I SA/Bd 841/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D. K., T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013 postanawia: odmówić przywrócenia terminu Wyrokiem z dnia 08 sierpnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę D. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013. Postanowieniem z dnia 09 listopada 2017r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z dnia 19 stycznia 2017r. nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia pełnomocnik D. K., radca prawny P. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 08 sierpnia 2017r. W uzasadnieniu podniósł, że ponieważ postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało stronie doręczone dnia 20 listopada 2017r., to termin do złożenia skargi kasacyjnej upływał z dniem 20 grudnia 2017r. Jednak strona nie mogła wnieść skargi kasacyjnej w ustawowym terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, ponieważ od dnia 18 listopada 2017r. do dnia 12 stycznia 2018r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, która powodowała niezdolność do pracy i uniemożliwiała podejmowania jakichkolwiek czynności zawodowych pod rygorem utraty zasiłku. Na potwierdzenie przedłożono kopie zwolnień lekarskich z dnia 17 listopada 2017r. oraz 15 grudnia 2017r. podpisane przez lekarza specjalistę z dziedziny ortopedii i traumatologii. Pełnomocnik stwierdził, że niniejsza sprawa ma niewątpliwie związek z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą, zatem niezłożenie skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez stronę. Wraz z wnioskiem pełnomocnik strony złożył skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 §1 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Należy zaznaczyć, że instytucja przywrócenia terminu umożliwia stronie postępowania obronę swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, czy uchybienie terminu nie nastąpiło z winy strony. Podkreślić należy, że art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to zatem Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 273/99). W realiach niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., I SAB/Wa 78/05). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 października 2002 r., V S.A. 793/03). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, rozpatrując złożony przez stronę skarżącą wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę braku winy, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie kryterium to nie zostało spełnione, gdyż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącego jako okoliczność mającą przemawiać za spełnieniem przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazuje, że jego mocodawca w terminie przewidzianym do złożenia skargi kasacyjnej - od dnia 18 listopada 2017r. do dnia 12 stycznia 2018r. -przebywał na zwolnieniu lekarskim, zaś choroba uniemożliwiała podejmowania jakichkolwiek czynności zawodowych pod rygorem utraty zasiłku. Na dowód swoich twierdzeń przedłożył kopie zwolnień lekarskich. W kontekście przedstawionej przez pełnomocnika argumentacji wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba ta musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, niekoniecznie wyklucza bowiem możliwość dokonania czynności procesowej osobiście bądź z pomocą innych osób (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 411; por. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2017r. sygn. akt II FZ 513/17 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2017r. sygn. akt II SA/Bd 1285/14). W świetle powyższych wywodów i okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że z treści przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby choroba strony miała charakter, który pozwalałby na uznanie, że była przyczyną wykluczającą jakiekolwiek działanie i tym samym uniemożliwiającą złożenie skargi kasacyjnej. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego nie podał rodzaju przebytej choroby i nie wykazał przede wszystkim aby choroba miała charakter nagły. Wskazał jedynie, że z powodu choroby skarżący nie mógł podejmować jakichkolwiek czynności zawodowych pod rygorem utraty zasiłku. W ocenie Sądu argumentacja ta nie wskazuje by strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W szczególności nie wykazała, by czynności związane ze złożeniem skargi w terminie na to przewidzianym, wiązały się z wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem. Nie były to ani czynności zarobkowe (praca zarobkowa) ani czynności sprzeczne ze zwolnieniem wystawionym w związku z chorobą mieszczącą się w ramach specjalizacji ortopedii i traumatologii. Lakoniczne stwierdzenie dotyczące groźby utraty zasiłku nie było wystarczające do tego, by uznać, że wykazano okoliczności wskazujące na brak winy o jakim mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym w ocenie Sądu w świetle przytoczonych przepisów prawnych i okoliczności faktycznych brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu w szczególności w szczególności nie wykazała, że dołożyła szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie została więc spełniona jedna z przesłanek niezbędnych do wniesienia skutecznie wniosku o przywrócenie terminu, stąd na podstawie art. 86 § 1 p. p. s. a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.