I SA/Bd 969/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-03-16
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, gdy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie wykazuje całkowitej niemożności ich poniesienia?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, gdyż wykazał on ograniczone możliwości finansowe uniemożliwiające poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brak ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie pozbawia strony dostępu do sądu, ponieważ sąd rozstrzyga sprawę wszechstronnie, niezależnie od reprezentacji strony.Stan faktyczny
Skarżący G.D. wraz z żoną uzyskuje dochód w wysokości 1290 zł z tytułu świadczeń rentowych i emerytalnych. Nie posiada majątku, ponosi miesięczne wydatki na utrzymanie, leki i żywność w kwocie 270 zł oraz reguluje zobowiązania kredytowe w wysokości 381 zł. Pomaga również bezrobotnemu synowi. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi; w pozostałym zakresie wniosek oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.D. o przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego postanowił 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z druku PPF oraz dokumentów nadesłanych do sprawy sygn. akt I SA/Bd 929/10 wynika, że G.D. z żoną uzyskują z tytułu świadczenia rentowego i emerytalnego dochód w kwocie 1290 zł. Wnioskujący nie posiada majątku. Nie ponosi też kosztów utrzymania mieszkania, na zakup leków oraz żywności przeznacza miesięcznie 270 zł, reguluje zobowiązania kredytowe w wysokości 381 zł, a nadto, w miarę możliwości pomaga, bezrobotnemu synowi.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ona bowiem realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art.77 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.6 Konwencji o ochronie praw człowieka oraz podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. ( Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.).
Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w tym zakresie następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zważywszy więc, że skarżący regulując zobowiązania kredytowe w kwocie 381 zł i pomagając bezrobotnemu synowi, wydaje miesięcznie 270 na konieczne utrzymanie, a dochód na osobę w jego rodzinie wynosi 645 zł, to stwierdzić należy, iż możliwości płatnicze ubiegającego są ograniczone.
Co więcej, kluczowe znaczenie w tej sprawie ma fakt, że skarżącemu przyznano w identycznych okolicznościach faktycznych i prawnych prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu, a Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 01 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 27/11 potwierdził prawidłowość stanowiska wyrażonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w rozstrzygnięciu z 23 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 929/10. Tak więc, i na gruncie niniejszej sprawy uznać należy, że opłacenie jedynej wymaganej na obecnym etapie postępowania opłaty w kwocie 100 zł spowodowałoby uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego.
Natomiast brak reprezentacji wnioskodawcy przez profesjonalnego pełnomocnika w żaden sposób nie wpływa na dostęp do Sądu pierwszoinstancyjnego, który stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co gwarantuje stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego wszechstronne rozpatrzenie jej sprawy w postępowaniu sądowym. Obowiązek ten ciąży na Sądzie niezależnie od stopnia skomplikowania sprawy. Zatem na tym etapie postępowania strona, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, nie jest pozbawiona możliwości ochrony swoich praw.
Końcowo wyjaśnić należałoby, że uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych procesu na Skarb Państwa podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Wydzielona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, dokonywanej jednakże w sposób pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności, co miało miejsce w tym postępowaniu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło