I SA/Bd 843/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-08-08
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt historyczny (fort) wykorzystywany obecnie jako budynek handlowo-usługowy powinien być opodatkowany jako budowla czy budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Fort, który historycznie pełnił funkcje obronne, ale obecnie jest wykorzystywany jako budynek handlowo-usługowy, trwale związany z gruntem, posiadający fundamenty i dach, powinien być traktowany jako budynek, a nie budowla, na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Kwalifikacja obiektu jako budowli jest wyłączona, gdy obiekt ten spełnia definicję budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości fortu historycznego, który skarżący uznawali za budowlę, a organy podatkowe za budynek. Prezydent Miasta T. ustalił zobowiązanie podatkowe, uznając fort za budynek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kwestionując kwalifikację fortu jako budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi D.K., T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2015. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta T. ustalił D. K. i T. K. - współwłaścicielom nieruchomości, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2015,
za nieruchomość położoną w T. przy ul. [...] w wysokości [...] zł. Organ stwierdził, że podatnicy błędnie zakwalifikowali fort jako budowlę zamiast budynek.
W złożonym odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucili naruszenie art. 210 § 1 pkt 4, art. 191, art. 188, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia [...]. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613
ze zm.), dalej: "O.p." oraz art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia [...].
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.". Zdaniem skarżących, Fort [...] im. B. C. położony w T. przy
ul. [...] stanowi budowlę, a nie budynek.
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał na definicje budynku i budowli z prawa budowlanego oraz definicje tych pojęć zawarte w u.p.o.l. Zdaniem organu, zebrany
w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że fort [...] im B. C. jest budowlą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. w związku
z przepisami ustawy - Prawo budowlane. Organ w tym zakresie podał, że z aktu notarialnego A nr [...] z dnia [...]. wynika, iż na nieruchomości "posadowiony jest Fort [...] im. B. C., murowany z cegły ceramicznej, częściowo dwukondygnacyjny". W decyzji z dnia [...]. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych Firmie [...] T. K., D. K. s.c. w T. przy ul. [...] dla zamierzenia budowlanego obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku biurowo-usługowo-handlowego. Kontrola organu podatkowego również wykazała, że fort stanowi obiekt murowany dwukondygnacyjny, na pierwszej
i częściowo drugiej funkcjonuje sklep meblowy. W dniu [...]. po wizji lokalnej na terenie Fortu przy ul. [...] Główny Specjalista w Referacie Budownictwa Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta T. stwierdził, że fort ze względu na sposób jego wykorzystania w przeważającej części pełni funkcję użytkową budynku.
Powyższe ustalenia, w ocenie Kolegium, nie budzą wątpliwości, że fort zasadnie został uznany przez organy podatkowe jako budynek. Budynek fortu [...] im. B. C. mieści się w definicji ustawowej budynku. Natomiast w świetle art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013r., poz. 1409 ze zm.), dalej: "u.p.b.", budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Powyższy przepis wprawdzie wymienia jako budowle obiekty obronne (fortyfikacje), to jednakże odwołujący wyciągają z tego zapisu nieuprawnione wnioski, gdyż chodzi w tym przypadku o obiekty, które aktualnie pełnią funkcje obronne i są fortyfikacjami, a nie dotyczy on obiektu, który historycznie pełnił takie funkcje,
a w chwili obecnej jest budynkiem wykorzystywanym dla innych celów jak w tym przypadku sklep.
W ocenie Kolegium, słusznie też organ pierwszej instancji podkreślił,
że odwołujący w informacjach o nieruchomościach za lata 2008-2012 deklarowali, że obiekty te podlegają zwolnieniu podatkowemu z racji wpisu do rejestru zabytków, podczas gdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnieniu podlegają wyłącznie grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, obecnie zaś strony wywodzą, że obiekt ten jest budowlą, a przecież taka kwalifikacja podważa prawo do zwolnienia określone w wym. przepisie.
Kolegium nie podzieliło również zarzutów odwołania, iż sporny obiekt nie może być zaliczony do budynku bowiem nie posiada dachu. Zdaniem organu, słusznie organ pierwszej instancji wskazał w piśmie z dnia [...]., przekazującym akta sprawy, że prawo budowlane nie definiuje pojęcia dachu i takiej definicji nie zawiera też prawo podatkowe, należy więc posiłkować się znaczeniem potocznym. Jest nim górna, najwyższa część budynku, pełniąca zadanie przykrycia i osłaniania przed wpływami atmosferycznymi (opadami, ubytkiem ciepła). Dach składa się z konstrukcji nośnej
i poszycia (pokrycia). Obiekt, o którym mowa spełnia te warunki.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż materiał dowodowy wykazuje, że sporny obiekt jest budynkiem i wobec tego zbędne jest powoływanie biegłego z dziedziny budownictwa o specjalności fortyfikacje. Tym bardziej, że
w sprawie tej wypowiedział się również główny specjalista w Wydziale Architektury
i Budownictwa Urzędu Miejskiego.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 O.p. poprzez błędne powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niewłaściwe jego uzasadnienie; art. 191 O.p. polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, poprzez uznanie, że Fort [...] im. B. C. stanowi budynek, a nie budowlę; art. 188 O.p. poprzez nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego
z zakresu budownictwa fortecznego na okoliczność rozstrzygnięcia co jest fortem, a co budynkiem, jakie są różnice w kwalifikacji obiektu budowlanego; art. 122, art. 187 § 1
i art. 191 O.p. polegające na przyjęciu wadliwych ustaleń faktycznych w wyniku których organ uznał, że Fort [...] im. B. C. stanowi budynek a nie budowlę; oraz art. 1 ust. 1a pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędne ustalenie, że Fort [...] im. B. C. stanowi budynek a nie budowlę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
Nie ma sporu co do tego, że z aktu notarialnego A nr [...] z dnia [...] r. wynika, że na nieruchomości "posadowiony jest Fort [...] im. B. C., murowany z cegły ceramicznej, częściowo dwukondygnacyjny..." W decyzji z dnia [...] R. NR [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych Firmie A. T. K., D. K. s.c.
w T. przy ul. [...] dla zamierzenia budowlanego obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku biurowo-usługowo-handlowego. Kontrola organu podatkowego wykazała, że fort stanowi obiekt murowany dwukondygnacyjny, na pierwszej i częściowo drugiej funkcjonuje sklep meblowy.W dniu [...] r. po wizji lokalnej na terenie Fortu przy ul. [...] Główny Specjalista w Referacie Budownictwa Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta T. stwierdził, że fort ze względu na sposób jego wykorzystania w przeważającej części pełni funkcję użytkową budynku. Słusznie też organ podkreśla, że odwołujący
w informacjach o nieruchomościach za lata 2008 - 2012 deklarowały, że obiekty te podlegają zwolnieniu podatkowemu z racji wpisu do rejestru zabytków, podczas gdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnieniu podlegają wyłącznie grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, obecnie zaś strony wywodzą, że obiekt ten jest budowlą, a przecież taka kwalifikacja podważa prawo do zwolnienia określone
w wym. przepisie.
W świetle art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
(Dz. U. z 2017r., poz. 1332 t.j.), dalej: "u.p.b.", budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. W ocenie Sądu natomiast jakkolwiek powyższy przepis wymienia jako budowle obiekty obronne (fortyfikacje), to chodzi w tym przypadku o obiekty, które aktualnie pełnią funkcje obronne i są fortyfikacjami, a nie dotyczy on obiektu, który historycznie pełnił takie funkcje, a w chwili obecnej jest budynkiem wykorzystywanym dla innych, komercyjnych celów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 marca 2014r., I SA/Kr 2167/13).
Należy wskazać, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę
(a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., budynek to obiekt budowlany
w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty
i dach; natomiast budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Stosownie do art. 3 pkt 3 u.p.b., budowla każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem (od [...]. tablice reklamowe i) urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody
z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki. Nie było potrzeby powołania biegłego (art. 188 O.p.), gdyż w sprawie nie zaszły wątpliwości, które wymagałyby wiadomości specjalnych.
Na podstawie art. 3 pkt 3 u.p.b., do którego odwołuje się wprost znajdująca zastosowanie w sprawie ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, przez budowlę rozumieć należy każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (między innymi) fortyfikacje. Zgodnie natomiast z kategorią XII załącznika do wymienionej ustawy, odmiennymi od budynków handlu (kat. XVII), są obiekty budowlane Sił Zbrojnych. W znaczeniu potocznym fortyfikacja to zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń przeznaczonych do działań obronnych. Nie ma wątpliwości, że przedmiotowy fort nie pełnił takiej roli, oczywiście nie należał do Sił Zbrojnych, a podatnicy wykorzystywali go jako sklep.
Z zebranych w sprawie dowodów wynika dostatecznie zaaprobowana przez organy podatkowe konstatacja, że sporny obiekt nie stanowi budowli wymienionej w art. 3 pkt 3 u.p.b. Nie można go uznać za fortyfikację z art. 3 pkt 3 u.p.b. nie tylko ze względu na jego przeznaczenie, ale także z uwagi na fakt, że jest on trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Niewątpliwie nie był obiektem budowlanym odkrytym. Zatem jest on budynkiem, co wyłącza go z kategorii budowli, gdyż zapis brzmi: "budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem". Z tych powodów, mając w szczególności na uwadze zgromadzoną w sprawie dokumentację techniczną, w tym fotograficzną, treść decyzji pozwolenia na budowę oraz korespondujące z tymi dowodami opinie specjalistów, którymi posłużyły się organy podatkowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że organ przyjął i przedstawił poprawnie stan faktyczny sprawy, który dostatecznie uzasadnia odmowę dochodzonego przez skarżących opodatkowania spornego fortu jako budowli.
Nie sposób w tym miejscu pominąć tego, że w skardze przywołano piśmiennictwo odnoszące się do fortyfikacji, co do którego jedynie wybiórczo wskazywano na elementy składowe fortów, pomijając wyraźnie wykazywane funkcje obronne budowli. Takich funkcji przedmiotowy w sprawie fort nie pełnił. To wiąże się również z błędnym założeniem przez skarżących potrzeby powołania biegłego, gdyż wskazane przez nich wątpliwości prawne nie pozostają do oceny rzeczoznawcy
(art. 197 O.p.). Biegły, a właściwie jego wiadomości specjalne, byłyby konieczne
w przypadku wątpliwości co do okoliczności faktycznych, a nie rozróżnienia budowli od budynku na gruncie ustawy podatkowej, co należy do organów podatkowych.
Zatem zarzuty oparte o art. 122, 187 § 1, 188, 191 i 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p., uznano za bezzasadne już chociażby z tego powodu, że, w związku z wcześniejszymi wywodami wyroku, nie wykazano w żaden sposób wpływu na wynik sprawy (art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe, stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło