I SA/Bd 926/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-12-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód miesięczny na członka rodziny wynosi poniżej kwoty wpisu sądowego od skargi, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. W sytuacji, gdy miesięczny dochód wnioskodawczyni na członka rodziny jest niewystarczający do pokrycia wpisu sądowego, a jego uiszczenie pozbawiłoby ją prawa do sądu, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i wnuczką, a dochód gospodarstwa domowego składa się z emerytury, renty i alimentów. Jako majątek wskazała dom i nieruchomość rolną. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu uzyskanego przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2009 r. postanowił: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
W dniu 06 grudnia 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, oraz wnuczką. Na dochód gospodarstwa domowego składa się emerytura skarżącej w kwocie [...] zł, renta córki w kwocie [...] zł oraz alimenty na wnuczę w kwocie [...] zł. Jako majątek strona wskazał dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną – [...] arów. Strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu
z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/).
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało,
że wnioskodawczyni spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF oraz informacji znajdujących się w atakach administracyjnych skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką oraz wnuczką którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...] zł. W ocenie referendarza, pomimo, że wnioskująca nie zadeklarowała wysokości wydatków związanych z zaspokojeniem wszystkich podstawowych potrzeb życiowych, to bez wątpienia je ponosi. Wprawdzie emerytura oraz renta wypłacana z budżetu Państwa jest stałym i pewnym dochodem, jednakże obiektywnie niewystarczającym do opłacenia chociażby wpisu sądowego od niniejszej skargi, który wynosi 500 zł. Zatem uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, gdyż skarżąca nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiona prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło