I SA/Bd 914/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-01-21

Skład orzekający: Ewa Kruppik – Świetlicka, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie odmówiły umorzenia zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego, uznając, że nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ podatnik nie wykazał istnienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Długotrwałe nieregulowanie zobowiązania podatkowego przez prawie 11 lat, brak nadzwyczajnych, od podatnika niezależnych przyczyn jego powstania, a także posiadanie majątku (samochody, przyczepa rolnicza) oraz stałego dochodu (emerytura) nie uzasadniają przyznania ulgi w postaci umorzenia podatku.
Stan faktyczny
Skarżący F. M. wystąpił o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2000-2011. Organ podatkowy odmówił umorzenia, uznając, że nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, wskazując na możliwość systematycznego zmniejszania zadłużenia przez podatnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię i ustalenia faktyczne dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014r. sprawy ze skargi F. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej za lata 2000 do 2011 oddala skargę Pismem z dnia [...]r. F. M.(skarżący) wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy .Ł o umorzenie w całości zaległości podatkowej z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za III i IV ratę za 2000r., I-IV raty za lata 2001r. do 2010r. oraz I i II ratę 2011r. w łącznej kwocie [...] zł. Organ podatkowy wskazując na brak okoliczności uzasadniających pozytywne rozpatrzenie wniosku decyzją z dnia [...]. odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi. We wniesionym odwołaniu podatnik wskazał, że organ naruszył art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p." uznając, że w sprawie nie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, w sytuacji, gdy aktualna sytuacja wnioskującego jest bardzo trudna i nie pozwala mu na spłatę zadłużenia. Decyzją z dnia 19 września 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ opisując sytuację majątkową podatnika, wskazał, że otrzymuje on emeryturę z KRUS w kwocie [...] zł miesięcznie (po potrąceniach egzekucyjnych). Jest właścicielem dwóch pojazdów – przyczepy rolniczej A. D-44 i samochodu F.F. oraz współwłaścicielem samochodu B. 520. Podatnik nie ma osób na utrzymaniu. Mieszka w domu należącym do syna, zajmując jeden pokój. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby był osobą schorowaną i ponosił stałe koszty opieki medycznej. Stałe wydatki na które składają się opłaty za energię, wodę oraz telefon to kwota 170 zł miesięcznie, natomiast na wyżywienie i odzież strona wydatkuje 250 zł miesięcznie. Ponadto podatnik ponosi wydatki związane z samochodem F. F. w kwocie 230,50 zł z tytułu ubezpieczenia na okres półroczny oraz 50 zł na paliwo. W ocenie organu, z uwagi na fakt, ze podatnik osiąga miesięcznie nadwyżkę przychodów nad wydatkami w kwocie około 150 zł, jest w stanie, bez zagrożenia egzystencji, systematycznie zmniejszać kwotę zaległości podatkowej. Nie bez znaczenia, jest zdaniem organu, że zaległość nie powstała nagle, a jest wynikiem kilkuletnich zaniedbań podatnika w zakresie terminowego regulowania należności podatkowych. Organ podkreślił, że fakt zajęcia komorniczego wypłacanej emerytury, który uszczuplił miesięczne dochody podatnika, nie stanowi przesłanki zaistnienia ważnego interesu podatnika. Zatem w ocenie organu, w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek umorzenia, tj. nie wystąpił ważny interes podatnika ani interes publiczny, o których stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając: 1) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 67a § 1 O.p. poprzez błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, co skutkowało naruszeniem art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy i nieumorzenie zaległości podatkowej, 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, ze sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia odmowę umorzenia zaległości w sytuacji, gdy z przedłożonych dokumentów wynika, ze skarżący nie jest w stanie zapłacić jej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że cierpi na depresję, którą spowodowały przede wszystkim prowadzone przeciwko niemu postępowania egzekucyjne. Poza tym, nie może zgodzić się z ustaleniami organów, dotyczącymi kwoty nadwyżki przychodów nad wydatkami i możliwości wygenerowania środków pozwalających na systematyczne zmniejszanie kwoty zaległości, ponieważ jak wskazał pozwala mu to jedynie na przeżycie "od pierwszego do pierwszego każdego miesiąca". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) - dalej "p.p.s.a." kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie [...] zł, które powstało w związku z niepłaceniem podatku od 15 września 2002r. do 15 maja 2011r. z tytułu łącznego zobowiązania podatkowego. Jak wynika z wniosku strony o umorzenie zobowiązania wraz z odsetkami z dnia 24 kwietnia 2013r. - argumentem przemawiającym za ulgą jest trudna sytuacja materialna strony, która zdaniem strony, wypełnia przesłankę z art. 67 a § 3 O.p., gdyż stanowi ważny interes podatnika. Zgodnie bowiem z treścią zacytowanego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć zaległość podatkową. Skarżący podał, że jego obecna sytuacja materialna nie pozwala na uregulowanie zobowiązania, gdyż mieszka w jednym pokoju u syna, utrzymuje się wyłącznie z emerytury otrzymywanej z KRUS w kwocie 925,81 zł, z czego po potrąceniu komorniczym w kwocie 274,20 zł pozostaje mu jedynie 653,61 zł. Z tej kwoty ponosi następujące koszty: - media 40 zł, energia elektryczna 50 zł, woda – 50 zł, telefon 30 zł, wyżywienie 200 zł, odzież 50 zł na ubezpieczenie samochodu 230,50 zł za pół roku, paliwo 50 zł. Skarżący podał, że z powodu pogarszającej się sytuacji materialnej zmuszony był do sprzedaży znacznej części gospodarstwa, a pozostałą część przekazał synowi. Organ opisując sytuację majątkową podatnika, wskazał, że skarżący jest właścicielem dwóch pojazdów – przyczepy rolniczej A. D-44 i samochodu F. F. oraz współwłaścicielem samochodu B. 520. Stwierdzono, że nie ma osób na utrzymaniu. Mieszka w domu należącym do syna, zajmując jeden pokój. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby był osobą schorowaną i ponosił stałe koszty opieki medycznej. W ocenie organu, z uwagi na fakt, że podatnik osiąga miesięcznie nadwyżkę przychodów nad wydatkami w kwocie około 150 zł, jest w stanie, bez zagrożenia egzystencji, systematycznie zmniejszać kwotę zaległości podatkowej. Nie bez znaczenia jest, zdaniem organu, że zaległość nie powstała nagle, a w wyniku kilkuletnich zaniedbań podatnika w zakresie terminowego regulowania należności podatkowych. Organ podkreślił, że fakt zajęcia komorniczego wypłacanej emerytury, który uszczuplił miesięczne dochody podatnika, nie stanowi przesłanki zaistnienia ważnego interesu podatnika. Zatem w ocenie organu, w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek umorzenia, tj. nie wystąpił ważny interes podatnika ani interes publiczny, o których stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Strona nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem wniosła skargę, żądając uchylenia wydanej decyzji z uwagi na naruszenie prawa procesowego, tj. art. 67a § 1 O.p. poprzez błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie nie zaistniały przesłanki ważnego interesu podatnika, co skutkowało naruszeniem art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie przez organ odwoławczy i nieumorzenie zaległości podatkowej, 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, ze sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia odmowę umorzenia zaległości w sytuacji, gdy z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący nie jest w stanie zapłacić jej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że cierpi na depresję, którą spowodowały przede wszystkim prowadzone przeciwko niemu postępowania egzekucyjne. Poza tym, nie może zgodzić się z ustaleniami organów, dotyczącymi kwoty nadwyżki przychodów nad wydatkami i możliwości wygenerowania środków pozwalających na systematyczne zmniejszanie kwoty zaległości, ponieważ jak wskazał pozwala mu to jedynie na przeżycie "od pierwszego do pierwszego każdego miesiąca". Zdaniem Sądu organy dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki w postaci ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego. Przekonanie podatnika o istnieniu ważnego interesu jest zwykle przekonaniem subiektywnym. W opinii Sądu nie można ominąć w tej sprawie okoliczności nieregulowania przez skarżącego obowiązku podatkowego przez okres prawie 11 lat. Sytuacja, w jakiej się obecnie skarżący znajduje, nie uzasadnia zdaniem organów skorzystanie przez stronę z ulgi jaką jest umorzenie podatku. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Należy wskazać, że istnieje powszechność opodatkowania a ulga, która jest okolicznością nadzwyczajną winna wynikać z przyczyn również nadzwyczajnych, na które podatnik nie miał wpływu. Z taka sytuacją w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Podatnik nie wykazał, że przyczyny, z powodu których nie płacił podatku przez ponad 10 lat były przyczynami nadzwyczajnymi, od niego niezależnymi. Na uwagę zasługuje fakt, że skarżący sprzedał część gospodarstwa i wtedy mógł rozliczyć się z budżetem. Pozostałą część gospodarstwa przekazał synowi, u którego mieszka zajmując, jak podał, jeden pokój. Obecnie, jak wynika z akt sprawy, otrzymuje stałe świadczenie, jest właścicielem 2 samochodów (B. we współwłasności) i przyczepy A., która wynajęta mogłaby przynieść dodatkowe środki. Skarżący w wydatkach nie ujął kosztów leczenia i lekarstw, z czego można wywieść, że jego stan zdrowia jest zadawalający. Reasumując wydanej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa i brak rzetelnej analizy sytuacji finansowej i rodzinnej strony. Nie naruszono zasad postępowania. Organy wbrew stanowisku skarżącego nie stwierdziły wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. art. 67a § 1 pkt 3 O.p., co oznacza, że nie rozstrzygano na zasadzie uznania administracyjnego. Podatnik nie wykazał, że jego sytuacja finansowa pozwala na zastosowanie żądanej ulgi mając na uwadze okoliczności powstania zadłużenia w kwocie 32. 479,50 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił. E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło