I SA/Bd 933/10

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-12-09

Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej doktorantką z miesięcznym dochodem 1200 zł, który jest jej jedynym źródłem utrzymania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej jedyny miesięczny dochód w wysokości 1200 zł jest w całości przeznaczany na bieżące utrzymanie, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem samochodu, w okolicznościach sprawy nie stanowi to przeszkody do przyznania prawa pomocy, gdyż przyczyniają się one do uzyskania dochodu.
Stan faktyczny
P.T. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jest doktorantką z miesięcznym dochodem 1200 zł, który jest jej jedynym źródłem utrzymania i jest w całości przeznaczany na bieżące potrzeby. Wśród ponoszonych wydatków wymieniła koszty dojazdu do pracy i utrzymania samochodu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 09 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych P.T. złożyła skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Z formularza urzędowego PPF wynika, że skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Obrazując swoje ograniczone możliwości płatnicze wnioskująca podała, że jest uczestnikiem stacjonarnych studiów doktoranckich, a uzyskiwany tego tytułu dochód wynosi miesięcznie 1.200 zł. Stanowi on jedyne źródło utrzymania ubiegającej i zostaje przeznaczony w całości na zapewnienie bieżącej egzystencji. Wśród ponoszonych wydatków strona wyszczególniła również koszty dojazdu do miejsca pracy i utrzymania samochodu. Wyjaśniła, że zamieszkując w domu taty, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, lecz partycypuje w kosztach utrzymania lokalu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Ustawodawca jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony stworzył instytucję pomocy prawnej, która ma zagwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu, wyrażonego w art. 45 ust.1 Konstytucji ( Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz.483 ze zm.). Instytucja ta – uregulowana w oddziale 2 rozdziału 3 p.p.s.a.- stanowi lex specialis względem normy z art.199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na podstawie art. 245 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżąca powinna uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto, odnosząc się do instytucji zwolnienia od kosztów sądowych zaznaczyć trzeba, że winna ona zawsze wynikać ze wzajemnej oceny dwóch elementów: 1) kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania, 2) aktualnej kondycji finansowej strony. Zatem w kontekście powyższego, jedyną przesłanką decydującą o przyznaniu prawa pomocy, jest przesłanka materialna. Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy rację ma skarżąca twierdząc, że ta została wobec niej spełniona ze względu na niemożność wygospodarowania z uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku środków odpowiednich środków pieniężnych, gdyż są one w całości zużywane na niezbędne utrzymanie, jak również nie można ich czasowo ograniczyć. Zestawienie wysokości jedynego uzyskiwanego dochodu ( 1200 zł ), chociażby z wpisem od skargi ( 192 zł ) w sposób oczywisty wskazuje, że ubiegająca nie jest w stanie ponieść tego wydatku, jak i przyszłych opłat, należnych za czynności podejmowane przez Sąd. Wprawdzie nakłady związane z utrzymaniem samochodu osobowego co do zasady są przesłanką przemawiająca za negatywną oceną wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże nie w sytuacji, kiedy przyczyniają się one bezpośrednio do uzyskania niewygórowanego dochodu ze względu na charakter podejmowanej pracy i oddalenie jej od miejsca zamieszkania. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło