I SA/Bd 928/09

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-03-29

Skład orzekający: Sędzia Teresa Liwacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła na wezwanie sądu dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów na wezwanie sądu. Zgodnie z przepisami PPSA, ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a ogólnikowe twierdzenia o trudnej sytuacji nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący G. S. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną jako jedynego żywiciela rodziny. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów, jednak skarżący nie udzielił odpowiedzi w zakreślonym terminie. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Bd 928/09 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 928/09 UZASADNIENIE Wraz ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] wpłynął wniosek G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, iż jest jedynym żywicielem rodziny; zarabia miesięcznie 1276 zł brutto; na jego utrzymaniu pozostaje niepracująca żona oraz dwoje małoletnich dzieci. Skarżący podał, że na utrzymanie mieszkania przeznacza ok. 200 zł. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów, oświadczeń i wyjaśnień, skarżący nie udzielił odpowiedzi w zakreślonym terminie. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2010r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący jego sytuacji majątkowej. W ocenie podatnika zobowiązanie go do wykazywania przed Sadem rzeczy oczywistych jest sprzeczne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). W powyższych przepisach mowa jest wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, potwierdzonej stosownymi dokumentami, w której wnioskodawca ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiony całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób, lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa jednak na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrotu: "gdy wykaże". Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Wnioskodawca w swoim wniosku podał, iż jest jedynym żywicielem rodziny; zarabia miesięcznie 1276 zł brutto; na jego utrzymaniu pozostaje niepracująca żona oraz dwoje małoletnich dzieci Ze względu na to, że wskazane przez stronę w oświadczeniu okoliczności nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy i budziły wątpliwości, referendarz sądowy stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. wezwał wnioskodawcę do złożenia odpowiednich dokumentów, oświadczeń i wyjaśnień w celu potwierdzenia tych okoliczności. Z treści powyższego przepisu wynika, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa jest w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Żądane w sprawie informacje były niezbędne dla dokonania analizy, która pozwoliłaby na ocenę zdolności wnioskodawcy do ponoszenia kosztów sądowych. Wnioskodawca w zakreślonym terminie dokumentów tych jednak nie przedłożył. Zatem oświadczenia złożone przez wnioskodawcę uznać należy za niepełne i nieodzwierciedlające jego rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Z tych względów należało przyjąć, iż skoro wnioskodawca nie przedłożył niezbędnych dokumentów tym samym nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło