I SA/Bd 95/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania o umorzenie należności Skarbu Państwa z tytułu przepadku korzyści majątkowej postanowił: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 04 lutego 2014r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł z tytułu świadczenia rentowego matki. Oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał, że w dniu [...] 2013r. urodził mu się syn, w którego utrzymaniu pomaga mu najbliższa rodzina. Wnioskodawca oświadczył, że innego majątku nie posiada. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego należy stwierdzić, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pozostaje na utrzymaniu matki, która z tytułu świadczenia rentowego uzyskuje dochód w kwocie [...] zł miesięcznie. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego dom w którym obecnie wnioskodawca zamieszkuje stanowi własność jego babci. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie doradcy podatkowego należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 35 p.p.s.a. w związku z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 41, poz. 213) doradca podatkowy uprawniony jest do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień administracyjnych wyłącznie w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego nie jest sprawa dotycząca powyższych obowiązków. Dlatego też, pełnomocnikiem wnioskodawcy w przedmiotowym postępowaniu sądowym nie może być doradca podatkowy. Wobec powyższego skoro brak jest podstaw do ustanowienia doradcy podatkowego w niniejszej sprawie należało odmówić stronie przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie stronie może być przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie fachowego pełnomocnika, którym może być tylko radca prawny lub adwokat. Stosownie jednak do art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie na wniosek strony, co oznacza że w zaistniałej sytuacji koniecznym jest, aby skarżący wskazał zakres swojego żądania, poprzez określenie czy domaga się ustanowienia adwokata, czy radcy prawnego. Wniosek oczywiście musi być ponownie złożony na urzędowym formularzu PPF. Należy także dodać, że na obecnym etapie postępowania sądowego udział fachowego pełnomocnika nie jest niezbędny, gdyż Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach niezależnie od zawartych w skardze wniosków i zarzutów oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego Sąd ma obowiązek udzielania potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych i pouczeń o skutkach prawnych tych czynności oraz skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Uzupełnieniem tej regulacji jest przewidziany w art. 140 § 1 p.p.s.a. obowiązek Sądu pouczania stron działających bez adwokata lub radcy prawnego o terminie i trybie zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. .