I SA/Bd 919/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-01-20

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Ewa Kruppik-Świetlicka, Teresa Liwacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest związany wykładnią prawną dokonaną przez NSA?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie, w której jego wyrok został uchylony. Sąd pierwszej instancji nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z poglądem sądu wyższej instancji, chyba że stan faktyczny ulegnie tak zasadniczej zmianie, że nie będą miały zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA. W niniejszej sprawie sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na naruszenie procedury przez organ podatkowy, zgodnie ze wskazaniami NSA.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. dotyczącą podatku akcyzowego za sierpień 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA i wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie przez organ podatkowy próby ustalenia prawidłowości zakwestionowanych oświadczeń i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. i określono, że decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata M. E. kwotę 5.166 zł (pięć tysięcy sto sześćdziesiąt sześć) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (w tym kwoty 2.214 zł z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 lipca 2011r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 234/11 oddalił skargę J.K. (skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej T. z dnia [...]r. w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2003r. Strona, działając przez pełnomocnika z urzędu, wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił - wyrokiem z dnia 17 września 2013r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1443/11. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p.", w zw. z art. 197 § 1 tejże ustawy poprzez pominięcie przy wyrokowaniu faktu, że Dyrektor Izby Celnej zaniechał próby ustalenia, czy zakwestionowane przez organ oświadczenia są prawidłowe. NSA uznał, że nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego na okoliczność autentyczności podpisu osób zaprzeczających, iż podpisy złożone na oświadczeniach pochodziły od nich jest naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 187 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji takiej regulacji prawnej sąd administracyjny, ponownie rozpoznający skargę na orzeczenie organu administracji publicznej, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Jest on związany oceną prawną i wytycznymi wynikającymi z poprzedniego orzeczenia sądu. Skutkiem tego jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Odmienna ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji stanowiłaby zatem prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego wyższej instancji. Należy zaznaczyć, że odstąpienie od wykładni prawa, zawartej w orzeczeniu NSA, uchylającym zaskarżony akt administracyjny jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania przez organ administracji publicznej, ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie będą miały zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., I PKN 226/98, OSN 1999, nr 15, poz. 486). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd w niniejszym składzie nie miał podstaw do odstąpienia od oceny prawnej oraz faktycznej wyrażonej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 17 września 2013r. sygn. akt I GSK 1443/11. Zatem skarga podlega uwzględnieniu z uwagi na naruszenie procedury postępowania przez organ podatkowy, który jak orzekł NSA "zaniechał próby ustalenia, czy zakwestionowane przez organ oświadczenia są prawidłowe poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego na okoliczność autentyczności podpisu osób zaprzeczających, iż podpisy złożone na oświadczeniach pochodziły od nich." Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga podlega uwzględnieniu. Organ ponownie rozpoznający sprawę winien wziąć pod uwagę powyższe wskazania NSA i ustalić, czy zakwestionowane oświadczenia są prawidłowe. Według Sądu wyższej instancji organ winien przeprowadzić pominięty dowód z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego w stosunku do osób, które zaprzeczyły, iż przedmiotowe podpisy pod zakwestionowanymi oświadczeniami uczynione zostały ich własną ręką. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 190 p.p.s.a. uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 187 O.p. i skargę uwzględnił na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. O wykonalności orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a., o kosztach w oparciu o art. 200 w zw. z art. 250 p.p.s.a. oraz w oparciu o § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). E. Kruppik – Świetlicka I. Najda – Ossowska T. Liwacz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło