I SA/Bd 900/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-02-28
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Jarosław Szulc, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, jest związany stanowiskiem wierzyciela (ZUS) co do istnienia zaległości, czy też powinien samodzielnie badać prawidłowość rozliczeń?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej, jako organ odwoławczy w postępowaniu egzekucyjnym, jest związany stanowiskiem wierzyciela (ZUS) co do istnienia zaległości, jeśli wierzyciel szczegółowo wyjaśnił okoliczności powstania niedopłaty i odniósł się do zarzutów strony. Organ odwoławczy nie jest umocowany do samodzielnego badania prawidłowości rozliczeń wierzyciela ani do prowadzenia postępowania dowodowego w celu weryfikacji jego stanowiska. Kontrola stanowiska wierzyciela należy do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Szpital złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez ZUS z tytułu zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne. Szpital twierdził, że dokonał wszystkich płatności i posiada dowody na spłatę. Organ egzekucyjny (ZUS) odmówił uwzględnienia zarzutów, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy jego postanowienie, wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela. Po wcześniejszym uchyleniu przez WSA postanowień organów, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Ostatecznie, po ponownym rozpatrzeniu, organy ponownie odmówiły uwzględnienia zarzutów, a WSA oddalił skargę, uznając, że wierzyciel (ZUS) szczegółowo wyjaśnił okoliczności powstania niedopłaty, a Szpital nie przedstawił przeciwdowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017r. sprawy ze skargi W. S. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. prowadził
w stosunku do majątku Szpitala postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. obejmującego zaległość z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2015 r. w kwocie [...]zł należności głównej. Celem wyegzekwowania powyższej należności zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego Szpitala w Banku Z. W. S.A. we W.. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu dnia [...] r. doręczono Szpitalowi odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego.
P. z dnia [...] r. Szpital złożył zarzuty na wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Strona podniosła, że pierwotnie ZUS wydał na rzecz Szpitala zaświadczenie z dnia [...] r., w którym stwierdził, iż Szpital nie zalega z opłatami na poczet należności z tytułu składek, a układy ratalne na lata 2008-2012 zostały spłacone w dniu [...] r. Jednocześnie pismami z dnia 9 stycznia i [...] r. oraz [...] r. Szpital został powiadomiony o szeregu zaległości z tytułu należności publicznoprawnych. Szpital podał, że ZUS odmówił udostępnienia dokumentacji wskazującej rzekome kwoty zaległych składek oraz okresy, za jakie powstały zaległości. Wskazał, że jedynym sposobem na ustalenie okresów i kwot zaległości jest konfrontacja dokumentacji posiadanej przez ZUS oraz przez Szpital. Wobec podniesionego zarzutu Szpital przedłożył dowód wpłaty składki na ubezpieczenie społeczne za okres wskazany w przedmiotowym tytule wykonawczym. Wniósł o uwzględnienie zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału ZUS
w B. odmówił uwzględnienia zgłoszonego zarzutu.
Na skutek złożonego zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w uzasadnieniu podkreślając, iż nie jest umocowany do ingerowania
w stanowisko wyrażone przez ZUS, jako wierzyciela.
Orzeczenie powyższe, jak również postanowienie organu egzekucyjnego,
w związku ze złożoną przez Szpital skargą, zostały prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 55/16 uchylone w całości. Sąd wskazał, że brak jest wyczerpującego odniesienia się do uzasadnienia zarzutu sformułowanego zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, Dyrektor Oddziału ZUS w B. wydał dnia [...] r. postanowienie, którym odmówił uznania wniesionego zarzutu.
Na postanowienie to pismem z dnia [...] r. Szpital złożył zażalenie ponownie wnosząc o uwzględnienie zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie postanowienia
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności podkreślił, z czym również zgodził się w przywołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, iż Dyrektor Izby Skarbowej nie jest organem nadzoru nad ZUS, jako wierzycielem. To zaś sprawia, że w zakresie stanowiska wierzyciela niemożliwa jest polemika w tym przedmiocie. Wobec powyższego w zakresie podniesionego przez Szpital zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zarówno organ egzekucyjny, jak i Dyrektor Izby Skarbowej na mocy art. 34 § 1 ustawy związani są wypowiedzią wierzyciela w tym zakresie.
Organ zauważył, że w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel wypełniając zalecenia Sądu zawarte w wyroku, szczegółowo wyjaśnił okoliczności powstania przedmiotowej zaległości i odniósł się do zarzutów Szpitala oraz dołączonych przez niego dokumentów. Organ podał, że wierzyciel odnosząc się do zażalenia Szpitala wyjaśnił, iż niezasadny jest zarzut wskazania błędnej kwoty nadwyżki na składce na ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień 2015 w opisie operacji księgowych dotyczących składki na ubezpieczenie zdrowotne za luty 2015, w stosunku do nadwyżki wskazanej w udostępnionym płatnikowi dokumencie "Raport zestawienia deklaracji i wpłat". Organ podał, że zdaniem wierzyciela, płatnik błędnie odczytuje i weryfikuje udostępnione dokumenty, co uniemożliwia mu prawidłowe ustosunkowanie się do salda ustalonego przez ZUS. Dokument "Raport zestawienia deklaracji i wpłat" został udostępniony przedstawicielom płatnika na spotkaniu, które odbyło się w dniu [...] r., celem sprawdzenia poprawności składanych deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA i przekazywanych wpłat. Organ wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowo rozpisano sposób analizy danych zawartych w raporcie wraz z wyliczeniem salda na dzień [...] r., według którego saldo WN wynosi [...] zł, a zatem nie ma mowy o wystąpieniu po stronie Szpitala nadpłaty w regulowaniu należności wobec ZUS. Organ wskazał, że wierzyciel postrzega za nieuzasadniony zarzut odnoszący się do podsumowań zawartych w udostępnionych dokumentach rozliczeniowych oraz że zaznaczył, iż nie może odnieść się do kwoty podsumowania [...] zł powołanej przez Szpital, gdyż kwota taka nie została zidentyfikowana w przekazanych płatnikowi dokumentach. Organ podał, że wierzyciel zauważył również, iż płatnik błędnie utożsamia proces rozliczania konta dokonywany
z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 78 poz. 465 ze zm.), na podstawie dokumentów rozliczeniowych i płatniczych zidentyfikowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS na dany dzień rozliczenia, z obowiązkami płatnika wynikającymi z przepisów ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego wyjaśniono, iż brak akceptacji płatnika co do dokonanych ustaleń, nie może być sam w sobie podstawą tezy o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w przejrzysty sposób przedstawiono argumenty wskazujące na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast argumentacja Szpitala nie dostarcza przesłanek przemawiających za zaakceptowaniem odmiennego stanowiska. Płatnik nie przedstawił przy tym dowodów, które mogłyby doprowadzić do odmiennych wniosków.
Organ zauważył, że przedmiotem rozpoznania w sprawie jest zarzut zgłoszony
w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym zaległość z tytułu składki FUZ za luty
2015 r., dlatego też w opinii organu odwoławczego, nie jest możliwe w ramach tego środka zaskarżenia (dotyczącego konkretnej należności) dokonanie kompleksowego rozliczenia konta Szpitala. W niniejszej sprawie ZUS, jako wierzyciel, w szczegółowy
i przejrzysty sposób wyjaśnił okoliczności powstania dochodzonej należności, odnosząc się przy tym do zarzutów postawionych przez Szpital, które okazały się bezpodstawne. Szpital nie przedstawił również przeciwdowodów podważających wyrażone przez wierzyciela stanowisko w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji oraz postanowienia
go poprzedzającego oraz umorzenie przedmiotowego postępowania, ewentualnie
o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie:
1) art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a., tj. uniemożliwienie stronie czynnego udziału
w przedmiotowym postępowaniu, w szczególności poprzez niezapoznanie strony ze stanowiskiem organu I instancji wyrażonym w postępowaniu zażaleniowym, niezapoznanie strony z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz pozbawienie strony możliwości zgłaszania uzupełniających wniosków dowodowych przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie, mające wpływ na rozstrzygnięcie postępowania;
2) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., tj. nierozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mające wpływ na rozstrzygnięcie postępowania.
W uzasadnieniu strona podała, że Dyrektor Izby Skarbowej przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r. nie wezwał Szpitala do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w wymaganym terminie. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, było
to niezbędne gdyż od chwili złożenia zażalenia na postanowienie Dyrektora ZUS z dnia [...] r. w aktach sprawy pojawiły się nowe materiały, o których skarżący powziął informację – w ograniczonym zakresie – dopiero po zapoznaniu się z treścią postanowienia z dnia [...] r. Konkretyzując ten zarzut wskazać należy na obszerny fragment uzasadnienia ww. postanowienia na stronach 3 i 4, w którym Dyrektor Izby Skarbowej przytacza w sposób szczegółowy stanowisko wierzyciela
w sprawie zarzutów podniesionych przez Szpital w zażaleniu z dnia [...] r., będące repliką w stosunku do zarzutów podniesionych przez skarżącego we wspomnianym środku odwoławczym. Szpital zarzucił, że stanowisko ZUS-u zostało przyjęte przez Dyrektora Izby Skarbowej za własne, przy czym Szpital nie miał możliwości odnieść się do niego w trakcie postępowania zażaleniowego. Skarżącemu nie jest również znana forma, w jakiej wierzyciel sformułował swoje "wyjaśnienia" (takiego zwrotu używa organ w zaskarżonym postanowieniu). Skarżący podtrzymał zastrzeżenia co do prawidłowości rozliczania konta Szpitala prowadzonego przez ZUS, albowiem kwota objęta postępowaniem egzekucyjnym jest wynikiem błędnego rozksięgowywania czynionych przez Szpital wpłat tytułem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zaś okoliczność tę Szpital może wykazać w drodze osobowych środków dowodowych i zeznań świadków: K. M. – Głównego Księgowego Szpitala, A. K.-K. – p.o. Zastępcy Głównego Księgowego Szpitala oraz B. Ś. – specjalisty ds. płac Szpitala. Na etapie składania zażalenia dokumenty, na które zwracał uwagę skarżący, wydawały się wystarczające
do uwzględnienia jego stanowiska. Niemniej jednak ich zakwestionowanie przez ZUS
w sposób wskazany przez Dyrektora Izby Skarbowej determinowało konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania ww. świadków-pracowników, którzy de facto dokonywali transakcji w terminie, za który po stronie Szpitala miała powstać zaległość. Nie do zaakceptowania zdaniem skarżącego jest sytuacja, w której organ
II instancji ogranicza analizę materiału dowodowego wyłącznie do wyjaśnień organu
I instancji, a następnie – pozbawiając stronę prawa do polemiki z zasadnością argumentacji ZUS – ujawnia ją dopiero w treści postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Dalej strona stwierdziła, że czynności podejmowane przez organ pozostają ze sobą w sprzeczności i zastanawia się, czy organ II instancji przeanalizował wskazane mu przez skarżącego okoliczności, a także – przy założeniu o ich słuszności – czy mogły one wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia, skoro organ jeszcze przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów stawia tezę, iż może działać wyłącznie w obrębie stanowiska wierzyciela i organu I instancji. Skarżący podał, że
w sprawie nie chodzi o "kompleksowe rozliczenie konta Szpitala", ale gruntowną analizę historii rachunku Szpitala i dokonywanych wpłat. Szpital podał, że od lat na bieżąco odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, w zadeklarowanej wysokości, a istnienie "niedopłaty" i "nadwyżek" na rachunku Szpitala, na które zwraca uwagę ZUS (organ odwołuje się m.in. do rozksięgowywania wpłat za 2014r.) wręcz wymusza na organach dokonanie analizy historii dokonywanych wpłat, a ograniczanie się – jak czyni to organ II instancji – do lutego 2015 jest w istocie arbitralnym zawężeniem materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego
z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przed tutejszym Sądem, który wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 55/16 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wraz z postanowieniem ZUS-u z dnia
[...] r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zatem jak wynika
z treści uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 15 marca 2016 r., wierzyciel miał przy ponownym rozpoznaniu sprawy szczegółowo (precyzyjnie i jasno) wskazać, czy Szpital wywiązał się z obowiązku zapłaty składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego i odnieść się do dokumentów skarżącego wskazanych w załączniku do zażalenia w porównaniu z własnymi, gdyż jak stwierdził Sąd, tylko szczegółowe rozliczenie wszystkich deklaracji, korekt oraz wpłat pozwoli na rozwiązanie sporu. Wskazany powyżej przepis art. 153 p.p.s.a. determinuje również działania sądu, który po ponownym rozpoznaniu sprawy bada, czy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej. Związanie oceną prawną organów i sądu oznacza również to, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się ocenie prawnej
w pełnym zakresie. Takie samo stanowisko zawiera m.in. wyrok WSA w Olsztynie
z dnia 8 września 2016 r. w sprawie I SA/Ol 131/16, jak również wyrok WSA
w Białymstoku z 22 września 2016r. w sprawie I SA/Bk 442/16, w którym sąd ten sformułował następującą tezę: "Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne
i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej".
Na podstawie art. 134 i 135 p.p.s.a., stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności sądów wojewódzkich po wyroku z dnia 16 lipca 2015 r. II FSK 1522/13 zmieniła się na tyle, iż sądy również orzekają w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Niemniej zdaniem WSA zapis ten nie odbiera prawa do kontroli,
o jakim mowa w powyżej, gdyż jest to wyłączenie jedynie ze względu na ich incydentalność i możliwość ich kontroli w ramach kontroli postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, CH.Beck, Warszawa 2015, s. 61).
Po kontroli postanowienia Dyrektora ZUS zawierającego stanowisko wierzyciela Sąd wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. stwierdził, że ustalenia we wskazanym zakresie prawa nie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego, którego ponadto nie zgromadzono i zbadano w sposób wyczerpujący. Dlatego WSA uznał za zasadny zarzut w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. WSA uznał, że ZUS w postanowieniu z dnia [...] r. nie odpowiedział na wszystkie zarzuty. WSA podał, że w uzasadnieniu postanowienia wskazano kwotę do zapłaty, wynikającą ze złożonych przez Szpital deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA dla poszczególnych okresów, tj. luty 2015 r. (102.736,89 zł. i kwotę wpłaconą
102.723,11 zł) – wyjaśniając, że rozliczona została zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek, do których poboru jest zobowiązany ZUS (Dz.U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465 ze zm.) i zgodnie z oznaczeniem płatnika. WSA wskazał, że po rozliczeniu wpłaty nadal figurowała zaległość stanowiąca różnicę kwoty z deklaracji rozliczeniowej za luty 2015 r. wskazując kwotę 491,43 zł wyższą,
tj. 103.228,32 zł, co oznacza, że na Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych widniała niedopłata. Szpital w piśmie z [...] r. wskazał, że powyższe zmiany zostały ujęte w przelewach za kwiecień 2015 r. Natomiast zdaniem organu na koncie Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych istniała niedopłata za luty 2015 r. w kwocie 412,48 zł
(po wliczeniu wpłaty z [...] r. w kwocie 92,73 zł) i dlatego ZUS skierował do Szpitala upomnienie egzekucyjne i wystawił tytuł egzekucyjny. WSA zauważył, że Szpital wielokrotnie zwracał się do ZUS-u o udostępnienie dokumentacji, a ZUS
w odpowiedzi, odmawiając udostępnienia dokumentów wskazał, że tylko "konfrontacja" dokumentacji obu instytucji da rezultat. Ignorując wnioski strony wszczął postępowanie egzekucyjne mimo, że Szpital w załączniku do zażalenia wskazał konkretne kwoty, daty korekt i rozliczeń, które wskazywały na nadpłatę a organ się do powyższego nie odniósł. Według Sądu istniał spór co do stanowisk obu instytucji, a w szczególności poprzez brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów Szpitala w zakresie art. 33
§ 1 pkt 1 u.p.e.a , gdyż zdaniem Sądu tylko szczegółowe rozliczenie wszystkich deklaracji, korekt oraz wpłat pozwoli na ustalenie, która strona ma rację, a odpowiedzi wymaga pytanie czy skarżący wywiązał się z obowiązku zapłaty składek przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego lub czy istnieje zaległość. Zdaniem WSA wierzyciel nie wyraził jasnego i precyzyjnego na tyle, aby stwierdzić, iż dane zawarte
w załączniku podważają ustalenia ZUS. WSA uznał, że stanowisko wierzyciela narusza prawo gdyż nie było adekwatne do postawionego zarzutu. WSA wskazał,
że w ponownym postępowaniu ZUS ma obowiązek odnieść do dokumentów, jakimi dysponuje Szpital co do spłaty zaległości, co do danych przez niego podnoszonych tez w stosunku do załącznika do zażalenia i to w oparciu o dokumenty istniejące w gestii ZUS. Dlatego WSA w wyroku uchylającym postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
z dnia [...] r. uznał, że dopiero tak szczegółowe i przekonujące uzasadnienie może być uznane za wypełniające obowiązki wierzyciela w zakresie wyrażenia stanowiska z art. 34 u.p.e.a.
Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, badając zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, Sąd doszedł do wniosku, że spełnia ono wszystkie wskazania co do dalszego postępowania wskazane w wyroku z dnia 15 marca 2016 r.
Na początku należy przywołać stan faktyczny sprawy i wskazać, że Dyrektor ZUS-u wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] r. postanowił odmówić uwzględnienia zarzutu wniesionego przez Szpital w piśmie z [...] r. Zdaniem Szpitala obowiązek, którego organ egzekucyjny dochodzi - został wykonany przed wszczęciem egzekucji. Powyższe oznacza, ze Szpital powołał się na zarzut wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: "wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku". Niniejsza sprawa dotyczy zaległości z tytułu składek za luty 2015 r. i dotyczy kwoty 412,50 zł. Zdaniem organu niedopłata w ww. kwocie jest rezultatem nieuiszczenia w całości wpłaty za luty 2015 r. zgodnie z deklaracją [...] gdzie zadeklarowano na FUZ [...] zł, a wpłacono [...] zł, co spowodowało, że powstała niedopłata w kwocie [...]zł, następnie z nadpłaty w kwocie [...]zł została rozliczona wpłata [...] zł oraz za składki za listopad 2014 r. w kwocie [...]zł i za grudzień 2014 r. w kwocie [...]zł. Zdaniem organu powyższa niedopłata istniała w dniu wysłania upomnienia, jak również w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, tj. na dzień [...] r.
Zatem najważniejszy problem został zdaniem Sądu rozstrzygnięty, gdyż stwierdzono, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego zaległość istniała za luty 2015 r. W tym miejscu należy wskazać, że ZUS bardzo szczegółowo odniósł się do zarzutów Szpitala i szczegółowo wyjaśnił okoliczności powstania niedopłaty. Zatem swój obowiązek wykonał.
Szpital natomiast nie przedstawił żadnych przeciwdowodów pozwalających na zanegowanie tego stwierdzenia.
Należy stwierdzić, że jak wskazano w wyroku z dnia 15 marca 2016 r., stanowisko wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego, którym w niniejszej sprawie jest Dyrektor Izby Skarbowej. Zatem od powyższego stanowiska nie przysługuje zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Stanowisko to, jak trafnie wskazał tut. Sąd w poprzednim wyroku, podlega jedynie kontroli Sądu, a nie Dyrektora Izby Skarbowej, tak jak chce tego Szpital. Ma rację Dyrektor, ze w tej sytuacji bezzasadne są zarzuty co do naruszenia przez ZUS art. 10, art. 81, art. 77 §1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej nie prowadził postępowania dowodowego w celu weryfikacji stanowiska wierzyciela. W tej sytuacji tylko Sąd może dokonać oceny, czy wierzyciel zasadnie wywiódł, iż na dzień wystawienia tytułu wykonawczego niedopłata istniała. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że niedopłata ta istniała i to w kwocie wskazanej przez wierzyciela,
tj. [...] zł.
Należy również wskazać, że Szpital nie przeprowadził przeciwdowodów
na obalenie tego stwierdzenia w postaci dokumentów, gdyż na poczet tej należności
w kwocie [...]zł oprócz kwoty [...]zł żadna wpłata nie wpłynęła.
Organ wskazał również, że na spotkaniu w dniu [...] r. przedstawiono stronie raporty dotyczące deklaracji i wpłat na ww. dzień za czas prowadzenia działalności, wskazując jednocześnie, że raport ten nie może być podstawą rozliczenia konta, bo nie zawiera kwot odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnień , dokonanych zwrotów, wpłat w postępowaniu egzekucyjnym, o czym pracownicy ZUS poinformowali w dniu spotkania. Organ podał, ze na dzień [...] r. wyliczono saldo winien
w kwocie [...]zł, co oznacza, wbrew opinii strony, że nie ma nadpłaty.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skoro niedopłata istniała,
to odpadła przesłanka do uwzględnienia zarzutu wykonania obowiązku. W związku
z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając skargę za nieuzasadnioną, orzekł jak w sentencji.
J. Szulc E. Kruppik-Świetlicka U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło