I SA/Bd 98/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku spółki J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym sprawy ze skargi spółki J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanowił: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym Wraz ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj: zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 30 maja 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone. W związku z powyższym skarżąca zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Z uwagi na brak uiszczenia należnego wpisu postanowieniem z dnia 04 września 2012r. tut. Sąd odrzucił skargę Spółki. W dniu 19 listopada 2012r. wpłynął na urzędowym formularzu kolejny wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Konieczność przyznania prawa pomocy skarżąca uzasadniła trudną sytuacją finansową. Obecnie Spółka nie posiada majątku oraz nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. utraciła numer NIP. Z uwagi na brak majątku i środków finansowych Spółka nie jest w stanie przeprowadzić postępowania upadłościowego. Posiada zadłużenie, lecz z uwagi na trudności finansowe nie jest w stanie go regulować. Wysokość kapitału zakładowego określiła na kwotę 172.000,00 zł, wyjaśniając jednocześnie, że taki zapis widnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym, jednak Spółka w rzeczywistości nie posiada żadnego kapitału ani majątku. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy. W dniu 18 grudnia 2012r. strona skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wskazała, że rozpatrując wniosek referendarz sądowy w ogóle nie poddał analizie istnienia w sprawie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Sprzeciw wnoszony samodzielnie przez stronę nie wymaga co do zasady uzasadnienia. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 2 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających sądowi na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy, są więc, co do zasady, okoliczności przytoczone w stosownym wniosku (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Strona winna mieć przy tym świadomość, że wnosząc o omawiane zwolnienie musi uprawdopodobnić w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Na jej korzyść przemawia zamysł ustawodawcy, który nie obciążył wnioskującego obowiązkiem udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia odpowiednich faktów. Jednocześnie informacja ta powinna być na tyle szczegółowa, by możliwa była ocena realnej sytuacji finansowej strony. Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez skarżących kosztów związanych prowadzeniem przez nich postępowania sądowoadministracyjnego (por. art. 199 p.p.s.a.), które są dochodem Skarbu Państwa (por. art. 212 § 2 p.p.s.a.). Jest to swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie. Stąd konieczne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy, celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa (w procesie), bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Zatem do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04). Z przedstawionej przez stronę argumentacji wynika, że obecnie spółka nie prowadzi działalności, nie posiada żadnych czynnych rachunków bankowych. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku trwałego, a także żadnego środka trwałego, ani wartości niematerialnej i prawnej. Postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. utraciła numer NIP. Z uwagi na brak majątku i środków finansowych spółka nie jest w stanie przeprowadzić postępowania upadłościowego. Posiada zadłużenie, lecz z uwagi na trudności finansowe nie jest w stanie go regulować. W ocenie sądu, mając na uwadze powyższe, przedstawiona przez stronę skarżącą we wniosku o udzielenie prawa pomocy oraz sprzeciwie sytuacja materialna pozwala stwierdzić, iż uprawdopodobniła ona, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącej spółki zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.