I SA/Bd 870/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2009-12-28

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy dochód strony, po uwzględnieniu zobowiązań, jest na tyle niski, że pozwala jedynie na skromną egzystencję, należy przyznać jej zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
K.S. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Następnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację majątkową – jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury w kwocie 724 zł, z czego 400 zł miesięcznie przeznacza na spłatę zaległości podatkowej. Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni wykazała zasadność wniosku.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych I SA/Bd 870/09 UZASADNIENIE K.S. wniosła skargę na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Następnie opłaciła wpis sądowy w kwocie 100 zł oraz pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie skarżącej za przyznaniem prawa pomocy przemawia sytuacja majątkowa, w której się znajduje. Ograniczone możliwości płatnicze strony wynikają z faktu, że skarżąca jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury w kwocie 724 zł , z czego spłaca miesięcznie 400 zł tytułem zaległości podatkowej. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawczyni wykazała zasadność zwolnienia jej od kosztów sądowych. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie z § 1 pkt 2 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie częściowym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wykładnia ustawowego określenia " gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o zwolnienie od kosztów spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że K.S. uzyskuje wprawdzie stały miesięczny dochód, lecz jego wysokość, zwłaszcza po uregulowaniu raty podatku, świadczy o znacznie ograniczonych możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Bez wątpienia kwota rzędu około 300 zł pozwala jedynie na zapewnienie nad wyraz skromnej egzystencji, przez co również uzasadnia zwolnienie strony od kosztów sądowych. Tym bardziej, że zainteresowana ma nie tylko problemy z bieżącym utrzymaniem, lecz brakuje jej środków na niezbędne naprawy budynku, w którym zamieszkuje. Dodatkowo należy zaznaczyć, że przyznanie prawa pomocy nie działa wstecz i obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe potencjalne koszty sądowe. Oznacza to, że skarżącej nie przysługuje zwrot uiszczonego wpisu od skargi. Z kolei powołana w punkcie 5 formularza PPF argumentacja odnośnie umorzenia zaległości podatkowej nie podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z poszanowaniem poglądów wyrażonych w orzecznictwie, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło