I SA/Bd 863/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Syg. akt I SA/Bd 863/13 UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Oddziału ZUS w B. na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) odmówił H. O. (skarżącej) uznania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w przedmiocie przedawnienia należności z tytułu składek za okres od listopada 2003r. do czerwca 2004r. Organ stwierdził, że nie nastąpiło przedawnienie składek. Zaznaczył, że wymagalne były one przed dniem 1 stycznia 2012r. i gdyby nie nastąpiły czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia, należności przedawniłyby się w okresie od grudnia 2013r. do lipca 2014r. Dodał jednak, że w okresie od 26 października 2005r. do 15 maja 2013r. wobec skarżącej prowadzone było postępowania egzekucyjne, a zatem bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu i tym samym okres dochodzenia należności wydłużył się o 7 lat i 7 miesięcy (przedawnienie może nastąpić nie wcześniej jak w 2021r.). 2. W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że egzekwowane należności uległy przedawnieniu, ponieważ na podstawie art. 24 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W ocenie skarżącej sporne zadłużenia stały się wymagalne od grudnia 2003r. do lipca 2004r. 3. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że podstawą do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są wyłącznie przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 33 pkt 1-10 u.p.e.a. W niniejszej sprawie podstawą wniesionego zarzutu jest przepis art. 33 pkt 1 ustawy, który stanowi, że powodem wniesienia zarzutu jest m.in. przedawnienie obowiązku. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Natomiast z art. 34 § 3 wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zarzutów, a jeżeli są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego dopiero po otrzymaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. 4. Organ wskazał, że postanowienie z dnia [...] r. stanowi jednocześnie wypowiedź wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego - Dyrektora Oddziału ZUS w B. Ponadto, stanowisko wierzyciela jest wiążące także dla organu odwoławczego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną - w tej sprawie wiąże ono Dyrektora Izby Skarbowej. Zdaniem organu egzekucyjnego nie ma on podstaw do orzekania, jako organ odwoławczy, o zarzucie przedawnienia obowiązków zgłoszonych przez skarżącą. Na potwierdzenie swoich argumentów Dyrektor przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS odmawiającego uznania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w przedmiocie przedawnienia należności z tytułu składek za okres od listopada 2003r. do czerwca 2004r. Postanowieniu zarzuciła: a) naruszenie przepisów prawa procesowego administracyjnego, tj. art. 33 pkt 1 u.p.e.a., które miało wpływ na rozstrzygnięcie, b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002r. o zamianie w/w ustawy, wskutek jego błędnej wykładni i niezastosowania w niniejszej wskutek uznania, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania wynikającego z tytułów wykonawczych. 6. W ocenie skarżącej bezsporne jest, że dopiero 19 czerwca 2013r. zostały wystawione tytuły wykonawcze obejmujące zaległe składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i na FPiFGiS za okresy od listopada 2003r. do czerwca 2004r. Podała, że na podstawie tych tytułów została w stosunku do niej wszczęta egzekucja i dokonano zajęcia jej świadczenia rentowego. Wskazała, że zgodnie z art. 24 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r nr 205 poz 1585 ze zm dalej ustawa s.u.s.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, a zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek stało się wymagalne od grudnia 2003r. do lipca 2004r. Skarżąca podała, że do czerwca 2013r. nie była prowadzona w stosunku do niej egzekucja, ponieważ ZUS tytuły wykonawcze wystawił dopiero w czerwcu 2013r. Podniosła, że art. 24 ust. 4 w nowym brzmieniu ma zastosowanie do należności z tytułu składek wymagalnych przed dniem jego wejścia w życie, które nie były przedawnione - w niniejszej sprawie z powodu 10-letniego okresu przedawnienia. Nowy przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2012r., a zatem obciążające skarżącą należności z tytułu składek w tym dniu nie były przedawnione. Skarżąca uznała, że wskazany przez nią przepis znajduje zastosowanie w sprawie. 7. Wskazała, że zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. przedawnienie, a skoro należności objęte tym postępowaniem uległy przedawnieniu, to wniesione zarzuty są, w ocenie skarżącej, zasadne i postępowanie egzekucyjne należało umorzyć. Na potwierdzenie swoich argumentów przywołała wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 lutego 2013r., sygn. akt III AUA 1177/12. 8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: 9. Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.) uchyla postanowienie, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 10. Istotą sporu w sprawie jest uznanie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wniesionych przez skarżącą jako zobowiązaną, za nieuzasadnione. Skarżąca oparła zarzut na podstawie prawnej z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podnosząc przedawnienie obowiązku będącego przedmiotem egzekucji. Aczkolwiek Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżone orzeczenie podkreślał brak kompetencji do merytorycznej kontroli stanowiska wierzyciela, ZUS, co do nieistnienia obowiązku z powodu przedawnienia, jednakże Sąd w ramach ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 134 i 135 ustawy p.p.s.a. dokonał kontroli stanowiska dotyczącego zarzutu przedawnienia obowiązku. Szczególnie, że wywody skargi zdominowane zostały przez ten zarzut. 11. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że objęte tytułami wykonawczymi należności uległy przedawnieniu, należy wskazać, że jest ono niezasadne. Zaległości w składkach, których dotyczy egzekucja w sprawie dotyczą należności za okres od listopada 2003r do czerwca 2004r. Należności te powstały w okresie, kiedy obowiązywał art. 24 ust 4 ustawy s.u.s. w wersji od początku 2003r. Stanowił on że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zasadnie więc ZUS wskazał, ze należności objęte tytułami wykonawczymi w sprawie przedawnią się (nie uwzględniając nawet okresów zawieszenia lub przerwy biegu terminu przedawnienia) z upływem najwcześniej listopada 2013r. Egzekucja prowadzona w czerwcu 2013r nie dotyczyła więc należności przedawnionych. 12. Powoływana przez skarżącą zmiana przepisów, która nastąpiła z początkiem 2012r także nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Ustawą z dnia 16 września 2011r o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U z 2011r nr 232 poz.1378 dalej ustawa zmieniająca) zmieniony został art. 24 ust 4 ustawy s.u.s. stanowiący, w nowej wersji, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Przepis ten znajduje wprost zastosowanie do należności powstałych od stycznia 2012r. Jednocześnie, co zwykle następuje przy nowelizacji przepisów, w powołanej ustawie zawarto regulacje, które odnoszą się do stanów, gdy termin przedawnienia biegnie, ale jeszcze nie upłynął w momencie zmiany przepisów. W art. 27 ust 1 ustawy zmieniającej ustawodawca wniósł zapis, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r.; ust 2 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. 13. Skutek powołanych przepisów dla skarżącej jest taki, że może ona sobie "wybrać" korzystniejszy termin przedawnienia, zachowując wybór pomiędzy nową regulacją, obowiązującą od 1 stycznia 2012r a dotychczasową, obowiązującą od 1 stycznia 2003r. Według pierwszych przepisów przedawnienie zobowiązań skarżącej nastąpiłoby z upływem miesiąca stycznia 2017r, a wedle dotychczasowych, jak wskazano to wyżej, z końcem listopada 2013r. 14. W świetle przytoczonych wyżej przepisów, które wskazał także wierzyciel w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności objęte tytułami wykonawczymi nie były przedawnione, stąd zarzuty skargi dotyczące przedawnienia nie były zasadne. Skarżąca błędnie zinterpretowała przepisy w kontekście istniejącego stanu faktycznego. 15. Mając na uwadze przedstawioną argumentację Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.