju czynność przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego. Mimo dopuszczalności, skarga podlegała odrzuceniu. Skarżący nie wyczerpał bowiem trybu wymaganego przepisem art. 52 § 3 p.p.s.a., tzn. nie wezwał organu administracyjnego do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero wypełnienie jego obowiązku otwiera drogę kontroli sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego należało, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucić skargę. Pamiętając o błędnym pouczeniu skarżącego przez organ o możliwości wniesienia skargi do sądu już na pierwsze pismo w sprawie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu, należy skonstatować, że błędne pouczenie może być wskazywane jako okoliczność uzasadniająca brak winy w zachowaniu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.