I SA/Bd 861/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-12-28
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która wykaże znaczące ograniczenia finansowe, w tym niski dochód, wysokie koszty utrzymania i niewielkie oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody, wydatki oraz posiadany majątek, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku skarżącego, niski dochód z emerytury, wysokie koszty utrzymania (wynajem pokoju, leki) oraz niewielkie oszczędności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący argumentował, że jego sytuację materialną uzasadniają podeszły wiek (74 lata), zły stan zdrowia, niepełnosprawność, niski dochód z emerytury (1014 zł), wysokie koszty utrzymania (600 zł na wynajem pokoju, koszty leków) oraz niewielkie oszczędności (460 zł).Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SA/Bd 861/09
UZASADNIENIE
J.W. w niniejszej sprawie ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie skarżącego argumentami przemawiającymi za uwzględnieniem wniosku są podeszły wiek ( 74 lata) oraz zły stan zdrowia, w tym niepełnosprawność. Zainteresowany obrazując swoje możliwości płatnicze podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w kwocie 1014 zł . Miesięcznie przeznacza na opłacenie wynajętego pokoju 600 zł. Wnioskujący wyjaśnił też, że ze względu na niski dochód nie stać go na zakup leków. Za udzielanie pomocy doraźnej przez sąsiadów płaci 100 zł miesięcznie. Wszystkie swoje oszczędności zaangażował w działalność wydawniczą, z której nie przynosi dochodów. W chwili obecnej dysponuje kwotą 460 zł, zgromadzoną na książeczce PKO.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący przekonał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania pomocy prawnej.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie
z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wykładnia ustawowego określenia " gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to
na ubiegającym się o zwolnienie od kosztów spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
Mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że możliwości płatnicze J.W.
są znacznie ograniczone. Wnioskujący uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód, lecz jego wysokość ( 1014 zł) w zestawieniu z aktualnym poziomem cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, uzasadnia wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Tym bardziej, że skarżący nie posiada majątku
i dysponuje skromnymi oszczędnościami sprowadzającymi się do 460 zł.
Ponadto argumentacja wnioskującego w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy znajduje również poparcie w aktach sprawy, bowiem sytuacja ekonomiczna strony była przedmiotem szczegółowego badania przez organ podatkowy.
Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie
i doktrynie, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło