I SA/Bd 874/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-03-06
Skład orzekający: Halina Adamczewska – Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty związane z budynkiem mieszkalnym, który zgodnie z ewidencją gruntów i budynków jest opodatkowany najwyższą stawką podatku od nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą, powinny być opodatkowane według tej samej stawki, mimo że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wyłącza je z definicji gruntów związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty związane z budynkiem mieszkalnym nie mogą być opodatkowane według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli ewidencja gruntów i budynków klasyfikuje je jako "inne tereny zabudowane" (Bi). Jest to wyjątek od zasady związania danymi z ewidencji, wynikający wprost z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który nakazuje pominięcie danych ewidencyjnych, gdy ich zastosowanie prowadziłoby do pominięcia przepisów ustawy podatkowej. W związku z tym, organ podatkowy powinien uwzględnić tę okoliczność przy ponownym wyliczeniu podatku.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 r. Spór dotyczył klasyfikacji budynków i gruntów, które zdaniem Spółki faktycznie miały funkcję mieszkalną, podczas gdy ewidencja gruntów i budynków wskazywała na funkcję biurową i magazynową. Organ odwoławczy uznał, że dane z ewidencji są wiążące dla organu podatkowego. Sąd uchylił decyzje, uznając częściowo zasadność skargi w zakresie opodatkowania gruntów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2019r. sprawy ze skargi "I. " Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...]
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018r. Wójt Gminy B. określił Spółce I wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017r. w kwocie [...]zł. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że Spółka w 2017r. posiadała budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 i trzech kondygnacjach ([...] m2 powierzchni użytkowej w oświadczeniu), 2 magazyny o powierzchni zabudowy [...] m2, budynek biurowy o powierzchni [...] m2 ([...] m2 powierzchni użytkowej podanej w oświadczeniu i [...] m2 powierzchni użytkowej wyliczonej na podstawie projektu technicznego) oraz grunty o powierzchni [...] m2 oznaczone jako Bi (działki nr [...] położone w obrębie M. ). W 2016r. Spółka złożyła wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku magazynowego na usługowy. Decyzją z dnia [...] listopada 2016r. uzyskała zgodę. Następnie złożyła wniosek o zmianę decyzji Wójta Gminy B. polegającą na zmianie sposobu użytkowania budynku magazynowego na zabudowę mieszkaniową z usługami. Decyzją z [...] czerwca 2017r. zgodę taką uzyskała. Natomiast zmianę sposobu użytkowania budynku magazynowego na mieszkalny w budynku na terenie działki [...] w miejscowości M., Spółka zgłosiła do Starostwa Powiatowego w B. w lutym 2018r. Zatem w ewidencji gruntów i budynków, budynki położone na działce [...], oznaczone są jako budynki biurowe i magazyny.
W złożonym odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła organowi, że zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do funkcji spornego budynku. Zaznaczyła, że sygnalizowała organowi funkcję mieszkalną budynków, a w ślad za tym gruntów, na których budynki te są postawione, co nakładało na organ podatkowy obowiązek sprawdzenia tych okoliczności.
Decyzją z dnia [...] września 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na wstępie organ podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017r. poz. 2101 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Nie budzi zatem wątpliwości, zdaniem organu, że dla celów wymiaru podatków, w tym podatku od nieruchomości, rozstrzygające są zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez właściwego starostę powiatowego. Organ zauważył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, iż ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Ponadto dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800), dalej jako: "O.p.", stanowią więc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Kolegium zaznaczyło, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innych danych, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Nie jest także możliwe, w postępowaniu podatkowym, przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji.
Ustosunkowując się do złożonego przez Spółkę wniosku o zmianę sposobu użytkowania budynku magazynowego organ podkreślił, że podstawę do zmiany nie stanowi sam wniosek, czy oświadczenie osoby informującej o zmianie, albowiem zmian w ewidencji dokonuje się tylko na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, a także prawomocnych orzeczeń sądowych.
Prawidłowo zatem, w ocenie Kolegium, organ podatkowy ustalił Spółce wymiar podatku od nieruchomości za 2017r. opierając się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, które to zapisy nie zostały, na dzień wydania decyzji, skutecznie podważone ani zmienione w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji.
W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka zarzuciła Kolegium, że wydając zaskarżone orzeczenie nie odniosło się w sposób merytoryczny do podniesionych w odwołaniu argumentów. Zdaniem Spółki, organ odwoławczy ograniczył się do stwierdzenia, że w świetle orzecznictwa sądowego o kwalifikacji nieruchomości w kontekście zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości decydujące i przesądzające znaczenie mają dane wynikające z ewidencji budynków i gruntów. W decyzji natomiast nie wyjaśniono sposobu rozumowania Kolegium, nie wyjaśniono podstaw jej sformułowania i zajętego w niej stanowiska.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Stwierdzenie zatem, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302), dalej: P.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja będąca przedmiotem kontroli narusza przepisy prawa, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.
II. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2017r. Spór w sprawie sprowadza się do zagadnienia opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków w kontekście zapisów w ewidencji gruntów, które jak podnosi Spółka, są w części niezgodne ze stanem faktycznym. Organ dokonał określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości przyjmując do opodatkowania budynki z uwzględnieniem ich funkcji wynikającej z ewidencji, tj. jeden budynek mieszkalny, dwa magazyny oraz budynek biurowy. Zdaniem organów podatkowych są one związane zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o kwalifikacji danego obiektu jako budynku oraz jego przeznaczeniu i danych tych nie mogą korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Z wypisu z rejestru budynków wynika, że tylko jeden budynek ma funkcję budynku mieszkalnego.
Strona natomiast podnosi, że organ powinien uwzględnić stan faktyczny budynków, które w rzeczywistości pełnią funkcję mieszkalną. Przy czym Spółka odwołuje się m.in. do decyzji z dnia [...] czerwca 2017r. Nr [...] zmieniającej decyzję
nr [...] o warunkach zabudowy.
III. Na wstępie podać należy, że na potrzeby ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2018r. poz. 1445) – dalej jako: "u.p.o.l.",
określono pojęcia gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym) są nimi grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Stosownie natomiast do art. 1a ust. 2a tej ustawy do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d);
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r. poz. 1202 i 1276), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Odnosząc się zatem do zasadniczego przedmiotu sporu wskazać należy, że w ocenie Sądu przedstawiona w decyzji odwoławczej argumentacja organu co do wiążącego charakteru ewidencji w zakresie budynków jest trafna. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej stanowisko o mocy wiążącej zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości pozostaje w zgodzie także z najnowszym orzecznictwem sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009r., II FPS 1/09). Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki - wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13 - jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły w odniesieniu do budynków. Z przywołanych uchwał wynika, że organ zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dopiero wówczas, gdy posłużenie się wyłącznie tymi danymi wiązałoby się z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej).
W orzecznictwie NSA przyjęto, że organy mogą odstąpić od danych z ewidencji gruntów wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 O.p. dojdą do wniosku, iż dane z nich wynikające są zdezaktualizowane, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej (zob. wyrok NSA z 4 sierpnia 2017r., sygn. akt II FSK 897/17). Jako przykład wskazać można stwierdzenie oczywistych wad ewidencji gruntów i budynków, polegających na nieuwzględnieniu w niej (na ewidencyjnie opisanej działce gruntu) realnie istniejącego budynku, stanowiącego odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014r., sygn. akt II FSK 1647/12). Innym przykładem sytuacji, w której organ ma obowiązek pominąć dane zawarte we wspomnianej ewidencji, jest wykazanie przez podatnika, w toku postępowania podatkowego prowadzonego w trybie art. 194 § 3 O.p., że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danych dotyczących właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej. Organy podatkowe muszą wówczas taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego,
tj. ujawnionego w księdze wieczystej właściciela nieruchomości, będącego
w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 O.p. należy jednak traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych (por. wyrok NSA dnia z 9 lipca 2015r., sygn. akt II FSK 1457/13). Podane przykłady, stanowiąc
o odstępstwie od reguły, nie podważają bowiem istnienia zasady ogólnej, jaką jest związanie danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, jak zauważył także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 23 października 2018r., sygn. akt I SA/Gl 259/18.
Warto też powołać się na wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018r., sygn. akt II FSK 3097/17, w którym Sąd przesądził, że organ podatkowy nie miał prawa dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tj. analizować jego faktycznego wykorzystania, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Według NSA, informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (tak też NSA w wyroku z dnia 12 października 2017r., sygn. akt II FSK 1438/17). Podobny pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 7 lutego 2012r., sygn. akt II FSK 1471/10, w którym Sąd stwierdził, że jakkolwiek w myśl art. 194 § 3 O.p. można przeprowadzić przeciwdowód przeciwko dokumentom wymienionym art. 194 § 1 i 2, to jednak "skorzystanie z tej możliwości wymagałoby (...) zaktualizowania albo sprostowania odpowiedniego wpisu, tak aby zachować niezbędne dla celów operatywnego stosowania prawa minimum ładu w dokumentacji urzędowej".
Z kolei w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2018r., sygn. akt II FSK 100/16 Sąd stwierdził, że dokonane w ewidencji gruntów i budynków zmiany nie oddziaływują wstecz w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości. Przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują możliwości dokonywania zmian w tej ewidencji ze skutkiem ex tunc. Ocena ta wynika przede wszystkim z charakteru art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l. Statuując definicję o charakterze formalnym przedmiotu opodatkowania ustawodawca wiąże ten przedmiot ze stosownym wpisem w ewidencji gruntów abstrahując od ich rzeczywistego wykorzystania. Zatem ewentualna zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków może odnosić się tylko na przyszłość. NSA podkreślił, że właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, co wynika z art. 22 ust. 2 p.g.k. Zgodnie z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Z regulacji tej wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty i budynki zmieniają swój charakter dla celów podatkowych (por. także wyrok NSA z dnia 28 marca 2014r., sygn. akt II FSK 950/12).
Przedstawione wyżej poglądy tut. Sąd podziela.
IV. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy powtórzyć trzeba, że skoro z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż tylko jeden budynek ma charakter mieszkalny (położony na działce oznaczonej numerem 7/14), to brak jest podstaw do odstępowania od tego ustalenia i przyjmowania na użytek podatku od nieruchomości, iż również pozostałe budynki mają taki charakter, pomimo że zostały sklasyfikowane jako magazyny (2) i budynek biurowy (1). Strona skarżąca domagając się pominięcia przy wymiarze podatku danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, w zakresie kwalifikacji budynków, nie powoływała się na dane zamieszczone w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Powołała się bowiem jedynie na decyzję z dnia [...] czerwca 2017r.
Nr [...] zmieniającą decyzję nr [...] o warunkach zabudowy. Wynika z niej, że ustalono w pkt 1 decyzji rodzaj zabudowy dla budynku położonego na działce nr [...] jako "zabudowa mieszkaniowa z usługami". Podkreślić trzeba, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, jednakże dopiero w 2018r. To zaś, w ocenie Sądu nie jest okolicznością, która legitymowałaby organy podatkowe do odstąpienia od uwzględnienia w 2017r. zapisów ewidencji gruntów i budynków, co do funkcji spornych budynków. Podkreślić zwłaszcza trzeba, że przyjęcie stawki preferencyjnej byłoby wstecz - pomimo braku jakichkolwiek przesłanek w tym zakresie i wbrew ewidencji. Podatnik chcąc zmienić charakter prawny budynku lub gruntu, powinien uczynić to w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ administracji (por. wyrok WSA w Krakowie z 20 marca 2017r., sygn. akt I SA/Kr 24/17). Obowiązany jest tę okoliczność zgłosić właściwemu organowi – staroście. Jednakże jak już to zostało wyżej zasygnalizowane, zmiana taka wiążąca będzie dla organów podatkowych jedynie na przyszłość.
V. W ocenie Sądu skargę jednak należało uwzględnić wobec wątpliwości co do wyliczenia podatku od gruntów. Strona Skarżąca kwestionuje wysokość podatku, a tym samym analizie podlega wyliczenie podatku od tego przedmiotu opodatkowania (w tym gruntów). Zatem Sąd wprawdzie podziela stanowisko organu co do związania zapisami w ewidencji w zakresie zaklasyfikowania budynków (położonych na działce nr [...], jak i pozostałych budynków), co wyżej już omówiono, jednakże brak szczegółowego wyliczenia podatku także budzi zastrzeżenia w zakresie w szczególności opodatkowania gruntów. Na s. 4 decyzji, Wójt podał bardzo ogólne wyliczenie kwoty podatku. Niemniej jednak wynika z niego, że całość gruntów została opodatkowana stawką najwyższą (0,72 zł), według uchwały Nr XXII/123/16 Rady Gminy Brodnica z dnia 28 listopada 2016r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących w 2017r. (Dz.Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2016r. poz. 4375). Zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Stosownie natomiast do art. 1a ust. 2a pkt 1 tej ustawy do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami. Z powyższego wynika, że grunty związane z budynkami mieszkalnymi nie mogą być opodatkowane według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Organ natomiast nie kwestionuje, że jeden z budynków ma charakter mieszkalny (położony na działce nr [...]) i tak został wpisany do ewidencji gruntów i budynków (d.: akta administracyjne organu pierwszej instancji). Jeżeli zatem grunt jest związany z budynkiem, to z mocy przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie podlega opodatkowaniu według stawki najwyższej. Jest to wyjątek od zasady związania zapisami ewidencji gruntów i budynków. Ten wyjątek wynika wprost z ustawy. Podkreślić należy, że z przywołanych wyżej orzeczeń i przede wszystkim ww. uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009r., sygn. akt II FPS 1/09 i z 18 listopada 2013r., sygn. akt II FPS 2/13 wynika, iż organ zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków m.in. wówczas, gdy posłużenie się wyłącznie tymi danymi wiązałoby się z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Otóż z ewidencji gruntów i budynków wynika, że grunt działki nr [...] oznaczony jest symbolem "Bi" (inne tereny zabudowane - § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualna publikacja - Dz.U. z 2019r. poz. 393). Powyższe wskazuje na zastosowanie stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, jednakże z uwagi na wyłączenie ustawowe na podstawie art. 1a ust. 2a pkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty związane z budynkami mieszkalnymi nie należy traktować jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z uzasadnienia natomiast decyzji organu pierwszej instancji (s. 3) oraz organu odwoławczego (s. 1) wynika, że grunty położone na działce [...], a zatem grunty, na których położony jest budynek mieszkalny, został także opodatkowany według najwyższej stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z wyliczenia na s. 4 decyzji Wójta Gminy B. wynika, że opodatkowano "budynki mieszkalne" z uwzględnieniem stawki [...] zł. Nie budzi zatem wątpliwości, że grunt związany z budynkiem mieszkalnym nie mógł być opodatkowany z uwzględnieniem stawki [...] zł, bowiem nie jest gruntem związanym z działalnością gospodarczą. Powyższe stanowi naruszenie art. 1a ust. 2a pkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. W zakresie, w jakim zostały naruszone przepisy prawa materialnego, doszło również do naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i art. 191 O.p.
Organ pierwszej instancji jest obowiązany przy ponownym wyliczeniu podatku uwzględnić tę okoliczność (przy czym nie może określić wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie wyższej niż pierwotnie, bowiem wniesienie skargi nie może pogarszać sytuacji strony – art. 134 § 1 P.p.s.a.) i w uzasadnieniu przedstawić szczegółowe wyliczenie podatku co do gruntów i budynków. Organ zatem obowiązany jest podać w jaki sposób ustalił powierzchnię gruntów i budynków. Zaprezentowane na s. 4 wspomnianej decyzji wyliczenie jest już końcowym etapem działania matematycznego. W tym kontekście podkreślić należy, że jedną z kluczowych zasad postępowania podatkowego jest zasada przekonywania zawarta w art. 124 O.p., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Organ podatkowy, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 124 O.p. W wyroku z dnia 2 lipca 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 778/07 WSA w Warszawie stwierdził, że w sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się do przedstawionych przez nią argumentów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
W uzasadnieniu decyzji, o którym mowa w art. 210 § 4 O.p., organ powinien przedstawić ocenę stanowiska strony, jeżeli w toku postępowania podniosła ona zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie, niż organ podatkowy. Innymi słowy, skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne i prawne budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji organ winien odnieść się do tych wątpliwości (por. wyrok WSA z dnia 12 maja 2009r., II SA/Kr 340/09).
VI. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło