I SA/Bd 945/13

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-12-23

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej. Wnioskodawca wykazał niskie dochody gospodarstwa domowego, które po opłaceniu kosztów utrzymania pozostawiają niewielką kwotę na jednego członka rodziny. Dodatkowo, zbliżający się koniec umowy o pracę skarżącego sugeruje dalsze uszczuplenie dochodów. W związku z tym, że skarżący jest stroną w dwóch postępowaniach sądowych, a łączny wpis w obu sprawach wynosi 580 zł, sąd uznał, że skarżący znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za okres od grudnia 2004 r. do 14 lipca 2009 r. postanowił: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W dniu 17 grudnia 2013r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni [...] m2. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną, którego miesięczny dochód wynosi około [...]zł brutto. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Koszty związane z comiesięcznym utrzymaniem wnioskodawca określił na kwotę ok. 1.500 zł. W tym miejscy wskazać należy, że skarżący w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 865 również wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w której to postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika (niski dochód), że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z kwoty netto ok. [...]zł. Po opłaceniu comiesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem (opał, telefon, energia elektryczna, odzież) do dyspozycji strony pozostaje kwota ok. 1.000 zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę 500 zł. Dodatkowo wskazać należy, że jak wynika z zaświadczenia z dnia [...]2013r. przedłożonego do akt sprawy I SA/Bd 865/13 skarżący jest zatrudniony na postawie umowy o pracę do dnia [...]2013r. Jak wynika z jego oświadczenia umowa nie będzie przedłużona. Tym samym dochód gospodarstwa domowego ulegnie znacznemu uszczupleniu. Ponadto wskazać należy, że obecnie przed tut. Sądem prowadzone są dwie sprawy wnioskodawcy gdzie łączny wpis w obu sprawach wyniesie 580 zł. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło