I SA/Bd 949/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-02-08

Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Leszek Kleczkowski, Teresa Liwacz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu pierwszej instancji o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydana przez Zastępcę Dyrektora ZUS Oddział, jest zgodna z prawem, czy też powinna być wydana przez organ odwoławczy (Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych)?
Ratio decidendi
Decyzja organu pierwszej instancji o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydana przez Zastępcę Dyrektora ZUS Oddział, narusza prawo. Zgodnie z art. 134 k.p.a., stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić w drodze postanowienia przez organ odwoławczy, czyli Prezesa Zakładu, a nie przez organ niższej instancji. W związku z tym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Następnie, decyzją z dnia [...] r., Zakład pozostawił sprawę bez rozpatrzenia z powodu niezachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że dotrzymał procedury złożenia wniosku w terminie i że decyzja została wydana z naruszeniem art. 134 k.p.a., ponieważ nie została wydana przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...]. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata J.B. kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 lutego 2012 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia 1. uchyla decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata J.B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od grudnia 1992 r. do czerwca 1993 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek za zwłokę od powyższych należności w kwocie [...] zł. W wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sporawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. pozostawił sprawę bez rozpatrzenia z powodu niezachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku. Organ wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w dniu 25 lipca 2011 r., natomiast termin 14-dniowy na złożenie tego wniosku, mając na uwadze datę doręczenia zaskarżonej decyzji, minął w dniu 04 lipca 2011 r. Strona uchybiła zatem terminowi wskazanemu w decyzji wydanej w pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący podniósł, że dotrzymał procedury złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji. Wskazał, że pismem z dnia 20 sierpnia 2011 r. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] r., natomiast pismem z dnia 19 sierpnia 2011 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] r. i z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został – zgodnie z art. 134 k.p.a. – rozpatrzony przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza prawo. Przystępując do rozważenia niniejszej sprawy należy w pierwszym rzędzie wskazać na przepisy regulujące tryb rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Natomiast art. 83b powyższej ustawy stanowi, że jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. W myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] r. Zakład odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek. Decyzja ta została podpisana przez Zastępcę Dyrektora ZUS Oddział w B. – E. R. Z kolei w dniu [...] r. została wydana decyzja o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia z powodu niezachowania terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja ta została również podpisana przez Zastępcę Dyrektora ZUS Oddział w B. – E. R. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 134 k.p.a. stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinno nastąpić przez organ odwoławczy, czyli Prezesa Zakładu, a nie przez organ niższej instancji, czyli w tym wypadku przez Zastępcę Dyrektora ZUS Oddział w B. W tym miejscu podnieść należy, że decyzja z dnia [...] r. prostująca pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...] r., została prawidłowo wydana z upoważnienia Prezesa ZUS przez Dyrektora Oddziału ZUS – T. M. W konsekwencji rację ma pełnomocnik skarżącego, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 134 k.p.a., ponieważ nie została wydana przez organ odwoławczy. W piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. skarżący wniósł o zmianę pełnomocnika z urzędu. Podniósł, że zwracał się o ustanowienie jako pełnomocnika J. S. Sąd zauważa, że pismem z dnia 3 stycznia 2011 r. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. o ustanowienie adwokata (tak strona zaznaczyła we wniosku o przyznanie prawa pomocy), wskazując, że skarżący wnosił o ustanowienie J. S. Wyznaczenie konkretnej osoby nie należy do Sądu, lecz do właściwej Okręgowa Rada Adwokackiej. Rada nie jest związana wskazaniem strony, w miarę możliwości powinna jednak uwzględnić jej wniosek o ustanowienie pełnomocnikiem podanej przez nią osoby. Sąd nie znalazł podstaw do wyznaczenie innego terminu rozprawy, o co wnosił skarżący w piśmie z dnia 31 stycznia 2012 r. Mając powyższe uwadze na podstawie art. 135 oraz art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Mimo odwołania przez skarżącego pełnomocnika z urzędu – J. B., Sąd uznał za stosowne przyznać mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, ponieważ podjął on działania mające na celu obronę interesów skarżącego. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy i §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota obejmuje VAT. L. Kleczkowski E. Kruppik – Świetlicka T. Liwacz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło