I SA/Bd 873/17
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-11-27
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest bezrobotna i nie uzyskuje dochodu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym. W przypadku skarżącego, który jest bezrobotny, nie uzyskuje dochodu i korzysta ze wsparcia rodziny, zasadne jest zwolnienie od wpisu od skargi. Jednakże, ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest uzasadnione jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieje procesowa konieczność jego powołania, co nie miało miejsca w tej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną od 2011 r., nie uzyskuje dochodu, nie posiada majątku poza mieszkaniem, wobec którego toczy się postępowanie egzekucyjne, oraz korzysta ze wsparcia rodziny. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu [...] listopada 2017r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od 2011r. jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje żadnego dochodu. Jak majątek wnioskodawca wskazał mieszkanie o pow. [...] m˛ - prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] zł. Pomoc rodziny to wsparcie finansowe nie przekraczające [...] zł oraz pomoc w postaci żywności i środków czystości.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy orzekający stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostały przez skarżącego spełnione. Uzasadniania to jego aktualna sytuacja materialna.
Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną, i nie uzyskuje żadnego dochodu. Skarżący korzysta ze wsparcia finansowego rodziny. Nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi, orzekający uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącemu w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu.
Jednocześnie orzekający nie znalazł podstaw, by ustanowić na rzecz skarżącego pełnomocnika z urzędu, podzielając w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane m.in. w postanowieniu z 27 maja 2008r., sygn. akt I FZ 154/08. Sąd ten wyraził pogląd, że ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji możliwe jest jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Z uwagi na treść art. 134 i art. 140 § 1 p.p.s.a. nie jest uzasadniona obawa skarżącego, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w postępowaniu sądowym. Stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 240/08, wskazując, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski.
Reasumując należy stwierdzić, że brak jest procesowej konieczności powołania zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania. Tego rodzaju orzeczenie zabezpiecza prawo strony do sądu, nie skutkując równocześnie przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło