I SA/Bd 893/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-11-29
Skład orzekający: Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji finansowej, obejmująca dochody, wydatki na utrzymanie domu, raty kredytu hipotecznego oraz wysokość wpisu sądowego, wykazała brak możliwości pokrycia tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, wskazując na dochody gospodarstwa domowego (renta, wynagrodzenie żony, zasiłek, alimenty), posiadany majątek (dom) oraz spłacany kredyt hipoteczny. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów źródłowych, które zostały dostarczone.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od osób prawnych za 2008 r. postanowił: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
W dniu 29 października 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką oraz małoletnim wnukiem. Na dochód gospodarstwa domowego składa się renta skarżącego w kwocie [...] zł brutto, wynagrodzenie za prace żony w kwocie [...] zł brutto, zasiłek córki w kwocie [...] zł netto oraz alimenty na wnuczka w kwocie [...] zł netto. Jako majątek strona wskazała dom o pow. [...]m². Strona oświadczyła również, że spłaca raty kredytu hipotecznego w kwocie [...]zł miesięcznie.
Zarządzeniem z dnia 05 listopada 2012r. wezwano stronę do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuacje finansową.
W odpowiedzi strona przesłała zeznanie podatkowe za lata 2010-2011, wyciąg z konta bankowego za okres ostatnich 4 miesięcy. Oświadczyła, że nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie posiada samochodu. W miarę potrzeb wnioskodawca korzysta z pomocy finansowej brata.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu
z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Wskazać również należy, że wpis tej samej wysokości skarżący musi uiścić w sprawie zawisłej przed tut. Sądem pod sygn. akt I SA/Bd 892/12.
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało,
że wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF oraz informacji nadesłanych przy piśmie z dnia 21 listopada 2012r. skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną, córką oraz małoletnim wnukiem, którego miesięczny dochód stanowi kwota ok. [...] zł netto. Posiada dom o powierzchni [...]m². Jak wynika z oświadczenia skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sądowych (wydruki z rachunku bankowego) skarżący spłaca kredyt hipoteczny, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. Koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. [...] miesięcznie (strona przedłożyła dowody uiszczenia faktur z tytułu opłaty za wodę energię oraz wywóz śmieci na łączną kwotę [...] zł nie mniej z doświadczenia wiadomym jest, że faktury za wodę oraz energię wystawiane są za dwumiesięczne okresy rozliczeniowe w związku z czym orzekający przyjął połowę zapłaconych, kwot z tego tytułu). Jak wynika z powyższych ustaleń po odliczeniu kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem domu orz spłat rat kredytu do dyspozycji wnioskodawcy oraz jego rodziny pozostaje kwota ok. [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę [...] zł. Mając na uwadze fakt, że łączny wpis wyniesie 1000 zł uznać należało, że strona nie jest w stanie wygospodarować środków na jego uiszczenie bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, zasadnym jest przyznanie stronie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż pozwoli to skarżącemu na realizację wynikającego z Konstytucji, prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji).
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło