I SA/Bd 947/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2017r. Burmistrz B. K. określił D. R. (skarżącej), właścicielce nieruchomości położonej w miejscowości W. ul. [...] za okres od [...] kwietnia 2016r. do [...] kwietnia 2017r., wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 32,50 zł, wynikającej z ilości gospodarstw domowych zamieszkujących na terenie nieruchomości oraz stawki opłaty. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca jako właściciel budynku mieszkalnego jednorodzinnego była obowiązana złożyć deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie do [...] maja 2013r. z czego się wywiązała. W treści deklaracji zadeklarowała selektywną zbiórkę odpadów i stawkę opłaty w wysokości 13 złotych miesięcznie od gospodarstwa domowego liczącego 2 osoby. W toku czynności sprawdzających ustalono, że należącą do strony nieruchomość zamieszkuje 5 osób. Ponadto, w ocenie organu, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spoczywa na skarżącej jako właścicielu nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że umowa najmu zawarta została z jedną osobą - M. B. na okres od [...] kwietnia 2016r. do [...] kwietnia 2017r., a tym samym nie powinna być zobowiązana do wnoszenia opłaty za męża i dzieci lokatorki. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017r., poz. 1289, zwanej dalej: "ustawą"). Kolegium przywołało również uchwały regulujące analizowaną materię podjęte przez Radę Miejską w B. K.. Organ podniósł, że w sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest właścicielem wskazanej nieruchomości. Podkreślono, że przedmiotową nieruchomość zamieszkiwały 2 rodziny prowadzące oddzielne gospodarstwa domowe. Jedno z gospodarstw domowych liczy 2 osoby (rodzina skarżącej,) natomiast drugie 3 osoby (rodzina lokatorki M. B.). Zdaniem organu bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że umowy najmu zawarte zostały z jedną osobą - M. B., która zamieszkiwała nieruchomość ze swoją rodziną i oświadczyła, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe (oświadczenie z [...] listopada 2016r.). Organ wyjaśnił, że dla obliczenia miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zastosować należało stawkę za selektywny sposób zbierania odpadów komunalnych. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w B. K. z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] stawka miesięczna za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości stanowi kwotę 32,50 zł miesięcznie. Odnosząc się do okresu za jaki powinna zostać naliczona skarżącej opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ odwoławczy wskazał, że z przedłożonych w sprawie umów najmu (z dnia [...] kwietnia 2016r. oraz z dnia [...] października 2016r.) oraz z oświadczenia M. B. oraz twierdzeń D. R. o obowiązywaniu umów najmu od [...] kwietnia 2016r. do [...] kwietnia 2017r., wynika, że zmiana danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nastąpiła w dniu [...] kwietnia 2016r. Zgodnie z treścią art. 6m ust. 2 ustawy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana, a tym samym prawidłowo organ I instancji określił, że należna opłata powinna zostać uiszczona od kwietnia 2016r. Odpierając zarzut, że organ nie wzywał skarżącej do uiszczenia opłaty za odpady w związku z wcześniejszymi lokatorami Kolegium wyjaśniło, że brak takich działań we wcześniejszym okresie nie uniemożliwia prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się z kolei do argumentacji, iż lokatorka chciała wnosić stosowną opłatę, organ odwoławczy stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym obowiązek taki ciąży na skarżącej, zaś kwestia rozliczeń w tym zakresie z lokatorami pozostaje w gestii stron umowy najmu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona podniosła, że miała lokatorkę od dnia [...] kwietnia 2016r. do dnia [...] kwietnia 2017r. Lokatorka ta chciała płacić za odpady jednak Gmina nie zezwoliła, aby złożyła ona stosowną deklarację w sprawie odpadów komunalnych. Skarżąca podniosła przy tym, że poprzedni lokatorzy mieszkający przez 12 lat do 2015r. taką deklarację podpisali. Strona podniosła, że w umowa najmu została podpisana z jedną osobą, a opłaty naliczone są od 3 osób. Strona przedstawiła też argumentację dotyczącą funkcjonowania Urzędu Gminy oraz Burmistrza, oceniając ich działania krytycznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2017 r., z dnia [...] grudnia 2017r. i z dnia [...] stycznia 2018r. strona podtrzymała swoją dotychczasową argumentację, nie zgadzając się na obciążenie jej opłatami za odpady komunalne za lokatorkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcie, czy organ zasadnie określił skarżącej za okres od [...] kwietnia 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 32,50 zł. Na wstępie wskazać należy, że podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia, stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: "u.c.p.g."). W ich świetle, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Z kolei właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). W związku z powyższym, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.). W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonych w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). W przypadku nieruchomości zamieszkanych opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi należna jest za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje dana osoba, zaś w przypadku nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady, opłata należna jest za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne (art. 6i ust. 1 u.c.p.g.). W art. 6o u.c.p.g. stanowi się, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Definicję właściciela nieruchomości zawiera art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., zgodnie z którym pojęcie to obejmuje także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Stosownie zaś do art. 2a u.c.p.g., w sytuacji gdy obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. W takim przypadku podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, wskazać podmiot obowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy. Odnosząc się do powołanych przepisów stwierdzić należy, że nakładają one na właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, obowiązek składania deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami, a także przyznają właściwemu organowi (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) uprawnienie do określenia, w drodze decyzji wysokości opłaty, gdy właściciel nie złoży deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo gdy dane zawarte w deklaracji budzą uzasadnione wątpliwości. Istotne przy tym jest, że strony – organ i właściciel nieruchomości nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności co do wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej, oraz określenia terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem wskazana ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. W niniejszej sprawie aktem takim jest uchwała nr [...] Rady Miejskiej w B. K. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalenia tej stawki opłaty na obszarze Gminy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca jest właścicielem budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...]. Jako właścicielka nieruchomości złożyła w dniu [...] maja 2013 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wskazała na selektywny sposób zbierania odpadów i zadeklarowała opłatę w wysokości 13 zł miesięcznie od gospodarstwa domowego liczącego 2 osoby, zamieszkałe w powyższej nieruchomości. Organ ustalił jednak, że w badanym okresie przedmiotową nieruchomość zamieszkiwało 5 osób, tworzących dwa oddzielne gospodarstwa domowe. Skutkiem tego Burmistrz B. K. określił skarżącej wysokość opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi w kwocie 32,50 zł. Z takim rozstrzygnięciem skarżąca się nie zgadza, zarzucając organowi, że błędne przyjął do wyliczenia opłaty także lokatorów (najemców) - M. B. i jej rodzinę jako osoby zamieszkujące nieruchomość będącą jej własnością. W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. skierowanym do Sądu, skarżąca stwierdziła, że "...lokatorka sama jest na umowie. Mąż jej z dziećmi mieszka w innej miejscowości." W świetle powyższego decydujące znaczenie dla rozpatrywanej sprawy mają wnioski płynące z ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. Istota sporu sprowadza się głównie do zagadnień dowodowych. Przystępując do rozważań na tej płaszczyźnie niezbędne jest wskazanie na treść art. 122 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p."), w świetle którego w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu tym materiał dowodowy powinien być zebrany w całości i w sposób wyczerpująco rozpatrzony, co wynika z art. 187 § 1 O.p. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu organ nie naruszył wskazanych przepisów. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zawarła w dniu [...] kwietnia 2016 r. z M. B. umowę najmu lokalu mieszkalnego znajdującego się w W. przy ul. [...]. Umowa ta obowiązywała do [...] kwietnia 2017 r. Z oświadczenia M. B. z dnia [...] listopada 2016 r. wynika, że zamieszkuje ona w W. przy ul. [...] i że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe, natomiast właścicielka domu – dwuosobowe gospodarstwo. Z kolei w oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. M. B. stwierdziła, że z dniem [...] kwietnia 2017 r. wyprowadziła się wraz z rodziną z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], będącej własnością D. R., w której zamieszkiwała od [...] kwietnia 2016 r. Wskazać również należy, że decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Burmistrz B. K. przyznał M. B., posiadającej prawo do lokalu (najem) w W. ul. [...], dodatek mieszkaniowy. W decyzji tej wskazano, że gospodarstwo domowe wyżej wymienionej składa się z trzech osób. Z decyzji tej wynika, że została ona doręczona także D. R.. Trzeba także podkreślić, że skarżąca sama w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2017 r. przyznała, że w jej domu na piętrze zamieszkuje kobieta z rocznym dzieckiem. Ponadto z notatki służbowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. sporządzonej przez pracownika organu wynika, że w tym dniu w Urzędzie Miejskim w B. K. stawiła się D. R. wraz z najemcą, twierdząc, że M. B. winna sama złożyć za swoją rodzinę – gospodarstwo domowe, deklarację z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności faktycznych, zdaniem Sądu, zasadnie organ uznał, że przedmiotową nieruchomość zamieszkiwało 5 osób, tj. D. R., K. R. oraz M. B. wraz z rodziną. Podnoszona w skardze okoliczność, że w umowie najmu jako najemca jest wskazana tylko M. B. nie zmienia faktu, że jej rodzina składała się z 3 osób. Nie można także zgodzić się ze stroną, że opłatę za swoje gospodarstwo domowe powinien uiszczać najemca. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, co wynika wprost z art. 6h u.c.p.g. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12), nakładanej w drodze ustawy. W konsekwencji, każdy kto znajdzie się w sytuacji opisanej w ustawie (zrealizuje daninowy stan faktyczny), zobowiązany jest do zapłaty opłaty na takich samych zasadach. Podmiot objęty tą daniną wstępuje w stosunki prawne "z góry" ustalone przez ustawodawcę. Dlatego nie jest możliwe modyfikowanie treści ustawy w drodze umów, czy porozumień zawieranych przez podmiot obowiązany z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z osobą trzecią. Tego rodzaju umowy wywołują skutki prawne w sferze prawa cywilnego. Porozumienie, mocą którego danina publiczna ma być ponoszona przez osobę inną niż wskazana w ustawie nie wywołuje natomiast żadnych skutków w sferze prawa daninowego i nie wiąże organów. Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podmiotem obowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami jest właściciel nieruchomości (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 września 2017 r., III SA/Gl 607/17). Skoro opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi została uregulowana w ustawie i nie ma możliwości jej modyfikacji w drodze umowy, to argumentem przemawiających na rzecz tezy, że opłatę powinien uiszczać najemca nie jest także podnoszona w skardze okoliczność, iż poprzedni lokatorzy sami składali deklarację. Nie wpływa to na zmianę podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty. Pozostałe kwestie podnoszone w skardze – wywożenia przez skarżącą odpadów na własny koszt, nieprawidłowego pomiaru nieruchomości dla celów podatkowych czy wydanego wyroku nakazowego w sprawie karnej i sytuacji, która doprowadziła do jego wydania, nie mają związku z niniejszą sprawą i nie mogą być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w tym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. L. Kleczkowski E. Kruppik – Świetlicka J. Szulc