I SA/Bd 820/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-11-24

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uznał zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i czy zasadne jest naliczenie kosztów egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym mandatu karnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego był zasadny, ponieważ bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 1 stycznia 2004 r. i upłynął z dniem 31 grudnia 2008 r., a pobranie gotówki w dniu 20 grudnia 2007 r. nie stanowiło przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż nie nastąpiło w toku postępowania egzekucyjnego. W kwestii mandatu karnego, sąd uznał naliczenie kosztów egzekucyjnych za zasadne, ponieważ wpłata nastąpiła po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w części dotyczącej postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (zaległość podatkowa) z powodu przedawnienia, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji dotyczące mandatu karnego. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, wykonania obowiązku (mandatu) oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym Oddala skargę I SA/Bd 820/10 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2010r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] 2010r. w części dotyczącej postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] ([...]) uznając za zasadny zarzut przedawnienia dochodzonego nim zobowiązania, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Urząd Skarbowy w R. na kwotę [...] zł obejmującego zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r, dnia [...] 2003r. przesłał do [...] zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę, które jednak okazało się nieskuteczne z tego powodu, iż umowa o pracę zawarta na czas określony wygasła [...] 2003r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z egzemplarzem tytułu wykonawczego przeznaczonym dla zobowiązanego nie zostały przez skarżącego podjęte, w związku z czym na podstawie art. 44 Kpa organ uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 15 października 2003r. Na poczet dochodzonej zaległości podatkowej oraz otrzymanego do realizacji tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez [...] Urząd Wojewódzki w B., obejmującego nałożoną [...] 2008r. grzywnę w kwocie [...] zł, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] 2009r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę w [...]. W dniu 6 maja 2009 r. przekazano skarżącemu, na jego żądanie, kserokopię tytułu wykonawczego nr [...]. Pismem z dnia 12 maja 2009r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty braku skutecznego doręczenia upomnienia w 2003r., wykonanie w całości obowiązku poprzez zapłatę mandatu oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. Zarzut dotyczący postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytuł wykonawczego nr [...] uznał za zgłoszony po terminie. Organ wyjaśnił, iż w sprawie nie nastąpiło przedawnienie dochodzonej należności podatkowej, bowiem skutkiem wpłaty dokonanej w dniu [...] 2007r. poborcy skarbowemu [...] Urzędu Skarbowego w B. na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania. W kwestii dotyczącej mandatu dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego W/00029/09 stwierdzono, że uiszczenie dochodzonej kwoty na konto wierzyciela po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie zwalnia z opłaty kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł powstałych w związku z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009r. W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 03 listopada 2009r. sygn. akt l SA/Bd 576/09 uchylił powyższe postanowienie organu odwoławczego. W powyższym orzeczeniu Sąd podzielił stanowisko organu w kwestii skuteczności doręczenia w dniu [...] 2003r. upomnienia z dnia [...] 2003r. nr [...], które po niemożności doręczenia adresatowi lub dorosłemu domownikowi bezpośrednio pod wskazanym adresem, złożone zostało w placówce pocztowej, a następnie wydane siostrze. Wobec braku zgłoszenia przez skarżącego sprzeciwu, doręczenie takie było zgodne z obowiązującym wówczas przepisem § 46 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996r. w sprawie warunków korzystania z usług o charakterze powszechnym. W kwestii egzekucji, której przedmiotem jest mandat karny Sąd wskazał, że w aktach sprawy nie ma tytułu wykonawczego, są jedynie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego z [...] 2009r. i [...] 2009r., w których znajduje odzwierciedlanie okoliczność, że należność w postaci mandatu karnego w wysokości 200zł została uregulowana. Jednocześnie za zasadne Sąd uznał stanowisko organu, który kontynuuje egzekucję w zakresie kosztów egzekucyjnych, powstałych w tym postępowaniu albowiem powstały one już na wskutek wszczęcia egzekucji i na podstawie art. 64c § 1 pea obciążają zobowiązanego. W ocenie Sądu organ prawidłowo rozstrzygnął zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego albowiem organ nie miał w postępowaniu alternatywy dla zastosowanego środka. Sąd uznał natomiast, że tytuł wykonawczy, nr [...] obejmujący zaległość podatkową nie został skutecznie doręczony skarżącemu. Sposób doręczenia nie wypełniał bowiem wymogów określonych w art. 44 Kpa. Sąd wskazał również, że kopię tytułu wykonawczego wręczono skarżącemu w dniu 6 maja 2009r. i zasadnym jest rozważenie, czy nie jest to termin wszczęcia egzekucji. Mając na uwadze powyższe wskazania Dyrektor Izby Skarbowej uznając, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, postanowieniem z dnia [...] 2010r. nr [...] uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] 2009r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Na powyższe postanowienie pismem z dnia [...] 2010r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Wykonując zalecenia zawarte w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. po ponownym rozpatrzeniu zarzutów postanowieniem z dnia [...] 2010r. ponownie odmówił uznania ich za zasadne. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wyjaśnił prawidłowość doręczenia w 2003r. upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność podatkową, uzasadnił konieczność uregulowania kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego dotyczącego mandatu objętego tytułem wykonawczym nr [...] oraz wskazał na niezasadność zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka. Następnie organ egzekucyjny wyjaśnił, iż bieg terminu przedawnienia należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] został przerwany skutkiem zastosowania środka egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej którego treść ograniczyła się do stwierdzenia, że jest ono złe . Wobec złożenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie rozpatrzonych merytorycznie zarzutów i jednoczesnym zaskarżeniu do WSA formalnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego dotyczącego tego samego przedmiotu, Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] 2010r. nr [...] zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu otrzymania prawomocnego orzeczenia WSA w Bydgoszczy w sprawie, zaś postanowieniem nr [...] wystawionym tego samego dnia, wstrzymał czynności egzekucyjne w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]do czasu rozpatrzenia zażalenia z dnia [...] 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 6 maja 2010r. (prawomocnym z dniem 10 czerwca 2010r.) odrzucił skargę dnia 10 marca 2010r. z powodu jej niezłożenia w ustawowym terminie. Postanowieniem z dnia [...] 2010r. organ odwoławczy podjął zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] 2010r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. [...] 2010r. w części dotyczącej postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] uznając za zasadny zarzut przedawnienia dochodzonego nim zobowiązania, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że w niniejszej sprawie za skuteczne uznano doręczenie tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 6 maja 2009r. i z tą datą należy wiązać wszczęcie egzekucji. Nie może w tej sytuacji stanowić o przerwaniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, pobranie gotówki w dniu 20 grudnia 2007r., bowiem pobranie to nie nastąpiło w toku postępowania egzekucyjnego. Bieg terminu przedawnienia należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] , na mocy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, rozpoczął się w dniu 1 stycznia 2004r., a wobec tego, że w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności powodujących jego zawieszenie lub przerwanie, upłynął z dniem 31 grudnia 2008r. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy za zasadny uznał zarzut dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2003r. Jednocześnie Dyrektor nie stwierdził uchybień w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego mandat. W skardze skierowanej do Sadu strona wniosła o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, które w jej ocenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżący wyraził swoja opinię na temat urzędów skarbowych. Wniósł o przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że pani K. J. nie jest jego siostrą. W ocenie skarżącego organ odwoławczy winien na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydać postanowienie o uchyleniu postępowania egzekucyjnego, oraz na podstawie art. 60 § 1 lub 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji winien uchylić dokonane czynności. W ocenie skarżącego błąd Dyrektora polega również na nie uznaniu zarzutu wykonania zapłaty mandatu. Powyższy wywód strona uzasadniła faktem, że przepis art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mówiący o podstawie zarzutu nie uzależnia tak jak przepis art. 59 § 1 uznania wykonania obowiązku od wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania. Tym samym skoro skarżący obowiązek wykonał przed zgłoszeniem zarzutu to zarzut należało uznać. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, póz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, póz. 1270 ze zm.),- zwanej dalej p. p. s. a. - ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia należy wskazać, że przedmiotowa sprawa podlegała już ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – wyrok dnia 03 listopada 2009r. sygn. akt l SA/Bd 576/09. Stosownie natomiast do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W powyższym orzeczeniu Sąd uznał, że tytuł wykonawczy, nr [...] obejmujący zaległość podatkową nie został skutecznie doręczony skarżącemu. Sposób doręczenia nie wypełniał bowiem wymogów określonych w art. 44 Kpa. Sąd wskazał również, że kopię tytułu wykonawczego wręczono skarżącemu w dniu 6 maja 2009r. i zasadnym jest rozważenie, czy nie jest to termin wszczęcia egzekucji. W kwestii egzekucji, której przedmiotem jest mandat karny Sąd wskazał, że w aktach sprawy nie ma tytułu wykonawczego, są jedynie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę skarżącego z [...] 2009r. i [...] 2009r., w których znajduje odzwierciedlanie okoliczność, że należność w postaci mandatu karnego w wysokości [...]zł została uregulowana. Jednocześnie za zasadne Sąd uznał stanowisko organu, który kontynuuje egzekucję w zakresie kosztów egzekucyjnych, powstałych w tym postępowaniu albowiem powstały one już na wskutek wszczęcia egzekucji i na podstawie art. 64c § 1 pea obciążają zobowiązanego. 1. Zdaniem Sądu strona skarżąca błędnie wywiodła, że organ odwoławczy w oparciu o przepis art. 138 § 2 ustawy 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej zwana K.p.a.) w zw. z art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej zwana u.p.e.a.) winien uchylić postanowienie organu I instancji i orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. w zakresie w jakim przepis ten dotyczy przesłanek umorzenia postępowanie egzekucyjnego, nie można rozpatrywać bez powiązania zawartej w nim regulacji z art. 59 u.p.e.a., zawierającym katalog przypadków, w których postępowanie egzekucyjne umarza się. W literaturze (por. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 117-118) wskazuje się, że jeżeli wierzyciel uzna zarzuty za zasadne, organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59, albo zastosować środek mniej uciążliwy. Z powyższych regulacji wynika zatem, że art. 34 § 4 u.p.e.a ustawy egzekucyjnej nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, stanowić musi jedną z form umorzenia wymienioną w art. 59. Bez wątpienia powyższy przepis odnosi się do organu egzekucyjnego, zatem tylko ten organ jest władny wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a nie jak wskazuje w skardze strona organ odwoławczy. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej za zasadny uznał zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i w tym zakresie uchylił postanowienie organu l instancji. Jak wynika również z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia [...] 2010r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższego tytułu wykonawczego, a następnie zawiadomieniem z dnia [...] 2010r. uchylił zajęcie wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że Pani K. J., która odebrała w dniu [...] 2003r. upomnienie z dnia [...] 2003r. nie jest jego siostrą, należy wskazać, że pozostaje ono bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, albowiem jak to zostało już wskazane powyżej zaległość podatkowa, której dotyczy powyższe upomnienie uległa przedawnieniu, a organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] 2010r. umorzył postępowanie egzekucyjne obejmujące powyższą zaległość podatkową. 2. W kwestii egzekucji, której przedmiotem jest mandat karny za błędne należy uznać stanowisko skarżącego, że organ odwoławczy naruszył art. 33 pkt 1 u.p.e.a., albowiem jak wskazuje strona skoro wykonała obowiązek przez zgłoszeniem zarzutów to zarzut należało uznać. Jak wynika z akt sprawy zawiadomieniem z dnia [...] 2009r. dokonano w [...] zajęcia wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę. Zawiadomienia te doręczono pracodawcy skarżącego w dniu 29 kwietnia 2009r., co zgodnie z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. spowodowało wszczęcie egzekucji. Przekazanie przez skarżącego na konto wierzyciela dochodzonej kwoty mandatu w dniu 5 maja 2009r. spowodowało wygaśnięcie zobowiązania z tego tytułu. W dniu 13 maja 2009r., organ egzekucyjny powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o obniżeniu wysokości zajęcia egzekucyjnego. Jak słusznie wskazał organ egzekucyjny wpłata w dniu 5 maja 2009r. nastąpiła w toku wszczętego już postępowania, stąd naliczenie przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych w wysokości 10,00 zł było zasadne, co zostało przesądzone już w wyroku z dnia 03 listopada sygn. akt l SA/Bd 576/09. Koszty egzekucyjne w wyniku zastosowanego środka egzekucyjnego kwocie 10 zł zostały pokryte zostały dopiero w dniu 28 maja 2010r. co zostało odnotowane w tytule wykonawczym. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia art. 33 pkt 1 u.p.e.a. nie znajduje pokrycia w zebranym materiale dowodowym. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne, gdyż organy w toku postępowania nie naruszyły prawa w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło