I SA/Bd 855/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-11-08
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i ponosi wysokie wydatki związane z utrzymaniem rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w częściowym zakresie, mimo posiadania domu i dochodów, jeśli łączna kwota wpisów sądowych przekracza jej możliwości finansowe?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającą na braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę łączną kwotę wpisów sądowych (1000 zł) oraz miesięczne dochody i wydatki rodziny, uznano, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków na ich uiszczenie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Pełnomocnik skarżącej przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na miesięczne dochody rodziny oraz wydatki związane z utrzymaniem. Wnioskodawczyni posiada dom i dochody, jednak łączna kwota wpisów sądowych w jej sprawie oraz w sprawie męża przekracza jej możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006r. postanowił: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia
[...] 2012r. strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, pełnomocnik skarżącej podał, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz mężem, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł Posiada dom o powierzchni [...] m². Ponadto strona oświadczyła, że innego majątku nie posiada.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego wzywające o nadesłanie dokumentów obrazujących sytuację materialną pełnomocnik strony skarżący w piśmie z dnia 26 października 2012r. określił comiesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem rodziny na kwotę [...] zł ([...]). Strona przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego z dnia 23 października 2012r. z którego wynika że na rachunku bankowym dostępne środki stanowi kwota [...] zł oraz odpis zeznania podatkowego z którego wynika, że dochód wnioskodawczyni oraz jego męża po odliczeniach składki na ubezpieczenie społeczne wyniósł w 2011r. [...] zł brutto.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarządzeniami z dnia 05 października 2012 zobowiązano M. M. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w sprawie z jego skargi zawisłej pod sygn. akt I SA/Bd 727/12 oraz w niniejszej sprawie jako pełnomocnika żony pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi M. M. przesłał jeden formularz w którym wskazał sygn. akt I SA/Bd 727/12. W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie nie mógł jednak znaleźć zastosowania art. 257 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. – albowiem w rubryce 3.3 wskazano dwa numery decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. Tym samym złożony formularz PPF z uwagi na fakt, że M. M. jest pełnomocnikiem żony potraktowano jako również jej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu
z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Wskazać również należy, że wpis tej samej wysokości musi uiścić mąż skarżącej którego sprawa zawisła przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Bd 727/12.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało,
że wnioskodawczyni spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF oraz informacji zawartych w pismach z dnia 26 października 2012r. skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz mężem, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł. Posiada dom o powierzchni [...] m². Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych comiesięczne wydatki związane z koniecznym utrzymaniem rodziny wynoszą [...] zł przy comiesięcznych dochodach w kwocie [...] zł. Mając na uwadze fakt, że łączny wpis wyniesie 1000 zł uznać należało, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków na jego uiszczenie bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, zasadnym jest przyznanie stronie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż pozwoli to skarżącej na realizację wynikającego z Konstytucji, prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji).
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło