I SA/Bd 975/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-01-19

Skład orzekający: Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia kosztów przez stronę i ma na celu umożliwienie dochodzenia praw osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Wnioskodawca przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na miesięczny dochód, zobowiązania (kredyt, alimenty, wynajem pokoju) oraz brak innych praw majątkowych. Po uzupełnieniu wniosku o dodatkowe dokumenty, referendarz sądowy ocenił sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2017r., nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności jako członka zarządu klubu sportowego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2012 r. do maja 2012 r. postanowił: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Skarżący wniósł na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych. W rubryce zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca podał: kredyt [...] zł; alimenty na córkę [...] zł; wynajęcie pokoju [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył: zaświadczenie o zarobkach; umowę o kredyt gotówkowy; umowę najmu lokalu mieszkalnego; zawiadomienie oraz zeznania podatkowe. Ponadto skarżący oświadczył, że: nie korzysta z pomocy społecznej; nie posiada oszczędności; nie korzysta z pomocy finansowej rodziny i znajomych; nie posiada samochodu ani innego pojazdu; nie prowadzi działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwana p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało, że strona spełnia przesłanki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Strona z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie. Po opłaceniu kosztów związanych z wynajęciem lokalu mieszkalnego do dyspozycji skarżącego pozostaje kwota ok. [...] zł. Ponadto skarżący płaci alimenty na studiującą córkę w wysokości [...] zł. Zatem na zakup żywności, lekarstw, środków higieny, odzieży, opłat za media do dyspozycji pozostaje skarżącemu kwota ok. [...] zł. Powyższe prowadzi do wniosku, że strona znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło