I SA/Bd 929/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011r. sprawy ze skargi G. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę W dniu [...]. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wystawił na G. D. tytuł wykonawczy obejmujący opłatę za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC za 2008r. w wysokości [...]. Po nadaniu klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej przystąpiono do jego realizacji. W toku postępowania organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia [...]. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikającej z zeznania rocznego za 2009r. (PIT-37), przesyłając egzemplarz zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zobowiązanemu. W nawiązaniu do otrzymanego zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, G. D. dnia [...]. wniósł do Izby Skarbowej w B. za pośrednictwem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. pismo nazwane jako skarga na czynności egzekucyjne. Zobowiązany w uzasadnieniu wskazał, że nie miał podstawy opłacenia ubezpieczenia OC, bowiem przedmiotowy pojazd nie był w jego władaniu. Organ egzekucyjny uznając wniesione pismo jako zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji, nadając sprawie bieg właściwy dla tego środka prawnego, wystąpił do wierzyciela, celem zajęcia stanowiska w sprawie. Dnia [...]. Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. wydał postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, którym orzekł uznać wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Na to postanowienie G. D. pismem z dnia [...]. wniósł do Rady Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego zażalenie, zawierające jednocześnie skierowane do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. żądanie wstrzymania egzekucji z uwagi na jej bezzasadność. W wyniku rozpatrzenia wniosku strony Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. dnia [...]. wydał postanowienie, którym orzekł odmówić wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W wydanym rozstrzygnięciu pouczono stronę postępowania, że zażalenie na nie nie przysługuje. Na niniejsze postanowienie G. D. pismem z dnia [...]. wniósł na podstawie art. 141 kpa zażalenie. W uzasadnieniu zobowiązany stwierdził, iż nie zgadza się z zawartym w zaskarżonym postanowieniu pouczeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie, bowiem jego zdaniem istnieje taka możliwość w powiązaniu z art. 142 kpa. Dalej stwierdzono, że z okoliczności sprawy i wysokości renty spowodowanej przewlekłą choroba wynika, iż wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest zasadne i winno być z uwagi na szczególny przypadek załatwione z urzędu. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że zażalenie wniesione przez stronę jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu wskazał, że istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy na zaskarżone postanowienie zażalenie przysługuje. Organ wyjaśnił, że uprawnienie do wnoszenia środków zaskarżania od postanowień wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego unormowano w art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Wobec powyższego uprawnienie do wniesienia zażalenia na wydane postanowienie musi wynikać wprost z przepisu, na podstawie którego wydano rozstrzygnięcie. Dyrektor podkreślił, że zaskarżone postanowienie wydano na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Organ zauważył, że przedmiotowy przepis nie stanowi o prawie wniesienia zażalenia, zatem przepisy, na podstawie których wydano zaskarżone rozstrzygnięcie, w jego ocenie, nie dają uprawnienia do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w związku z wniesieniem zarzutów. Odnośnie stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, na co powoływał się wnoszący zażalenie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu. Z uwagi na to, że przepisy, na podstawie których wydano zaskarżone rozstrzygnięcie nie przewidują możliwości składania zażaleń na postanowienia w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub niektórych czynności egzekucyjnych w związku z wniesionymi zarzutami, przepisy Kodeksu w przedmiotowej sprawie zastosowania nie mają. Dyrektor zauważył jednakże, iż regulacje dotyczące wnoszenia zażaleń, zawarte w kpa są takie jak w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem zgodnie z art. 141 § 1 tej ustawy na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy Kodeks tak stanowi. Odnośnie przywołanego w zażaleniu art. 142 kpa organ wyjaśnił, że zgodnie z niniejszym przepisem postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Natomiast art. 144 kpa stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, należy do tego środka odwoławczego stosować odpowiednio przepisy kpa o odwołaniach. Dyrektor podkreślił, że należy jednak mieć na uwadze specyfikę postępowania egzekucyjnego, w którym wydawane są postanowienia, co do zasady rozstrzygające o istocie sprawy, dlatego wobec odrębnych uregulowań w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym nie znajduje uzasadnienia stosowanie wszystkich przepisów Kodeksu dotyczących zażaleń, w szczególności art. 142 kpa. W skardze do Sądu strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie zażalenia, czym pozbawiono ją konstytucyjnego prawa do obrony jej interesów, a także nie wyjaśnienie stanu faktycznego przez zaniechanie ściągnięcia akt z Zarządu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W., w których znajdują się dowody na obronę strony, a które nie zostały dotychczas uwzględnione oraz pominięcie złej sytuacji materialnej i chorobowej w związku z przebywaniem na rencie ZUS. W związku z powyższym skarżący wniósł o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, - połączenie z niniejszą sprawą drugiego zażalenia z dnia [...]. wniesionego do Dyrektora Izby Skarbowej w B., które nie zostało do tej pory rozpatrzone, a dotyczące także skargi, oraz zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na złą sytuację materialną i chorobową. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dotychczasowe działania w kwestii odstąpienia od postępowania egzekucyjnego i wstrzymania egzekucji są bezskuteczne z powodu formalnego podejścia do sprawy i braku jej pozytywnego załatwienia w drodze szczególnego wyjątku. W ocenie strony uporczywe trzymanie się przez organ egzekucyjny ogólnych wyjaśnień Zarządu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. pozbawia ją prawa do obrony. Ponadto zarzucono, że nie dokonano analizy stanu faktycznego, a dokonane rozstrzygnięcie oparto na ogólnych treściach Funduszu w W. Zdaniem zobowiązanego opieranie się przez organ egzekucyjny na informacjach wierzyciela jest nadinterpretacją wobec stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego wnoszący skargę domaga się odstąpienia od prowadzonej egzekucji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasową argumentację w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...]. strona wniosła o nieuwzględnienie odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ. Zauważyła, że na skutek przedawnienia (data otrzymania przez skarżącego [...].) jest ona niedopuszczalna. W ocenie skarżącego wobec powyższego, jego skarga stała się prawomocna ze wszystkimi zawartymi w niej wnioskami i nie podlega już zaskarżeniu przez Urząd Skarbowy i Izbę Skarbową w żadnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]., którym odmówiono wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]. wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Jak wynika z akt sprawy, w ramach złożonego zażalenia skarżący wniósł o wstrzymanie egzekucji z uwagi na jej bezprzedmiotowość. W skardze nie podnosi zastrzeżeń do podjętego rozstrzygnięcia, a jedynie żądanie wstrzymania egzekucji przytaczając argumenty dotyczące zarzutów. Wskazać należy, że wniosek strony został rozpatrzony w trybie art. 35 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przepisu tego wynika, że wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Zauważyć wypada, że przedmiotowy przepis nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego zażaleniem. W ocenie Sądu, zasadnie zatem organ odwoławczy wydał postanowienie na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego o niedopuszczalności zażalenia. Zgodzić się również trzeba z Dyrektorem Izby Skarbowej, że nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie przepisy art. 141 i art. 142 kpa, na które powoływał się zobowiązany. Z art. 141 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że na postanowienie przysługuje zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Natomiast przepis art. 142 kpa, który stanowi o możliwości zaskarżenia postanowienia w odwołaniu od decyzji, nie znajduje zastosowania ze względu na inny tryb (inne regulacje w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wyjaśnić trzeba, że do postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości wnoszenia zażaleń na postanowienia w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. D.Dudra E.Kruppik-Świetlicka M.Łent