I SA/Bd 948/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz sędzia WSA Dariusz Dudra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz I. B. kwotę 209 zł (dwieście dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2012r. Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2011r. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] rok prod. [...] w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżąca w dniu [...] 2008r. złożyła Naczelnikowi Urzędu Celnego w B. deklaracje uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego, dotyczącą powyższego samochodu osobowego, zakupionego za kwotę [...] EUR, tj. [...] zł. Od powyższej kwoty podatnik, stosując stawkę podatku 13,6 %, obliczył i wykazał kwotę należnego podatku akcyzowego w wysokości [...] zł. Wraz ze złożoną deklaracją podatkową podatnik przedstawił opinię techniczną nr [...] z dnia [...] 2008r. sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę samochodowego Pana B. P. Z przedstawionej opinii wynika, że rzeczoznawca ustalił wartość przedmiotowego pojazdu w stanie uszkodzonym na kwotę [...]zł. Wartość tą ustalił poprzez pomniejszenie wartości pojazdu w stanie nieuszkodzonym tj. [...]zł o koszty związane z jego naprawą ustalone na kwotę [...]zł. W związku z tym, że zdaniem organu podatnik nie uzasadnił w wystarczający sposób przyczyn, dla których zadeklarowana podstawa opodatkowania odbiega znacznie od średniej wartości rynkowej samochodu oraz w związku z brakiem uzupełnienia wyceny technicznej nr [...], w dniu [...] 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z dnia [...] 2011r., wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Postanowieniem z dnia [...] 2011r. organ powołał biegłego Pana S. G., rzeczoznawcę z dziedziny techniki samochodowej w celu wykonania opinii technicznej dotyczącej ustalenia wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego. W odpowiedzi, otrzymano wycenę nr [...] z dnia [...] 2011r., gdzie rzeczoznawca ustalił, że badany pojazd jest samochodem osobowym uszkodzonym, a jego wartość rynkowa w stanie uszkodzonym wynosi [...]zł. W związku z powyższym decyzją z dnia [...]2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji [...], w wysokości [...] zł, z tym, że w dniu [...] 2008 roku podatnik wpłacił kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...]zł, kwotę należnego podatku akcyzowego stanowiąca zaległość podatkową określono w wysokości [...]zł. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że organ błędnie oparł się na zawyżonej wycenie rzeczoznawcy powołanego przez organ zupełnie ignorując wycenę dołączoną przez podatniczkę. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu nastąpiło w dniu [...]2008r., a podana przez skarżącą wartość pojazdu znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej w sprawie miał zastosowanie obowiązujący od dnia 19 lipca 2008r. przepis art. 82a ustawy o podatku akcyzowym zgodnie, z którym jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (§ 1). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (ust. 2). Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33% od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik (ust. 3). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (ust. 4). W ocenie Dyrektora Izby Celnej słusznie organ pierwszej instancji zakwestionował rzetelność sporządzonej opinii nr [...] z dnia [...] 2008r., rzeczoznawcy Pana B. P. Jak zauważono, rzeczoznawca techniki samochodowej Pan B. P. był członkiem Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego. W związku z powyższym był on zobowiązany do przestrzegania Instrukcji Określania Wartości Pojazdów nr 1/2005 opracowanej przez Stowarzyszenie i opublikowanej w Biuletynie Rzeczoznawców samochodowych w styczniu 2005r. Przy wycenie przedmiotowego pojazdu nie zastosował on dwóch metod wyceny oraz nie uzasadnił przyczyn nie zastosowania korekt za dodatkowe wyposażenie, pierwszą rejestrację i przebieg. W celu wyjaśnienia sposobu dokonania wyceny organ w dniu [...] 2011r. przesłuchał rzeczoznawcę, który zeznał, że utracił uprawnienia rzeczoznawcy, nie ma dostępu do systemu InfoEkspert i nie może wykonać uzupełnienia opinii o brakujące elementy. Tym samym w ocenie organu odwoławczego ustalając wartość rynkową spornego pojazdu zasadnie oparto się na opinii rzeczoznawcy powołanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. pana S. G., który w wycenie z dnia [...] 2011r. ustalił, że sporny samochód jest pojazdem uszkodzonym, a jego wartość rynkowa w stanie uszkodzonym wynosi [...] zł. W tym przypadku wartość przedmiotowego pojazdu ustalona została przez rzeczoznawcę zgodnie z Instrukcją Określania Wartości Pojazdów nr 1/2005 4. W skardze wniesionej do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Strona podniosła, że opinia rzeczoznawcy, na której oparły się organy podatkowe została wykonana niezgodnie z Instrukcją Określania Wartości Pojazdów nr 1/2005, albowiem zawiera istotny błąd, który skutkował zawyżeniem podstawy opodatkowania. Błąd ten polegał na błędnym określeniu przez rzeczoznawcę rocznika badanego pojazdu. Pojazd został wyprodukowany w [...]r. natomiast rzeczoznawca w opinii z dnia [...] 2011r. na której oparł się organ określił, że pojazd został wyprodukowany w [...]r. Tak poważny błąd w ocenie strony zmienia wysokość kwot bazowych co powoduje, że cała wycena jest praktycznie bezużyteczna. Zdaniem skarżącej powyższa opinia pomija bardzo wiele uszkodzeń kwalifikujących części do wymiany. Do skargi strona dołączyła opinię techniczną z dnia [...] 2012r. nr [...] i zdjęcia pojazdu w stanie uszkodzonym. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uwzględnienie skargi. 6. W piśmie procesowym z dnia [...]2013r. strona wniosła o zwrot kosztów sporządzenia opinii biegłego J. M. w kwocie [...] zł. Strona wniosła o zobowiązanie organu o nieobciążanie jej kosztami za sporządzenie błędnej opinii na której oparto zostało zaskarżone rozstrzygnięcie oraz odsetkami od ostatecznie wyliczonego podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Skarga jest zasadna. Należy podkreślić, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) - dalej p.p.s.a. - wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. 7.2. Przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – dalej zwana jako "u.p.a." - która obowiązywała w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w art. 82a wskazują, że jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (ust. 1). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (ust. 2). Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik (ust. 3). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (ust. 4). 7.3. Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy trafnie przyjęły, że wystąpiła przesłanka do zastosowania art. 82a u.p.a. Kwestia ta jest bezsporna. Jednak zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że organy podatkowe określając wysokośc zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] oparły się na opinii biegłego S. G., rzeczoznawcy z dziedziny techniki samochodowej, który w wycenie nr [...] z dnia [...] 2011r. ustalił, że badany sporny pojazd jest samochodem osobowym uszkodzonym, a jego wartość rynkowa w stanie uszkodzonym wynosi [...] zł. W przedmiotowej opinii rzeczoznawca sporządził kalkulację naprawy i określił ją na kwotę [...] zł brutto. Jak zauważył sam organ w odpowiedzi na skargę powyższa opinia techniczna zawiera istotny błąd polegający na błędnym przyjęciu rocznika produkcji spornego pojazdu. Biegły przyjął, iż sporny pojazd został wyprodukowany w [...]r., tymczasem jak wynika z akt sprawy samochód ten został wyprodukowany w [...]r. Błędne ustalenie daty produkcji spornego pojazdu powoduje, że zmieni się wysokość kwot bazowych stanowiących podstawę dalszych wyliczeń. Istotnym w sprawie jest również fakt, że wraz ze skargą strona złożyła opinię techniczną z dnia [...] 2012r. nr [...]sporządzoną przez rzeczoznawcę J. M. gdzie koszt naprawy spornego pojazdu określono na kwotę [...] zł. Ponownie rozpoznając sprawę organ obowiązany będzie zweryfikować opinię techniczną z dnia [...] 2011r. na której oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu wyjaśnienia tak znacznych rozbieżności dotyczących kosztów naprawy spornego samochodu. 7.4. Odnosząc się do wniosków strony zawartych w piśmie procesowym z dnia [...] 2013r. wyjaśnić należy, że nie mieszczą się w granicach przedmiotowej sprawy. W celu zwrotu opłaty za sporządzenie opinii skarżąca winna wystąpić do organu odrębnym wnioskiem. Również w zakresie odsetek Sąd w zakreślonej na wstępie kognicji nie ma uprawnień co do zobowiązania organu w zakresie nienaliczania ewentualnych odsetek. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 p.p.s.a., zaliczając do nich kwotę uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi (209 zł).