I SA/Bd 909/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2012r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2008r. oddala skargę I SA/Bd 909/11 UZASADNIENIE W dniu [...] maja 2011 r. do Urzędu Skarbowego w Ż. wpłynęło zeznanie podatkowe PIT-36 za 2010 r. J. K. z wykazaną nadpłatą w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości [...] zł. W wyniku przeprowadzenia czynności sprawdzających stwierdzono, że strona ma zaległości w podatku od towarów i usług, wynikające ze złożonych deklaracji VAT-7 za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż., postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [...] zaliczył wykazaną w zeznaniu rocznym nadpłatę na poczet należności z tytułu podatku od towarów i usług w następujący sposób: - za maj 2008 r. [...]zł na należność główną, [...]zł na odsetki za zwłokę, - za czerwiec 2008 r. [...]zł na należność główną, [...]zł na odsetki za zwłokę, - za lipiec 2008 r. [...]zł na należność główną, [...]zł na odsetki za zwłokę. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. J. K. na postanowienie organu I instancji złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i zwrot nadpłaty podatku w wysokości [...] zł. Strona nie zakwestionowała samej czynności zaliczenia. Podniosła natomiast, że postanowienie jest nadmiernie uciążliwe, z uwagi na trudną sytuację materialną, spowodowaną zajęciem wynagrodzenia za pracę, skutkiem czego brak jest środków na wyżywienie, oraz niemożność opłacenia jakichkolwiek rachunków. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] września 2011 roku, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał, że kwotę [...]zł rozliczono przy odpowiednim zastosowaniu przepisów art. 55 § 2, art. 62 § 1 i art. 76 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powołanymi przepisami jeśli podatnik wykaże nadpłatę podatku, zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z mocy prawa, a dokonaną czynność odzwierciedla i potwierdza postanowienie wydane w trybie art. 76a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają w pierwszej kolejności zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę i bieżące zobowiązania, a dopiero w przypadku ich braku podlegają zwrotowi. Fakt posiadania przez podatnika na dzień 2 maja 2011 r. - a więc w dacie powstania nadpłaty - zaległości w podatku od towarów i usług za wskazane okresy rozliczeniowe nie budzi wątpliwości. Zatem, organ podatkowy zobligowany był do dokonania przedmiotowego zaliczenia. Organ podkreślił, że w przypadku istnienia zaległości podatkowych organ podatkowy działa z urzędu w oparciu o regulację zawartą w art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, która nie pozostawia miejsca na uznanie administracyjne. Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., J. K. w dniu [...] października 2011 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2011 r. Zdaniem strony zaliczenie, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, jest nadmiernie uciążliwe, skarżący nie ma środków na życie, w związku z tym, organ podatkowy uwzględniając trudną sytuację powinien dokonać zwrotu nadpłaty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Na wstępie Sąd odnosząc się do kwestii procesowych wskazuje, iż postanowieniem wpisanym do protokołu oddalił złożony na rozprawie wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Uzasadniając wniosek, pełnomocnik wskazał na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2012 r. które dotyczyło odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia postanowienia wynika, iż przyczyną odmowy było toczące się postępowanie sądowe. W świetle powyższego w ocenie Sądu w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż J. K. w zeznaniu rocznym PIT-36 wykazał nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. w kwocie [...]zł oraz fakt , że na podatniku ciążyła zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za wynikająca ze złożonych deklaracji VAT-7 za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2008 r., powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący kwestionuje zasadność zaliczenia nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 2008 r. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) zwaną dalej "Op." Przywołany przepis stanowi, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z kolei zgodnie z art. 76a § 1 Op. w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie i ten środek zaskarżenia został przez stronę wykorzystany. Natomiast art. 55 § 2 tej ustawy stanowi, że jeżeli powstała nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu powstania nadpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wystąpienie nadpłaty powoduje zatem sytuację, w której między podatnikiem a organem podatkowym istnieje powiązanie prawne, gdzie podatnik staje się wierzycielem w stosunku zobowiązaniowym, a organ podatkowy dłużnikiem. Wystąpienie nadpłaty nie daje jednak podatnikowi pełnej swobody w dysponowaniu nią, gdyż zacytowany przepis art. 76 określa szczegółowy tryb zwrotu nadpłaty w myśl zasady tzw. zwrotu pośredniego. Ten tryb ma pierwszeństwo przed zwrotem bezpośrednim nadpłaty. Nadpłatę zwraca się podatnikowi dopiero po stwierdzeniu, że podmiot domagający się zwrotu nie jest dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym i nie złoży wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa. Komentarz. Oficyna Wydawnicza "Unimex". Wrocław 2006, str. 365.) Należy podkreślić, że zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 O.p. jest warunkiem formalnym do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2007 roku, sygn. akt III SA/Wa 513/07). Przy czym, organ dokonując zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji, jak również rozstrzygnięć określających wysokość zobowiązań. Powołany przepis jest jednoznaczny i jak wynika z jego treści zawiera nakaz zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. Jak słusznie podkreśla Dyrektor Izby Skarbowej oznacza to, że organ nie ma tu żadnego wyboru i musi takiego zaliczenia dokonać. W ocenie skarżącego uzasadnieniem dla zwrotu nadpłaty jest brak możliwości finansowych na ponoszenie kosztów utrzymania. Odnosząc się do tego argumentu wskazać należy, że okoliczność powyższa pozostaje bez znaczenia na gruncie art. 76 Ordynacji podatkowej. Przesłanka powyższa analizowana może być w postępowaniu o przyznanie ulgi (umorzenie, rozłożenie na raty). Reasumując, wskazać należy, iż w świetle powołanych wyżej przepisów, organ podatkowy zasadnie zaliczył nadpłatę wynikającą z zeznania rocznego za 2010 rok na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2008 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. L. Kleczkowski U. Wiśniewska E. Kruppik – Świetlicka