I SA/Bd 949/11

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-11-29

Skład orzekający: Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, podlega oddaleniu w części dotyczącej zwolnienia od kosztów, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona od ich ponoszenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. R. złożył do WSA w Bydgoszczy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. Sąd uznał, że wnioskodawca jest z mocy ustawy zwolniony od kosztów sądowych, co czyni wniosek w tym zakresie bezzasadnym. Natomiast, po analizie sytuacji materialnej wnioskodawcy, sąd uznał, że istnieje podstawa do ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla strony, a w pozostałym zakresie oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia postanowił: 1) ustanowić adwokata, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie I SA/Bd 949/11 UZASADNIENIE W dniu 23 listopada 2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia (odmowa umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek) , a więc mieści się w zakresie ww. ustawowego zwolnienia od kosztów. Strona wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, od których to ponoszenia jest zwolniona z mocy ustawy tak więc przyznanie stronie prawa pomocy w tym zakresie jest bezzasadne i to niezależnie od jej sytuacji materialnej czy zdrowotnej. Odnosząc się do kwestii ustanowienia adwokata to należy stwierdzić, że w tym przypadku rozpatruje się sytuację materialną strony. Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Jest osobą schorowaną, utrzymującą się z niewielkiego świadczenia rentowego w wysokości [...] zł miesięcznie. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Zatem reasumując należy stwierdzić, że ustanowienie pełnomocnika w postaci adwokata jest niemożliwe, gdyż skarżący nie mając środków na pokrycie jego kosztów zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło