I SA/Bd 927/09
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-05-05
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże ona obiektywnie trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą poniesienie tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że jej możliwości płatnicze są obiektywnie bardzo ograniczone, uniemożliwiając jej poniesienie kosztów postępowania, w tym opłat sądowych i kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i służy zagwarantowaniu konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty w wysokości 734 zł netto, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności ani praw majątkowych. W ocenie sądu jej możliwości płatnicze są obiektywnie bardzo ograniczone, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego
Skarżąca w niniejszej sprawie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego. W przedłożonym urzędowym formularzu PPF opisała swój stan rodzinny, majątkowy oraz możliwości płatnicze.
W sprawie zważono, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art.199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony postępowania ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a.
Z kolei art. 246 p.p.s.a. określa przesłanki przyznania prawa pomocy. Zgodnie z § 1 pkt 1 wskazanego artykułu osobie fizycznej można przyznać pomoc prawną w zakresie całkowitym dopiero wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ( art.245 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko wobec osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej.
Mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane w niniejszym postępowaniu stwierdzić trzeba, że możliwości płatnicze wnioskującej są obiektywnie bardzo ograniczone. Jak wynika z treści oświadczenia oraz akt sprawy, zainteresowana utrzymuje się z renty w wysokości 734 zł netto. Zauważyć należy, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe.
Dokonując oceny przedstawionych wyżej okoliczności w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy referendarz wziął pod uwagę fakt, że strona nie posiada oszczędności oraz praw majątkowych jak również, że ponosić musi nie tylko wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, ale również inne, związane z zaspokojeniem elementarnych potrzeb bytowych.
Reasumując, skarżąca wykazała, że bez przyznania prawa pomocy nie jest w stanie kontynuować postępowania sądowego zarówno poprzez opłacenie wpisu (100 zł), jak zrealizowanie ustawowego obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Ze względu na to, że sprawa dotyczy obowiązku podatkowego ustanowiono doradcę podatkowego.
Kierując się powyżej wymienionymi względami, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło