I SA/Bd 913/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-03-12

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że jej możliwości płatnicze są znacznie ograniczone, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że jej możliwości płatnicze są znacznie ograniczone i nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy strona dysponuje jedynie niewielkim dochodem, ponosi obowiązek alimentacyjny i nie posiada oszczędności, przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione dla zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku rolnym. Skarżący opisał swój stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze, wskazując na niskie dochody z emerytury, obowiązek alimentacyjny oraz niewielkie dochody z nieruchomości rolnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku rolnym postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego Skarżący w niniejszej sprawie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W przedłożonym urzędowym formularzu PPF opisał swój stan rodzinny, majątkowy oraz możliwości płatnicze. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a. Z kolei art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie z § 1 pkt 1 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie całkowitym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ( art.245 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko wobec osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że możliwości płatnicze wnioskującego są znacznie ograniczone. Jak wynika z treści oświadczenia oraz akt sprawy, zainteresowany utrzymuje się z emerytury w kwocie 851 zł netto. Zauważyć należy, że skarżący, osoba w podeszłym wieku, inwalida II grupy, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Żona ( na emeryturze) wraz ze studiującą córką zamieszkują w innej miejscowości. Kopie przekazów pocztowych ( K-10) potwierdzają, że na wnioskującym ciąży obowiązek alimentacyjny w wysokości 200 zł. Wprawdzie zainteresowany jest właścicielem nieruchomości rolnej (2,7 ha), lecz, jak podał, uzyskuje z niej jedynie niewielki dochód z hodowli królików i uprawy truskawek. Dodatkowo wyjaśnił, że od ubiegłego roku jest właścicielem mieszkania we Włocławku. Dokonując oceny przedstawionych wyżej okoliczności w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy referendarz wziął pod uwagę fakt, że strona nie posiada oszczędności, jak również, że ponosić musi nie tylko wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, ale również inne, związane z zaspokojeniem elementarnych potrzeb bytowych. Reasumując, skarżący dysponujący jedynie miesięcznym dochodem w kwocie około 800 zł wykazał, że bez przyznania prawa pomocy nie jest w stanie kontynuować postępowania sądowego poprzez uiszczenie wpisu (200 zł) oraz opłacenie doradcy podatkowego z wyboru. Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło