I SA/Bd 892/16

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-02-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania i ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał miesięczny dochód gospodarstwa domowego, zobowiązania i wydatki. Po zarządzeniu referendarza sądowego przedłożył dodatkowe dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia, co zostało zaskarżone przez H. S.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanowił: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W dniu [...] grudnia 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki skarżący wskazał: czynsz najmu i opłaty [...] zł; prąd [...] zł; leki [...] zł; ubrania [...] zł; pożyczka [...] zł; jedzenie [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył: rozliczenie opłat za wodę; powiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie; zeznania podatkowe skarżącego oraz jego żony za lata 2014-2015; zaświadczenie o zarobkach żony; wyciąg z rachunku bankowego oraz umowę najmu lokalu. Ponadto skarżący oświadczył, że: nie korzysta z pomocy społecznej; nie posiada oszczędności; nie korzysta z pomocy finansowej rodziny; nie posiada żadnego pojazdu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej zwana p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dochód gospodarstwa domowego wynosi ok. [...] zł. Po odjęciu kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania czynsz najmu i opłaty (ok. [...] zł) do dyspozycji skarżącego oraz jego żony pozostaje kwota ok. [...] zł co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...]zł. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych. Saldo na rachunku bankowym skarżącego na dzień [...] stycznia 2017r. wynosiło -[...]. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło