I SA/Bd 911/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2012 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. S. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, które dochód stanowi świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł brutto. Posiada dom o pow. [...] m², mieszkanie o pow. [...] m², nieruchomość rolną [...] ha, budynek gospodarczy [...] m² oraz [...] zł oszczędności przeznaczone na pochówek mamy wnioskodawcy stanowiące jej własność. Innego majątku strona nie posiada. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy, zatem wpis od skargi, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej oraz opłata sądowa od ewentualnego zażalenia. Biorąc pod uwagę unormowanie art. 216 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1, § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), opłaty te nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł. Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną i rodzinną skarżącego, z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej, stwierdzić należy, że strona nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m²), posiada także inne nieruchomości – mieszkanie o pow. [...] m² oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Ze względu na posiadany majątek nie można go, zatem uznać za osobę ubogą. Sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna - miesięczne dochody rodziny ze świadczeń emerytalnych wynoszą [...] zł brutto, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę [...] zł. Należy również zaznaczyć, że skarżący może wykorzystać możliwości zwiększenia swoich dochodów, chociażby poprzez wynajem posiadanego mieszkania o pow. [...] m². Reasumując powyższe, opłacenie kosztów postępowania w sprawie niniejszej, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżących. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.