I SA/Bd 831/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2022-02-01

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Szulc, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędzia WSA Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i inne fundusze, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, pomimo przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów na faktyczne prowadzenie innej działalności, która kwalifikowałaby go do zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ rentowy błędnie oparł odmowę zwolnienia z obowiązku opłacania składek wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami ustawy COVID-19, kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej oznaczonej odpowiednim kodem PKD, a nie tylko formalny wpis w rejestrze. Organ powinien zweryfikować rzeczywistą przeważającą działalność wnioskodawcy, a nie polegać wyłącznie na danych statystycznych.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. zwrócił się o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze za okres lipiec-wrzesień 2020 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 90.01.Z (działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych). Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, stwierdzając na podstawie danych z rejestru REGON, że przeważającą działalnością skarżącego jest kod 85.52.Z (działalność związana z edukacją), który nie uprawniał do zwolnienia. Skarżący zarzucił organowi błąd w ustaleniu stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów, podkreślając, że faktycznie prowadzi działalność artystyczną, co potwierdzają faktury i dane księgowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Inne z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2020 r. odmawiającą A. Z. (Skarżącemu) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych składek na mocy z art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.) – dalej jako: "ustawa COVID-19". Organ wyjaśnił, że dokonał ponownej analizy zapisów na koncie płatnika i stwierdził, że na dzień złożenia przez niego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. przeważającą działalnością wg kodu PKD była działalność oznaczona kodem 85.52Z. Wskazał, że działalność oznaczona powyższym kodem nie zawiera się w katalogu kodów PKD uprawniających do zwolnienia z opłacenia powyższych składek. Z aktualnych zapisów w CEDiG wynika, że skarżący zmienił kod PKD przeważającej działalności z kodu 85.52Z na 90.01Z dopiero w dniu [...] listopada 2020 r. W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, tak aby ZUS zwolnił go z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż została ona wydana: 1) na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, gdyż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił dowodzonej okoliczności, że prowadzona "przeważająca działalność" odpowiada kodowi PKD 90.01.Z, która uprawniała do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 roku na podstawie niżej wskazanego przepisu; 2) na podstawie błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwie zastosowanych przepisów, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że nie przysługuje prawo do zwolnienia ze składek, gdyż dane ewidencyjne dla prowadzonej działalności gospodarczej w bazie REGON nie ujawniają kodu PKD nr 90.01.Z jako "przeważającej działalności", pomimo tego, że z jednej strony znowelizowany art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, nie odwołuje się do bazy REGON, a skarżący faktycznie jako przeważającą działalność prowadzi działalność oznaczoną ww. kodem PKD 90.01.Z, tj. działalność związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych; 3) przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. pomimo tego, że "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" z [...] listopada 2020 r. skierowany był do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ w ogóle nie odniósł się do przedstawionej przez niego argumentacji oraz dowodów na jej poparcie. Nie wskazał, czy nie dał im wiary i dlaczego nie skutkowały zmianą jego stanowiska. Zatem uzasadnienie decyzji ZUS i sposób postępowania organu jest niewłaściwy, ponieważ wobec takiego treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można uznać, że postępowanie odbyło się prawidłowo, a rozstrzygnięcie jest właściwe i słuszne. Zdaniem skarżącego, organ błędnie ocenił stan sprawy, wnioskując o prowadzonej przeważającej działalności jedynie po kodach PKD ujawnionych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego, albowiem mający zastosowanie w sprawie art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 nie odsyła do kodów PKD ujawnionych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego (ani żadnej innej bazie). Skarżący powołując się na konkretne faktury wystawione w ramach prowadzonej przez niego działalności podkreśla, że wskazują one wprost na fakt, że wykonywana działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych (tj. o kodzie PKD 90.01.Z) jest jego "przeważającą działalnością" W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021r. stanowiącym polemikę z odpowiedzią na skargę, skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie wyjaśnić należy, że postanowieniem z dnia 9 lipca 2021r. sygn. akt. V SA/Wa 2021/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Przekazując sprawę Sąd miał na uwadze zmianę § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020r. poz. 1773 ze zm.), dokonaną na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 marca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 426), zmieniającego wymienione rozporządzenie z 22 lutego 2017r. Po zmianie przepis ten stanowi, że rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących; a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423), b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Rozporządzenie z 4 marca 2021 r. weszło w życie 16 marca 2021 r. Wyjaśnić również należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, dalej: ustawa o COVID-19), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2022 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, a także o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, z czego skorzystał, przedstawiając swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] grudnia 2021r. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów Sąd stwierdza, że narusza ona prawo, a wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem analizy i oceny w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r., którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2020r. odmawiającą skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. Organ stwierdził, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. przeważającą działalnością wg kodu PKD była działalność oznaczona kodem 85.52Z., która nie zawiera się w katalogu kodów PKD uprawniających do zwolnienia z opłacenia składek. Wskazał, że z aktualnych zapisów w CEDiG wynika, że [...] listopada 2020 r. skarżący zmienił kod PKD przeważającej działalności z kodu 85.52Z na 90.01Z. Natomiast skarżący podkreśla, że we wniosku wskazał jako działalność przeważającą działalność związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych o kodzie PKD 90.01.Z, jest to bowiem jego przeważająca działalność, ponieważ niemal całość przychodów, które uzyskuje, pochodzi z tego źródła, co potwierdzają faktury wystawione w ramach prowadzonej przez niego Zdaniem skarżącego, organ błędnie ocenił stan sprawy, wnioskując o prowadzonej przeważającej działalności jedynie po kodach PKD ujawnionych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego. Mający zastosowanie w sprawie art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 nie odsyła do kodów PKD ujawnionych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego. W stanie prawnym obowiązującym w dacie złożenia wniosku, podstawowym przepisem regulującym sporne zagadnienie jest art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 stanowiący, iż na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.ll.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek, był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Rację ma skarżący, że w rozważanym stanie prawnym, żaden z adekwatnych dla sprawy przepisów nie zawierał regulacji, że oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON. Obowiązek taki nie wynikał z cytowanego art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, jak również z innych przepisów regulujących omawianą materię. Jedynie na ten przepis powołał się organ w decyzji wydanej [...] października 2020r. wywodząc jednocześnie, że zgodnie z danymi w bazie REGON działalność przeważająca według PKD to 8552.Z. Natomiast w decyzji wydanej [...] stycznia 2021r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ograniczył się wyłącznie do wskazania, że na mocy art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych składek. Organ powołał zatem przepis nieadekwatny, oderwany od stanu faktycznego sprawy. Niezależnie od tego, Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym, zawarte w art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 sformułowanie "prowadzącego na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Przyjęta wykładnia, wyklucza sytuacje, w których ewentualną pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w rejestrze REGON kod wymieniony w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19, mimo że faktycznie nie prowadził takiej działalności gospodarczej na dzień założenia wniosku, innymi słowy, że pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania (por. m. in. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 955/20 i z dnia 13 maja 2021 r. o sygn. akt I SA/Sz 304/21; WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r. o sygn. akt I SA/Rz 189/21; WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 140/21 i z dnia 5 maja 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 171/21). Udzielenie pomocy powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. Zatem zadaniem organu, w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek powinno być nie tylko ustalenie jaki przeważający rodzaj działalności figuruje w rejestrze, ale także, jaką faktycznie przeważającą działalność wnioskodawca prowadził w istotnym dla udzielenia zwolnienia dniu. Należy przy tym podkreślić, że rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, ma on charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. W ocenie Sądu, to faktyczne prowadzenie przeważającej działalności objętej według PKD kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, powinno skutkować udzieleniem tej pomocy. Tylko w takim wypadku nie zostaną naruszone zasady równości, niedyskryminacji i swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, mając na uwadze cel jaki realizuje przepis art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, oparcie odmowy wyłącznie na przesłance formalnej, wynikającej z wpisu w rejestrze podmiotów REGON, nie pozwoliłoby w szeregu przypadków na zrealizowanie celu jaki zamierzano osiągnąć, wprowadzając omawiane regulacje. Innymi słowy, poprzestanie tylko na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON, bez weryfikacji jaka przeważająca działalność faktycznie była prowadzona, uniemożliwiałoby przyznanie pomocy przedsiębiorcom, którzy spełniają kryteria udzielenia pomocy oraz wobec których, w takiej sytuacji realizowane byłyby założenia i cele prawodawcy, w tym przede wszystkim udzielenie wsparcia przedsiębiorcom najdotkliwiej odczuwającym skutki wprowadzonych ograniczeń i obostrzeń. Z akt sprawy wynika, że Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek dla płatników w określonych branżach z tytułu składek za miesiąc lipiec, sierpień i wrzesień 2020r, podając kod PKD przeważającej działalności na dzień złożenia wniosku – 90.01.Z. Natomiast ZUS na podstawie danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego przyjął, że rodzaj przeważającej działalności Skarżącego oznaczony jest kodem PKD 85.52.Z. Stanowisko organu oparte wyłącznie na informacji zawartej w bazie REGON jest nieprawidłowe, niepoparte żadnymi ustaleniami pozwalającymi na taką konkluzję i w rezultacie przeczy stanowisku Sądu, że to faktyczne prowadzenie przeważającej działalności objętej według PKD kodem uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek, powinno skutkować udzieleniem tej pomocy. Organ w tym zakresie nie poczynił żadnych własnych ustaleń, ignorując również twierdzenia Skarżącego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazywał, że znowelizowany art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 nie odwołuje się do bazy REGON, a Skarżący faktycznie jako przeważającą prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD 90.01.Z,tj. działalność związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych. Odwołując się do faktów Skarżący podał m.in., że choć, w CEIDG oraz w bazie REGON prowadzonej przez GUS nie miał ujawnionej jako "przeważającej działalności" działalności oznaczonej kodem PKD 90.01.Z, to ujawniona w nich była wykonywana działalność o kodzie PKD 90.01.Z. Z ostatnich dwóch lat niemal całość (w roku 2019: ok. 94 %, a do końca października 2020 roku: 92,33 %) przychodów wnioskodawcy pochodzi z działalności związanej z wystawianiem przedstawień artystycznych, o kodzie PKD 90.01.Z., ponieważ Skarżący jest śpiewakiem operowym i występuje w koncertach jako solista albo chórzysta. Do wniosku zostało załączone m.in. zestawienie roczne za rok 2019 i 2020 z Księgi Przychodów i Rozchodów wskazujące na uzyskane przychody oraz faktury VAT dotyczące działalności związanej z wystawianiem przedstawień artystycznych. Skarżący podkreślił, że z powyższych dokumentów księgowych wynika, że z wymienionych usług w roku 2019 uzyskał przychód w kwocie [...]zł, co stanowiło 93,76 % całości przychodu w 2019 roku (całość przychodu z działalności gospodarczej wyniosła [...] zł). Natomiast w roku 2020 uzyskał przychód w kwocie [...]zł, co stanowiło 92,33 % całości przychodu uzyskanego do końca października 2020 roku (całość przychodu z działalności gospodarczej wyniosła [...] zł). Przedstawione okoliczności są istotne dla sprawy zainicjowanej wnioskiem strony o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, a obowiązkiem organu będzie w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalenie przeważającej działalności skarżącego na dzień złożenia wniosku ( niezależnie od danych zawartych w bazie REGON ), a także, czy objęta jest ona kodem PKD uprawniającym do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Sąd podkreśla, że w postępowaniu z wniosku strony o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek, organ powinien podejmować czynności właściwe temu postępowaniu, stosując przepisy k.p.a., w tym również respektować uprawnienia strony gwarantowane tymi przepisami (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2021r., sygn. akt I GSK 502/21). Wobec tego, prowadząc ponownie postępowanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązany będzie podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ zobowiązany będzie prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien dotyczyć wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Z kolei, w sytuacji wydania decyzji odmownej, okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 k.p.a., w tym w § 3 tego przepisu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy podkreślić, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) powinny być przekonująco, wyczerpująco i zrozumiale dla strony uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich naturalną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Prawidłowo uzasadnione decyzje mają z kolei znaczenie dla realizacji zasady wynikającej z art. 11 K.p.a., zgodnie z którą, organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony uważane przez nią za istotne dla sposobu załatwienia. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się tylko do przedstawienia przez organ własnego stanowiska, w sytuacji gdy przesłanki podjętego rozstrzygnięcia budzą zastrzeżenia strony. W uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych zastrzeżeń, a nie je pomijać. W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie i wydane w jego wyniku rozstrzygnięcia nie spełniają standardów określonych w przywołanych przepisach k.p.a., co stanowi o ich naruszeniu w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ respektując wskazane zasady postępowania administracyjnego oraz stanowisko i zapatrywania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu rozstrzygnie sprawę, a w sytuacji odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, uzasadni swoje stanowisko w sposób zgodny z art. 107 § 3 k.p.a., umożliwiający stronie poznanie faktycznych motywów rozstrzygnięcia. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenia dowodów załączonych do skargi. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zastąpić postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ogranicza się wyłącznie do dowodu z dokumentu i ma ono charakter wyjątkowy, bowiem wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego powinny być dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy, co należy do istoty postępowania administracyjnego. W skardze strona podniosła, że decyzja została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. pomimo tego, że "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" z [...] listopada 2020 roku skierowany był do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Należy jednak wskazać, że w aktach sądowych znajduje się Upoważnienie Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017r. wydane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że R. M. – pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Oddziale w B., który podpisał zaskarżoną decyzję, został upoważniony m.in. do wydawania w imieniu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzji i postanowień w sprawach wynikających z: 1) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; 2) zadań powierzonych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych lub Prezesowi Zakładu na podstawie innych ustaw - zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Oddziale w B.. Organ, w odpowiedzi na skargę wskazał również, że zaskarżona decyzja z 20 stycznia.2021r. została wydana przez Naczelnika Wydziału Realizacji Dochodów Oddziału ZUS w B., działającego w tym zakresie w imieniu Prezesa ZUS. Wobec tego, podpisującego decyzję R. M. - N. Wydziału w Oddziale ZUS w B., należy uznać za upoważnionego do tej czynności przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło