I SA/Bd 895/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-12-16
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywający swojej niemożności poniesienia kosztów, zważywszy na dochody i wydatki gospodarstwa domowego oraz regulowanie zobowiązań kredytowych, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca R.K. wraz z żoną i córką mieszka w domu, spłaca kilka kredytów i posiada dochód netto około 2.400 zł miesięcznie. Wnioskodawca zatrudniony jest na 1/4 etatu z wynagrodzeniem 284,11 zł, a żona zarabia około 2.200 zł. Miesięczne wydatki na kredyty i utrzymanie domu wynoszą łącznie około 2.285 zł. Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 895/10 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanowił odmówić przyznania prawa pomocy
I SA/Bd 895/10
UZASADNIENIE
R.K. wraz ze skargą na postanowienie opisane w sentencji wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dziesięcioletnia córką. Miesięczny dochód rodziny wynosi 4.519 zł brutto. Skarżący jest zatrudniony na ¼ etatu w charakterze sprzedawcy z wynagrodzeniem 284,11 zł. Na rachunek żony z tytułu pracy na stanowisku zastępcy dyrektora szkoły wpływa miesięcznie kwota około 2.200 zł. Jedyny majątek rodziny stanowi dom. Małżonkowie spłacają kredyty: hipoteczny, mieszkaniowy oraz udzielony z Kasy Zapomogowo- Pożyczkowej. W PKO zaciągnęli kredyt odnawialny oraz pożyczkę. Miesięcznie na uiszczenie rat przeznaczają 1.370 zł. Wnioskujący wykazał, że koszty utrzymania lokalu mieszkalnego wynosi 915 zł ( woda, prąd wywóz nieczystości, opał), zaś podatek od nieruchomości - 170 zł. Skarżący wydaje 40 zł za dostęp do Internetu. Środki uzyskane ze sprzedaży samochodu przeznaczył na spłatę zaległości podatkowych.
W sprawie zważono, co następuje:
W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Zgodnie z art.245 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z przedstawionego druku formularza PPF strona ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji wnioskujący musiałby wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż obliguje go do tego przepis art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Użyte przez ustawodawcę w art.246 p.p.s.a sformułowanie " gdy wykaże" oznacza, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskującego. Taki kierunek oceny wniosku wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny.
Referendarz sądowy analizując sytuację finansową skarżącego uznał, że nie wykazał on w sposób przekonywujący, iż nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego.
Z przedstawionych informacji przez wynika, że dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wnioskujący wynosi około 2.400 zł netto. W kontekście tej kwoty uwagę zwraca, iż małżonkowie bez zwłoki regulują ciążące na nich zobowiązania kredytowe wynoszące 1.300 zł na miesiąc, a co więcej, na utrzymanie lokalu mieszkalnego wydają resztę dochodu. Zważywszy przy tym, że ponosić muszą inne wydatki związane z zabezpieczeniem egzystencji ( np. zakup żywności), to w świetle zasad doświadczenia życiowego skarżący posiada źródła finansowania, których nie ujawnia. Nie można bowiem nie mając odpowiednich środków regulować niezbędnych zobowiązań. Jeżeli zatem poziom wydatków ponoszonych przez stronę przekracza osiągane dochody, to złożone oświadczenie co do możliwości płatniczych nie może zostać uznane za wiarygodne.
Ponadto wyeksponowane przez stronę, lecz skutecznie regulowane zobowiązania kredytowe, nie przemawiają za zasadnością przyznania pomocy prawnej, gdyż ich cywilnoprawny charakter nie przesądza o priorytetowym, względem kosztów postępowania, charakterze. Opłacenie rat kredytu nie może korzystać z pierwszeństwa w zaspokajaniu. W przeciwnym wypadku doszłoby do nieuzasadnionego przerzucenia ciążącego na stronie obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnych na ogół podatników.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie ( art.199 p.p.s.a.). Jej udzielenie w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Wydzielona ilość funduszy przeznaczanych na zapewnienie obrony swoich praw przed Sądem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych wymaga zastosowania surowych kryteriów oceny. W badanej sprawie, ze względu na budzące wątpliwości źródła dochodu przedstawione przez skarżącego, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, referendarz doszedł do przekonania, że wnioskujący udzielając wątpliwych wyjaśnień nie uprawdopodobnił, iż nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania w jakimkolwiek zakresie, w tym, w wydatkach związanych z opłaceniem wpisu od skargi, który wyniósłby 100 zł.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło