I SA/Bd 819/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 06 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2003 r. postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych I SA/Bd 819/10 UZASADNIENIE Wraz ze skargą na wskazaną wyżej decyzję P.P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu PPF zaznaczył, że aktualnie jest niewypłacalny, nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Ze względu na brak przychodów nie składał zeznania podatkowego za rok ubiegły. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie regulować swoich bieżących zobowiązań, pożycza pieniądze od rodziny. Prowadzone wobec jego osoby postępowania egzekucyjne zostały umorzone ze względu na ich bezskuteczność. Z żoną pozostaje w separacji, nie stać go również na opłacenie alimentów. Wyjaśnił, że nie posiada uregulowanej kwestii zatrudnienia, gdyż prowadzi spór z byłym pracodawcą, przez co nie legitymuje się statusem osoby bezrobotnej. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył pomoc prawną mającą zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić stosownych opłat. Ze względu jednak, że pomoc ta jest także formą dofinansowania pochodzącą z budżetu państwa, to przyznanie jej powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków umożliwiających udział w procesie jest bezsprzecznie i obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżący winien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej ewentualności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie oceniono, że P.P. spełnia przesłanki dla uwzględnienia jego żądania. Przyjęte rozstrzygnięcie podyktowane było analizą sytuacji materialnej, w jakiej znalazł się skarżący. Jak wynika z akt tej sprawy, wnioskujący odpowiadając na wezwanie referendarza przedstawił dokumenty potwierdzające prezentowane w formularzu PPF informacje o swojej złej sytuacji finansowej. Zadłużenie i niewypłacalność strony zostało uwiarygodnione poprzez przedłożenie zawiadomień o bezskuteczności egzekucji komorniczej. W takich okolicznościach sprawy zasadnym jest więc stwierdzenie, że skarżący pozostający na utrzymaniu rodziny, przy braku składników majątkowych, nie jest w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego postępowania. Zasadnym więc było przyznanie wnioskującemu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż znajduje się on w sytuacji materialnej, która nie pozwala mu na poniesienie kosztów procesu, w tym wpisu od skargi, którego wysokość sprowadza się do 2.000 zł. Warto również podkreślić, że na zdolności płatnicze skarżącego nie bez wpływu pozostają ciążące na nim obowiązek alimentacyjny oraz podatkowy, mające wymiar wydatków koniecznych z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych powodów, mając na uwadze ratio legis instytucji prawa pomocy, na podstawie powyżej wskazanych przepisów, zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.