I SA/Bd 980/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę 1. Postanowieniem z dnia [...] października 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. K. z dnia [...] września 2018r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2018r. wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...]. Podstawę prawną dochodzonego obowiązku stanowi decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą we [...] za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości [...] zł. W dniu [...] maja 2018r., do Urzędu Skarbowego w A. K. wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] maja 2018r. zat. "sprzeciw na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego", w którym skarżący wniósł o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w przedmiocie stwierdzenia jego odpowiedzialności za zobowiązania "[...]" Sp. z o.o. Mając na uwadze treść złożonego podania, organ egzekucyjny potraktował je jako zarzut zgłoszony na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ze zm. – dalej zwana "u.p.e.a.") tj. zarzut braku wymagalności obowiązku. W związku z tym organ egzekucyjny pismem z dnia [...] maja 2018r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Z uwagi na to, że złożenie zarzutów skutkowało zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.), organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018r. wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] uznał za niezasadne złożone przez skarżącego zarzuty wskazując, że decyzja z dnia [...] listopada 2017r. orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą we [...] za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości [...] zł została prawidłowo doręczona w dniu [...] listopada 2017r. Wskutek wniesionego odwołania, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2018r. i jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i podlega wykonaniu. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na powyższe postanowienie wierzyciela Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2018 r. 2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. K., będąc związanym ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, postanowieniem z dnia [...] września 2018r. odmówił uznania wniesionych zarzutów zgłoszonych w sprawie egzekucji administracyjnej. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc, że egzekucja z tytułu subsydiarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki jest przedwczesna, albowiem decyzja o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki "[...]" została zaskarżona do Sądu. 4. Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie tj. art. 33 § 1 i art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz wyjaśnił, że organ egzekucyjny orzekał w przedmiocie zgłoszonego zarzutu na podstawie ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i był związany tym stanowiskiem. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W związku z tym oparcie zarzutu na braku wymagalności obowiązku może wywołać zamierzony skutek jedynie w razie przyznania tego faktu przez wierzyciela w trybie art. 34 § 4 u.p.e.a., co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii prawidłowości wszczęcia egzekucji organ wyjaśnił, że tytuły wykonawcze zostały wystawione zgodnie z art. 27 u.p.e.a., na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] listopada 2017r. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło na podstawie i zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności ([...] S.A. w K.) - w dniu [...] kwietnia 2018r.- zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] kwietnia 2018r., natomiast skarżącemu zawiadomienie o zajęciu wraz odpisem tytułów wykonawczych doręczono w dniu [...] maja 2018r. Organ egzekucyjny wstrzymał realizację zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018r. o czym skarżący został powiadomiony w dniu [...] czerwca 2018r. Wstrzymanie realizacji zajęcia nastąpiło w związku z zawieszeniem z mocy prawa, na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. w administracji, postępowania egzekucyjnego wskutek złożonych przez skarżącego zarzutów do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Końcowo organ wyjaśnił również, że zaskarżenie do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu "[...]" Sp. z o.o. pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, albowiem zgodnie bowiem z art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 800 ze zm. – dalej O.p.) decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie. 5. W skardze do Sądu strona nie podzieliła stanowiska organu, że decyzja o zapłaceniu kwoty [...]zł z tytułu podatku VAT za II, III i IV kwartał 2013r. w firmie "[...]" Sp. z o.o. jest decyzją ostateczną w toku instancji. Została ona zaskarżona, po wyczerpaniu środków odwoławczych, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, a Sąd nie rozpatrzył jeszcze merytorycznie sprawy. Zdaniem strony w związku z tym, iż skarga na przedmiotową decyzję nie została rozpatrzona, wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesny. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 8. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie organy odmówiły uznania za uzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2018r. wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...]. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Na mocy art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; - odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; - określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; - błąd co do osoby zobowiązanego; - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; - niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; - prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. 9. Jak wynika z akt sprawy celem uzyskania stanowiska wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny przekazał zarzuty skarżącego wierzycielowi – Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...], który postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. uznał zarzut za niezasadny. W wyniku złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko wierzyciela o niezasadności zgłoszonego zarzutu braku wymagalności obowiązku. Zatem jak prawidłowo stwierdziły organy postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji, zatem zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a., stanowiło podstawę do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. 10. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był jednocześnie wierzycielem, dlatego obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i był stanowiskiem wierzyciela związany. W tej sytuacji, ze względu na związanie organu egzekucyjnego oraz organu nadzoru stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., nieodzownym było poddanie kontroli Sądu stanowiska wierzyciela oraz postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2018r. który utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela. W tym miejscu należy też wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia [...] lutego 2015r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którą m.in. nadano wskazaną treść powołanemu przepisowi p.p.s.a., podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Wskazano także, że w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może zatem i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Podkreślić jednak należy, że stwierdzając bezzasadność zarzutu braku wymagalności obowiązku organ egzekucyjny, a wcześnie wierzyciel szczegółowo wyjaśnili, że podstawą wystawienia przez wierzyciela tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2018r. była ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] listopada 2017r. orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą we [...] za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2013r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł i kosztami egzekucyjnymi w łącznej wysokości [...] zł. Wskutek wniesionego odwołania, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2018r. i jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i podlega wykonaniu. Wskazać również należy, że na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2018r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który prawomocnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r. sygn. akt I SA/Bd 327/18 odrzucił skargę (postanowienie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona nie wniosła zażalenia od powyższego orzeczenia. Zatem decyzja będąca podstawa wystawienia tytułu wykonawczego jest zarówno ostateczna jak również prawomocna. Ponadto nie ma racji skarżący, że złożenie skargi do Sądu powoduje, że decyzja w oparciu o którą wystawiono tytuł egzekucyjny nie może stanowić podstawy prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Należy wyjaśnić skarżącemu, że w art. 128 O.p. ustawodawca wyraził zasadę trwałości decyzji podatkowych. Decyzje, od których nie służy odwołanie, są ostateczne, a ich uchylenie lub zmiana, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych, czyli wyjątkowo. Natomiast zgodnie z art. 239e O.p. decyzje ostateczne podlegają wykonaniu, chyba że wstrzymano ich wykonanie. Taka sytuacja jednak nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Zatem bez znaczenia w sprawie pozostawał fakt, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia decyzja będąca podstawą wystawienia tytułów egzekucyjnych nie była prawomocna (była ostateczna), bowiem okoliczność ta nie wpływa na wymagalność obowiązku. Reasumując stwierdzić należy, że podstawę nałożonego obowiązku stanowiła ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z dnia [...] listopada 2017r. W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, wykonanie decyzji nie zostało wstrzymane. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne toczy się w oparciu o pozostającą w obrocie prawnym ostateczną decyzję administracyjną, przy czym obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej, nie wygasł na skutek zapłaty lub z innego powodu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. [...]