I SA/Bd 954/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych postanowił: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie ponad kwotę 100 (sto) złotych od każdorazowej opłaty sądowej, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł z tytułu świadczenia emerytalnego. Jako majątek wnioskodawca wskazał mieszkanie o pow. [...] m² oraz samochód marki [...]rok produkcji [...]. Oświadczył również, że posiada oszczędności w kwocie [...]zł. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: koszty za mieszkanie [...] zł oraz koszty leczenia [...] zł. Oświadczył, że nie posiada przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł oraz papierów wartościowych i wierzytelności. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył: zeznania podatkowe za lata 2013-2014 z których wynika, że za powyższe okresy z tytułu świadczenia emerytalnego uzyskał dochód w kwotach [...]zł; rachunek za energię; informację o miesięcznych opłatach za mieszkanie ([...]zł); fakturę za leki; akt notarialny kartę informacyjną leczenia szpitalnego; potwierdzenie zameldowania na pobyt stały; wypis z księgi wieczystej. Ponadto w piśmie z dnia [...] 2015r. skarżący oświadczył, że obecnie zamieszkuje sam; nie prowadzi już działalności gospodarczej; jest właścicielem mieszkania położnego w N.; utrzymuje się z emerytury; nie posiada rachunków bankowych. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, Referendarz sądowy zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Niezastosowanie się przez stronę do wezwania Referendarza sądowego wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że Referendarz sądowy nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). W przedmiotowej sprawie, oświadczenia zawarte we wniosku skarżącego złożone na urzędowym formularzu PPF, były niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie strony skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego skarżący w odpowiedzi na zarządzenie Referendarza sądowego przedłożył zeznania podatkowe za lata 2013- 2014 z których wynika, że za powyższe okres uzyskał dochód w kwotach [...] zł. Oświadczył również, że nie posiada rachunków bankowych, zamieszkuje sam i jest właścicielem mieszkania położnego w [...]. Oświadczył również, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł. Po pierwsze jak wynika z oświadczeń skarżącego oraz nadesłanych dokumentów skarżący jest właścicielem mieszkania położnego w [...]. Tymczasem jako adres do korespondencji podaje [...]. Korespondencję kierowaną pod wskazany adres kierowaną do skarżącego odbiera Pani D. Z. oraz sam skarżący. Skarżący w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego nie wyjaśnił jaki posiada tytuł prawny do powyższego lokalu w którym obecnie zamieszkuje co potwierdza również osobisty odbiór korespondencji kierowanej na powyższy adres oraz oświadczenia o sytuacji majątkowo-finansowej złożone przed organem. Zatem lokal stanowiący własność skarżącego nie jest przez niego wykorzystywany w celu zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych i mógłby być przez skarżącego wynajmowany w wyniku czego uzyskiwałby dodatkowy dochód. Po drugie z lektury akt administracyjnych wynika, że skarżący prowadził również działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskiwał dochód w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Powyższa działalność gospodarcza została zlikwidowana dopiero z dniem [...]2015r. Po trzecie jak oświadczył sam skarżący posiada obecnie oszczędności w kwocie [...]zł. Mając jednak na uwadze podeszły wiek skarżącego oraz stan jego zdrowia o czym świadczą przedłożone karty z leczenia szpitalnego oraz fakt, że jak wynika z akt administracyjnych lokal stanowiący jego własność jest obecnie zamieszkiwany przez jego córkę, która znalazła się w trudnej sytuacji życiowej w ocenie orzekającego przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem i posiadanymi oszczędnościami skarżący ma możliwość opłacić każdorazowo koszty sądowe w kwocie 100 zł. Obciążenie taką kwotą nie będzie się wiązało z jakimkolwiek zagrożeniem dla pokrycia jego uzasadnionych wydatków, a także nie będzie stanowiło bariery utrudniającej mu dostęp do Sądu. Tym samym w ocenie orzekającego opłacenie na obecnym etapie postępowania od przedmiotowej skargi wpisu sądowego w kwocie 100 zł mieści w możliwościach finansowych skarżącego. Podkreślenia również wymaga, że wydatkowanie środków związanych z prowadzeniem sprawy sądowej ma charakter tymczasowy, albowiem stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji