I SA/Bd 913/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku rolnym 1) oddala skargę, 2) zasądza od Skarbu Państwa (Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz pełnomocnika skarżącego, P. K. kwotę 293,00 (dwieście dziewięćdziesiąt trzy) zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Wójt Gminy F.i orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku rolnym za lata 1981-2002/03. Wnioskiem z dnia [...] r. S. S. domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku rolnym za lata 1981-2002/03 z uwagi na to, że w tym czasie był właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,70 ha, a płacił za 2,78 ha. Organ ustalił w trakcie postępowania podatkowego, że podatnik żąda zwrotu nadpłaty w podatku rolnym za okres od 1981 r. do 2002/03 r. Dodatkowo ustalono, że w 2006 r. decyzjami w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z dnia [...] i [...] r. dokonano korekty zobowiązania podatkowego za lata 2001-2006, dokonując odpisu na łączną kwotę 41,10 zł Kwotę nadpłaty zwrócono podatnikowi na wskazany rachunek bankowy w dniu [...] r. Z uwagi na fakt, iż wniosek w części dotyczył okresu sprzed wejścia w życie Ordynacji podatkowej zgodnie z art.330 zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Organ wskazał, że na podstawie art.30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wynika, że zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jeśli postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ na podstawie art.208 § 1 Ordynacji podatkowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z kolei jak podkreślił organ zgodnie z art.79 § 2 Ordynacji wynika, iż prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Co do zasady wniosek taki może być złożony w ciągu 5 lat, ale początek jego biegu zależy od okoliczności skutkujących powstaniem nadpłat. Termin ten nie może być odroczony ani przedłużony i po jego upływie wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie wszczyna postępowania, a prowadzone mimo tego postępowanie ulega umorzeniu. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji. Odwołujący się poinformował organ, że nie uchylał się od płacenia podatku gruntowego, ale w latach 1981-2002/03 poniósł w tej gminie szereg strat. S. S. wskazał, że jeśli przepisy podatkowe "pozwalają na sytuację co do strat nie do powetowania to według niego jest to wadliwość w sensie kreowania ustawodawczego i on nie może być za taki ustawodawstwem z usterkami". W ocenie strony umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego może być w sprzeczności z art.11 co do zasady przekonywania, co jej nie przekonuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r., sygn. [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej należy dokonywać na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Dotyczy to zwrotu nadpłaty za okres od 01 stycznia 1981 r. do 31 grudnia 1997 r. Za lata 1998-2003 objęte wnioskiem odpowiadają przepisy obowiązującej aktualnie Ordynacji podatkowej. Organ wskazał, że zgodnie z art.29 ust.1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych nadpłaty podlegają z urzędu na rozliczenia zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Datą powstania nadpłaty jest w przypadku zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji data dokonania zapłaty. Aby podatnik mógł powoływać się na nadpłatę powinien wykazać, że nadpłacił podatek lub uiścił go nienależnie. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji podatnik wskazał, że uiszczał nienależnie podatek od 8 arów. Ustalenie wysokości nienależnie płaconego podatku czyli nadpłaty mogłoby nastąpić tylko na podstawie zmiany ostatecznych decyzji wymiarowych ustalających podatek rolny w latach 1981-1997, lecz takie decyzje nie zapadły i nie zapadną. Zgodnie bowiem z art.7 ust.1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeśli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, upłynęły trzy lata. Podobnie z resztą, co wskazał organ, wynika z przepisu art.68 § 1 Ordynacji podatkowej odnoszącego się do zobowiązań podatkowych w latach 1998-2000. Zgodnie z art.77 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłata podlegałaby zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji i nie byłby w tym względzie wymagany żaden wniosek podatnika. Organ podkreślił, że był związany treścią żądania zawartego we wniosku podatnika. W związku z tym nadpłata za lata 2001-2003 została zwrócona podatnikowi, zaś nadpłata za lata 1981-2000 w ogóle nie powstała. Wskazywana przez stronę okoliczność nienależnego płacenia w tym okresie podatku od 8 arów nie została potwierdzona w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzjami zmieniającymi wymiar tego zobowiązania. W związku z powyższym organ odwoławczy zgodził się z argumentacją organu pierwszej instancji i uznał, że postępowanie należało na podstawie art.208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzyć jako bezprzedmiotowe. Wskazany przepis przewiduje obligatoryjne umorzenie postępowania jeśli zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości. Organ podkreślił, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W przedmiotowej sprawie zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego dowiedziono, że nadpłata nie istnieje, a zatem brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i zasadnie organ pierwszej instancji umorzył postępowanie. Pismem z dnia [...]. S. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., sygn. [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy F. z dnia [...] r. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem przedstawionym przez organy podatkowe, lecz nie wskazał żadnych naruszonych przepisów prawnych. Powtórzył jedynie argumentację zawartą we wcześniejszym odwołaniu i wskazał, że jego zdaniem pobieranie zawyżonego podatku od 1981 r. to nadużycie skarbowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu podtrzymując skargę postawił zarzut naruszenia przez organy art. 121, art. 240 art. 241 i 243 ustawy Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) [dalej: p.p.s.a.]. Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...]r. doprecyzowanym oświadczeniem z dnia [...] r. w przedmiocie zwrotu nadpłaty za lata 1981-2002/03. Jak wynika z materiału zebranego w sprawie decyzjami z dnia [...] i [...]r. dokonano zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w wyniku korekty zobowiązania podatkowego za lata 2001-2006 dokonując odpisu na łączną kwotę 41,10zł. Powstała nadpłata została Skarżącemu zwrócona na rachunek bankowy w dniu [...]r. (k-19 akt administracyjnych). Zatem jak słusznie przyjęły organy wniosek strony może dotyczyć jedynie lat 1981-2000. Mając na uwadze okres jakiego dotyczy wniosek Skarżącego, rozpatrując żądanie organy zasadnie odwołały się do przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993r. Nr 108, poz. 486 ze zm.) jak również do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z art. 330 Ordynacji zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem 01 stycznia 1998r.) dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nadpłaty podlegają z urzędu na rozliczenie na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe a w a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. Datą powstania nadpłaty jest w przypadku zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji data dokonania zapłaty. Aby podatnik mógł powoływać się na nadpłatę powinien wykazać, że nadpłacił podatek lub uiścił go nienależnie. Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podatnik wskazał, że uiszczał nienależnie podatek od 8 arów. Prawidłowo organ wyjaśnił, iż ustalenie wysokości nienależnie płaconego podatku czyli nadpłaty mogłoby nastąpić tylko na podstawie zmiany ostatecznych decyzji wymiarowych ustalających podatek rolny w latach 1981-1997. W niniejszej sprawie jednak takie decyzje nie zapadły i nie zapadną. Zgodnie bowiem z art.7 ust.1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeśli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, upłynęły trzy lata. Podobna w swoje treści, na co wskazał organ, regulacja zawarta jest w art.68 § 1 Ordynacji podatkowej, który będzie odnosić się do zobowiązań podatkowych za lata 1998-2000. Zgodnie natomiast z art.77 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłata podlegałaby zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji i nie byłby w tym względzie wymagany żaden wniosek podatnika. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż nadpłata za lata 1981-2000 w ogóle nie powstała co w świetle treści żądania Skarżącego skutkować musiało umorzeniem postępowania na podstawie art. 208 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zasadnie również organ odwoławczy uznał, iż pomimo błędnego uzasadnienia rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Ustosunkowując się natomiast do podniesionych na rozprawie przez pełnomocnika zarzutów Sąd zauważa co następuje. Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd nie stwierdził aby Skarżący został wprowadzony w błąd na jakimkolwiek etapie postępowania. Wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. sygn. akt [...] w którym to na stronie 3 uzasadnienia (k-6 akt administracyjnych) wyjaśniono w jaki sposób można domagać się zwrotu nadpłaty w sytuacji gdy strona kwestionuje kwotę podatku wynikająca z decyzji ustalającej (a taka jest decyzja dotycząca podatku rolnego). Zatem Skarżący otrzymał informację w jaki sposób i w jakim trybie może domagać się zwrotu nadpłaty. Odnośnie zaś kwestii naruszenia art. 240, art. 243 i art. 241par. 1 to zdaniem Sądu akta administracyjne nie pozwalają przesądzić , czy istniały przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu. Wobec powyższego nie znajdując podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 , kwota zasądzonego wynagrodzenia zawiera wartość podatku VAT. D. Dudra E. Kruppik – Świetlicka U. Wiśniewska