I SA/Bd 911/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy i Miasta L. na rozstrzygnięcie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach działania Rozwoju infrastruktury w zakresie ochrony powietrza 1. uwzględnia skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą 2. zasądza na rzecz Burmistrza Gminy i Miasta L. od Marszałka Województwa [...] kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Urząd Gminy i Miasta w [...] skierował do Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego wniosek o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 projektu dotyczącego przebudowy systemu ciepłowniczego. W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżąca przedłożyła korektę do projektu. Pismem z dnia [...] października 2009 r. wnioskującą poinformowano, iż wniosek o dofinansowanie projektu został odrzucony z powodu nie spełnienia kryterium A.6 formalna dopuszczalność projektu: zgodność dokumentacji projektowej z dokumentacją konkursową. Z uwagi na fakt, że w ramach konkursu o dofinansowanie mogą ubiegać się projekty w których nie wystąpi pomoc publiczna a w przedmiotowym projekcie pt. "Przebudowa systemu ciepłowniczego w [...]" zidentyfikowano pomoc publiczną stwierdzono, że wnioskodawca nie spełnił kryterium formalnej dopuszczalności projektu. Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy występowania pomocy publicznej w projekcie. W uzasadnieniu strona podkreśliła, iż dokonując oceny czy w konkretnym przypadku wsparcie ze środków publicznych udzielone na rzecz gminy i miasta [...] może naruszyć lub grozić naruszeniem konkurencji w wymiarze wspólnotowym oraz negatywnie wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi podmiot udzielający wsparcia powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności jak: - charakter świadczonych usług (produkcja i rozprowadzanie ciepła) czy są to usługi z których mogą korzystać obywatele innych państw członkowskich, jeżeli wiadomo, że wytwarzane ciepło nie jest rozprowadzane do istniejących hoteli, moteli czy zajazdów, - lokalizację (czy źródła ciepła i sieć ciepłownicza położone są w pobliżu granicy z innym państwem członkowskim, co ułatwiałoby korzystanie przez obywateli innych państw członkowskich), - kategorie osób korzystających z usług świadczonych przez Zakład Usług Komunalnych (czy w ostatnich latach z usług tych korzystali jedynie mieszkańcy danej gminy, miejscowości, czy też obywatele innych państw członkowskich , ze szczególnym uwzględnieniem okresu przypadającego po dniu 01 maja 2004r. Wystąpienie powyższych okoliczności mogłoby, zdaniem strony, przemawiać za uznaniem, ze planowane wsparcie na rzecz gminy może naruszyć lub grozić naruszeniem konkurencji w wymiarze wspólnotowym oraz negatywnie wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Nie mniej Gmina podkreśla, iż w niniejszej sprawie żadna ze wskazanych przesłanek nie wystąpiła. Pismem doręczonym w dniu [...] listopada 2009 r., Marszałek poinformował zainteresowaną o tym, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy rozpatrzył negatywnie, gdyż dopatrzył się, że w projekcie wystąpi pomoc publiczna. Uzasadniając to stanowisko wskazał, że zgodnie z Ogłoszeniem o naborze wniosków o dofinansowanie projektów oraz Trybem składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko- Pomorskiego na lata 2007-20113 dla osi priorytetowej 2 zachowanie i racjonalne użytkowanie środowiska, działania 2.3 Rozwój infrastruktury w zakresie ochrony powietrza ( zał. Nr 2 do Uchwały nr 24/287/2009 Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 27.03.2009 r.) dofinansowanie będzie udzielane wyłącznie realizacje projektów, w których nie występuje pomoc publiczna. Dalej wskazał, iż środek pomocy ma charakter pomocy państwa (pomocy publicznej) w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską jeżeli jednocześnie są spełnione przesłanki: - gdy pomoc udzielana jest przez Państwo Członkowskie lub ze środków p8ublicznych, - stanowi korzyść ekonomiczną (występuje na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku), - ma charakter selektywny (przeznaczona jest dla określonego rodzaju podmiotów lub na określony rodzaj działalności), - zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlowa w obrębie wspólnoty. Następnie wyjaśnił, że dokonując analizy dokumentacji dot. projektu pn. "Przebudowa systemu ciepłowniczego w [...]" w zakresie występowania czy tez braku występowania pomocy publicznej w przedmiotowym projekcie ustalił, iż spełnia on wszystkie warunki wynikające z art. 87 ust.1 TWE, a więc pomoc udzielana jest przez Państwo Członkowskie lub ze środków publicznych, stanowi korzyść ekonomiczną, posiada charakter selektywny oraz zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową w obrębie Wspólnoty. W skardze wniesiono o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia w całości jako naruszającego prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona powtórzyła stanowisko zawarte w e wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie podkreślono, iż spór w sprawie sprowadza się do oceny czy w danym przypadku mamy do czynienia z naruszeniem lub groźbą naruszenia konkurencji w wymiarze wspólnotowym oraz negatywnym wpływem na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Wskazano także, iż dokonując oceny czy w konkretnym przypadku wsparcie ze środków publicznych udzielone na rzecz gminy i miasta [...] może naruszyć lub grozić naruszeniem konkurencji w wymiarze wspólnotowym oraz negatywnie wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi podmiot udzielający wsparcia powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności jak: - charakter świadczonych usług (produkcja i rozprowadzanie ciepła) czy są to usługi z których mogą korzystać obywatele innych państw członkowskich, jeżeli wiadomo , że wytwarzane ciepło nie jest rozprowadzane do istniejących hoteli, moteli czy zajazdów, - lokalizację (czy źródła ciepła i sieć ciepłownicza położone są w pobliżu granicy z innym państwem członkowskim, co ułatwiałoby korzystanie przez obywateli innych państw członkowskich), - kategorie osób korzystających z usług świadczonych przez Zakład Usług Komunalnych (czy w ostatnich latach z usług tych korzystali jedynie mieszkańcy danej gminy, miejscowości, czy też obywatele innych państw członkowskich, ze szczególnym uwzględnieniem okresu przypadającego po dniu 01 maja 2004r. Wystąpienie powyższych okoliczności mogłoby, zdaniem strony, przemawiać za uznaniem, ze planowane wsparcie na rzecz gminy może naruszyć lub grozić naruszeniem konkurencji w wymiarze wspólnotowym oraz negatywnie wpływać na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi. Nie mniej Gmina podkreśla, iż w niniejszej sprawie żadna ze wskazanych przesłanek nie wystąpiła. Końcowo podniesiono, iż : - z uwagi na położenie, nie ma możliwości połączenia sieci ciepłowniczej z siecią położona na terenie innego państwa członkowskiego co spowodowałoby korzystanie z usług mieszkańców tego państwa, - Zakład Usług Komunalnych nie jest przedsiębiorstwem zintegrowanym pionowo tzn. nie prowadzi innej działalności produkcyjnej a świadczy jedynie usługi dla ludności takie, które wynikają z zadań własnych gminy- brak zakłócenia konkurencji, - świadczenie usług dostarczania energii cieplnej do budynków WSM, Przedszkola Samorządowego odbywa się na zasadzie dobrowolności w zawieraniu umów na dostawę energii cieplnej a w czasie przejmowania majątku kotłowni i sieci cieplnych istniały już budynki mieszkalne WSM i była możliwość przejęcia w/w majątku przez WSM na jej rzecz. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.), w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o wynikach oceny jego projektu, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, a następnie - zgodnie z przepisem art. 30c ust. 1 tej ustawy - po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i, po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3 ) - art. 30c ust. 3 ww. ustawy. Z przedstawionego uregulowania wynika, że przedmiotem skargi i, dalej czynności sądu administracyjnego, jest kontrola legalności oceny projektu przeprowadzona przez właściwą instytucję zarządzającą w ramach ogłoszonego konkursu. Zgodnie bowiem z art. 29 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca, w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 3, ogłasza konkurs na swojej stronie internetowej. Stosownie do ust. 2 ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera informacje obejmujące: 1) rodzaj projektów podlegających dofinansowaniu; 2) rodzaj podmiotów, które mogą ubiegać się o dofinansowanie; 3) kwotę środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów; 4) poziom dofinansowania projektów, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 7; 5) maksymalną kwotę dofinansowania projektu, o ile kwota taka została ustalona; 6) kryteria wyboru projektów; 7) termin rozstrzygnięcia konkursu; 8) wzór wniosku o dofinansowanie projektu; 9) termin, miejsce i sposób składania wniosków o dofinansowanie projektu; 10) wzór umowy o dofinansowanie projektu; 11) informację o środkach odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w ramach systemu realizacji programu operacyjnego. W niniejszej sprawie zgodnie z ogłoszeniem o naborze wniosków o dofinansowanie projektów (stanowiącym zał. Nr 1 do Uchwały nr 24/287/2009 Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 27 marca 2009r.) oraz Trybem składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 dla Osi priorytetowej 2 Zachowanie i racjonalne użytkowanie środowiska, Działanie 2.3 Rozwój infrastruktury zakresie ochrony powietrza (zał. Nr 2 do Uchwały nr 24/287/2009 Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 27 marca 2009r.) dofinansowanie będzie udzielane wyłącznie na realizację projektów , w których nie występuje pomoc publiczna. Dokonując oceny projektu pn. "Przebudowa systemu ciepłowniczego w [...]" na etapie oceny formalnej wniosku Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego rozpoznał w złożonym projekcie pomoc publiczną. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej TWE) środek pomocy ma charakter pomocy państwa (pomocy publicznej ) jeżeli jednocześnie spełnione są 4 przesłanki: - pomoc udzielana jest przez Państwo Członkowskie lub ze środków publicznych, - pomoc stanowi korzyść ekonomiczną (następuje na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku), - ma charakter selektywny (przeznaczona jest dla określonego rodzaju podmiotów lub na określony rodzaj działalności), - zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową w obrębie Wspólnoty. Strony zgodne były, iż w sprawie występują trzy pierwsze przesłanki. A zatem istotne było ustalenie czy projektowane wsparcie narusza lub powoduje groźbę naruszenia konkurencji wskutek udzielania pomocy i czy może wywrzeć wpływ na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi Wspólnoty Europejskiej. W ocenie instytucji zarządzającej wsparcie produkcji energii cieplnej może powodować naruszenie konkurencji i zakłócenie wymiany handlowej pomiędzy państwami członkowskimi. Uzasadniając swoje stanowisko zawarte w informacji z dnia 16 listopada 2009r. wskazano, iż w przypadku przedsiębiorstw zintegrowanych pionowo potencjalna korzyść płynąca z inwestycji w sieci ciepłownicze może przenieść się z działalności dystrybucyjnej na działalność produkcyjną i zakłócić konkurencję na rynkach na których te przedsiębiorstwa prowadzą działalność. Ustosunkowując się do powyższego twierdzenia Sąd chciałby podkreślić, iż jest ono dosyć ogólne a organ w żaden sposób nie uszczegółowił swojej argumentacji, odnosząc się bezpośrednio do złożonego projektu będącego przedmiotem oceny. Podkreślić należy, iż beneficjentem pomocy miała być Gmina Miasto [...] będąca wspólnotą samorządowo gminą , która nie jest przedsiębiorstwem i nie prowadzi żadnej działalności produkcyjnej (pismo strony skarżącej z dnia [...] października 2009r., k - 10 akt). Organ zaś nie wyjaśnił jaką konkretnie działalność produkcyjna ma na uwadze. W ocenie Sądu również kwestia zakłócenia konkurencji nie została przez organ dostatecznie wyjaśniona. Gmina we wniosku wskazała, iż jej celem jest zaspokajanie potrzeb lokalnych a projektowana przez nią inwestycja w żaden sposób nie jest w stanie zakłócić konkurencji pomiędzy państwami członkowskimi. Instytucja zarządzająca w piśmie z dnia [...] listopada 2009r, powołała się na decyzję Komisji Europejskiej z dnia 02 lipca 2009 r. dot.: "pomocy Państwa nr N 54/2009- Polska Modernizacja sieci dystrybucji ciepła". Analiza powyższej decyzji wskazuje, iż w swoim stanowisku organ powielił wywody i wnioski w tej decyzji zawarte, nie mniej nie odniósł, ich do projektu, który był przedmiotem oceny w sprawie. Oznacza to, iż wywód i argumentacja organu jest tak ogólna iż gdyby nie wymienienie na pierwszej stronie jakiego projektu pismo dotyczy to z jego uzasadnienia nie można wywieść jakie konkretnie przedsięwzięcie podlegało ocenie. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 26 ust. 2 cyt, ustawy instytucja zarządzająca wykonując zadania o których mowa w ust. 1 ( wśród których jest m.in. wybór w oparciu o opracowane wcześniej kryteria projektów, które będą dofinansowane) powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programów oraz zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Zatem dokonują ponownej oceny przedłożonego przez Gminę i Miasto [...] projektu instytucja zarządzająca powinna uwzględnić podniesione powyżej uwagi i dokonać rzetelnej, przejrzystej i starannej oceny przedłożonego projektu. Sąd zwraca również uwagę, iż w przypadku wątpliwości, lub konieczności posiadania wiedzy specjalistycznej organ stosownie do art. 31 ust. 1 ma możliwość skorzystania z wiedzy i pomocy ekspertów. Ocena projektu naruszyła art. 30 b ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy. Mając na względzie powyższe oraz art. 30c ust. 3 pkt 1) ustawy, orzeczono jak w sentencji.