I SA/Bd 91/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-03-23

Skład orzekający: Sahar Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce jawnej, która wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, uwzględniając również sytuację majątkową jej wspólników?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli spółka jawna wykaże brak wystarczających środków na pokrycie tych kosztów. Z uwagi na solidarną odpowiedzialność wspólników spółki jawnej całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, przy ocenie zasadności wniosku należy również brać pod uwagę sytuację majątkową wspólników.
Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT i jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu trudnej sytuacji finansowej. Spółka wykazała znaczną stratę za ostatni rok obrotowy, brak środków na koncie bankowym oraz ustanowione zabezpieczenie na jej majątku. Wspólnicy spółki również przedstawili informacje o stratach w swojej działalności gospodarczej i ograniczonej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą spółkę od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sahar Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.G.G. spółka jawna J.K.,M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2005 r. postanowił: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Spółka wraz ze skargą wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy uzasadniła trudną sytuacją finansową. Jak wynika z formularza PPPr, wysokość zobowiązania objętego zaskarżoną decyzją wynosi 60.506 zł, a skarżąca, prowadząca obrót paliwami ciekłymi, nie posiada środków na uiszczenie w należnych opłat. Opisując swój stan majątkowy podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 167.658,35 zł, wartość środków trwałych 187.002,55 zł, za ostatni rok obrotowy według bilansu uzyskała stratę – 161.286,01 zł, zaś na koncie bankowym w BS B. nie posiada środków. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wspólnicy nadesłali m.in. zeznania podatkowe PIT-36 L, informacje PIT/B oraz bilans spółki sporządzony na dzień 31.12.2009 r. J.K. ,99 % udziałów w sp. jawnej, oświadczył, że będące jego własnością: działka przemysłowa, samochód cysterna, ciągnik siodłowy wraz z naczepą podlegają zabezpieczeniu przez organ podatkowy. Wyjaśnił, że działalność gospodarcza w ubiegłym roku przy przychodzie 3.860.068,98 zł przyniosła stratę w wysokości - 156.593,94 zł. Dodał, że roczny dochód współmałżonki wyniósł 13.977 zł. Natomiast posiadający 1% udziału wspólnik M.K. wraz z rodziną utrzymuje się wyłącznie z działalności gospodarczej, która przyniosła stratę : odpowiednio w 2008 r. – 24,74 zł , w 2009 r. – 1612,86 zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowią przepisy art. 243 § 1 oraz 245 § 1 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może zostać na wniosek strony przyznane w zakresie całkowitym i częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości ( art.245 § 3 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce jawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesie pełnych kosztów postępowania. Zaznaczyć należy, że spółka jawna jest spółką osobową, co wynika z art. 4 pkt 1 i art.22 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych ( Dz. U. Nr 94, poz.1037 ze zm., dalej K.s.h. Do spółek jawnych, jako jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w przypadku przyznania prawa pomocy zastosowanie ma przepis art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej istotne jest także, że każdy wspólnik spółki jawnej w myśl art. 22 § 2 K.s.h. odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W sytuacji zatem, gdy spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym wyżej przepisie, należy również uwzględnić sytuację majątkową samych wspólników. Jest zasadą, że każdy, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych, do których zalicza się opłaty i zwrot wydatków ( art.211 p.p.s.a). W następnej kolejności przypomnieć trzeba, że stosownie do art.199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, a pomoc prawna jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Z tego względu powinna się ona sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu przed sądem jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tak więc, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, znajdujących poparcie w przedłożonych dokumentach uznać należało, że wnioskująca Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sytuacja finansowa skarżącej jest obiektywnie trudna, gdyż Spółka nie posiada na rachunku bankowym środków pieniężnych, za ostatni rok obrotowy według bilansu uzyskała stratę, a na jej majątku Dyrektor Izby Celnej w Toruniu ustanowił zabezpieczenie. Dodatkowe ustalenia w kwestii stanu majątkowego i możliwości finansowych samych wspólników wykazały również, że nie posiadają oni dodatkowych wolnych środków pozwalających na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Kierując się powyżej wymienionymi względami, celem umożliwienia stronie skorzystania z prawa do Sądu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło