I SA/Bd 942/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-12-23
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej trudnej sytuacji materialnej i finansowej, a przedstawione dokumenty wskazują na możliwość poniesienia części kosztów postępowania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób należyty swojej trudnej sytuacji materialnej i finansowej. Przedłożone dokumenty, w tym zwłaszcza nadpłata podatku dochodowego, wskazywały na możliwość poniesienia części kosztów postępowania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i rodziną. Wnioskodawca przedstawił część dokumentów finansowych, w tym zeznania podatkowe, jednak nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji. Referendarz sądowy zobowiązał stronę do uzupełnienia dokumentacji, jednakże przedłożone materiały nie pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie niemożności poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] postanowił: oddalić wniosek
W dniu 5 grudnia 2011r. (uzupełniony 22 grudnia 2011 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) F. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Jego żona prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie zaś skarżący ,,współpracując z nią" uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2011r. zobowiązano stronę skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. W odpowiedzi na nie wnioskodawca nadesłał kserokopie dokumentów: część PIT/B za 2010 r. – dochód [...] zł, część PIT-36L za 2010r. – nadpłata [...] zł, PIT-36L za 2009r. – dochód [...] zł, PIT/B za 2009r., wyciągi z rachunków bankowych oraz część dokumentu księgowego i PIT-37 za 2009r. należący do A. Ł. - dochód [...] zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Skarżący nie wykazał jakiejkolwiek inicjatywy ze swej strony w celu dogłębnego wyjaśnienia swej sytuacji materialnej. Nie przedstawił jakichkolwiek oświadczeń czy zaświadczeń stosownych organów np. o uzyskiwaniu zasiłków z pomocy społecznej czy dodatku mieszkaniowego, o statusie bezrobotnego czy też starającego się uzyskać pomoc od organizacji charytatywnych. Informacje przedstawione w formularzu PPF mają charakter lakoniczny.
Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2011r. zobowiązano go do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Należy uznać, że skarżący nie wykonał ciążącego nań obowiązku, ponieważ nadesłał jedynie kserokopie części dokumentów. Trudno na ich podstawie całościowo ocenić sytuację finansową strony oraz jego możliwości płatnicze w tym możliwość uiszczenia kosztów sądowych. Jednakże na podstawie tych danych należy stwierdzić, że np. za 2010r. – uzyskał nadpłatę z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości [...] zł. Jest to wysoka kwota, która z całą pewnością mogła służyć rodzinie skarżącego m.in. w zaspokajaniu jego potrzeb życiowych.
Ponadto skarżący nadesłał PIT-37 za 2009r. należący do A.Ł.. Trudno znaleźć powiązanie tego dokumentu z sytuacją majątkową skarżącego, ponieważ mogłoby się wydawać, iż należy on do żony skarżącego. Jednakże tak nie jest, ponieważ dane zawarte w formularzu PPF oraz PIT różnią się co do nazwiska oraz daty urodzenia osób wymienionych.
Poza tym wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Prawo pomocy zaś przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadne z tych zdarzeń nie dotyczy skarżącego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło