I SA/Bd 876/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. i J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. i J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 04 lutego 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek M. M. i J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką małoletnich dzieci, którego łączny dochód z tytułu umowy o pracę wynosi [...] zł brutto. Podali, że ponoszą miesięcznie m.in. następujące koszty: telefon [...] zł, wywóz śmieci [...] zł, zajęcia dzieci [...] zł, obiady w szkole [...] zł, woda i kanalizacja [...] zł, prąd [...] zł, koszty ogrzewania w sezonie grzewczym [...] zł. Ponadto oświadczyli, że nie posiadają oszczędności przedmiotów wartościowych oraz nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 poz. 270) – zwana dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. W tym miejscu należy przypomnieć, że prawo pomocy, którego istota polega na zwolnieniu strony z ponoszenia kosztów sądowych, nie sprowadza się do likwidacji tych ciężarów w ogóle, bo jest to niemożliwe, lecz jedynie do przeniesienia ich na ogół podatników, a ściślej, na budżet państwa, składający się z podatków i pozostałych wpływów. Koszty procesu przerzucane są, zatem na innych i z tego też względu omawiana instytucja, stanowiąc pomoc państwa winna być przyznawana tym osobom, które jej rzeczywiście potrzebują i które z uwagi na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a także zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekający doszedł do przekonania, że na obecnym etapie przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu wynika, że obecnie łączny dochód skarżących z tytułu umowy o pracę wynosi [...] zł brutto. Jak wynika z załączonych do sprawy I SA/Bd 121/12 zeznań podatkowych skarżących (PIT 36L) za lata 2010-2011 osiągnęli dochód odpowiednio w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Ponadto wskazać należy, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem skarżących w tej sprawie. Prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2012r. zostało skarżącym przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia z ½ części wpisu sądowego. Jak wynika z oświadczeń skarżących złożonych na etapie poprzedniego wniosku skarżący zamieszkują z rodzicami dzięki czemu ich ogólne koszty utrzymania są niższe aniżeli w przypadku gdyby mieszkali samodzielnie. Podkreślenia wymaga fakt, że skarżący aktualnie uzyskują dochody z tytułu prowadzonej działalności [...] sp. z o.o., gdzie jak wynika KRS M. M. jest Prezesem Zarządu. Wskazać również należy, że skarżący nie przedłożyli żadnych dodatkowych informacji celem wykazania, że znajdują się w sytuacji uprawniającej ich do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Tym bardziej, że jest to kolejny wniosek skarżących w tym zakresie i korzystają z usług profesjonalnego pełnomocnika, który bez wątpienia posiada wiedzę, że w przypadku prawa pomocy to strona ubiegająca się o jego przyznanie powinna wykazać, że istnieją okoliczności uniemożliwiające jej poniesienie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia w ocenie orzekającego strona wnioskująca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym bardziej, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi. Skoro na wcześniejszym etapie postępowania stronie przyznano prawo pomocy zwalniając ją z połowy wpisu, czego strona nie kwestionowała uiszczając stosowny wpis, a więc mieścił się on w granicach możliwości płatniczych strony, to na obecnym etapie postępowania skoro wpis od skargi kasacyjnej wyniesie połowę wpisu od skargi to stwierdzić należy, że również mieści się on w granicach finansowych strony. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie przedstawili nowych okoliczności świadczących o pogorszeniu się ich sytuacji materialnej. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.