I SA/Bd 985/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-02-09
Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Ewa Kruppik-Świetlicka, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części dotyczącej stanowiska wierzyciela w sprawie egzekucji administracyjnej, które uznało zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego z powodu braku skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej, może zostać uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO, uznając, że uchybienia proceduralne nie miały wpływu na wynik sprawy. Sąd potwierdził, że skuteczne doręczenie decyzji wymiarowej jest warunkiem powstania obowiązku podatkowego, a brak takiego doręczenia skutkuje nieistnieniem obowiązku i brakiem podstaw do egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął egzekucję administracyjną wobec R. B. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza W. dotyczących zaległego podatku od nieruchomości współwłasności. Skarżąca zarzuciła, że decyzja wymiarowa nie została jej skutecznie doręczona, a doręczenie pism synowi na podstawie kopii pełnomocnictwa było niewłaściwe. SKO uchyliło postanowienie wierzyciela w części dotyczącej zarzutów o nieistnienie obowiązku i niedoręczenie upomnienia, uznając zarzut nieistnienia obowiązku za zasadny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy oraz nakazał zwrócić adwokatowi kwotę 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1. Oddala skargę. 2. Nakazuje zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz adwokata K. N. kwotę 295,20 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W związku z wniesieniem przez zobowiązaną R. B. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym Burmistrz W., jako wierzyciel - postanowieniem z dnia [...] nr [...] w stosunku do zarzutów z art. 33 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wyraził stanowisko o ich niedopuszczalności. Pozostałe zarzuty z art. 33 pkt 4 i 6 uznał za niezasadne.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco :
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. K. wszczął egzekucję w stosunku do skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...] wystawionych przez Burmistrza W. w związku z zaległym podatkiem od nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...] będącej w dacie wymagalności ww. podatku współwłasnością strony.
Podstawą do wystawienia ww. tytułów wykonawczych była prawomocna decyzja organu podatkowego z dnia [...] ustalająca wysokość należnego podatku od nieruchomości. Organ jako podstawę prawną przywołał przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.),wskazując, iż skarżąca jest zobowiązana wraz z pozostałymi współwłaścicielami na podstawie art. 3 ust. 4 ww. ustawy do zapłaty podatku od nieruchomości.
Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła, iż decyzja Burmistrza W. określająca należny podatek nie została jej skutecznie doręczona. Skarżąca podnosi, że doręczenie ww. decyzji jak i pism do niej skierowanych synowi T. B. na podstawie kserokopii pełnomocnictwa nie powinno nastąpić. Podniosła, iż postępowanie w stosunku do pozostałych trzech zmarłych współwłaścicieli nieruchomości winno być umorzone a ona nie powinna odpowiadać za ich zobowiązania.
Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1 i 7 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 cyt. ustawy ) poprzez doręczenie decyzji osobie nieupoważnionej za uzasadniony. Natomiast zarzut co do braku uprzedniego doręczenia stronie upomnienia (art. 33 pkt 7 ) za nieuzasadniony. Organ zarzut przedawnienia uznał za niezasadny, wskazując, iż zobowiązanie dotyczy 2005 i 2006 r. i nie upłynął termin przedawnienia. Jednocześnie organ wskazał, iż upomnienia zostały doręczone stronie w dniu 25 kwietnia 2008 r.
SKO uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podało, iż w aktach sprawy brakuje oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonej kopii. W tej sytuacji zdaniem organu brak było podstaw do uznania T. B. za pełnomocnika strony. Organ podniósł, że gdyby T. B. był pełnomocnikiem strony to decyzja wymiarowa winna nosić zapis, iż jest skierowana do zobowiązanej za pośrednictwem pełnomocnika, który w takim charakterze występuje w sprawie. Organ podniósł, że z decyzji wymiarowej, znajdującej się w aktach sprawy oraz z dowodu jej doręczenia T. B. nie wynika, że osoba ta była przez organ traktowana jako pełnomocnik R. B.
Organ nie wyjaśnił ponadto, jakie znaczenie dla sprawy ma oświadczenie złożone przez T. B. w dniu 27 sierpnia 2004 r., z którego wynika między innymi, że "pełnomocnictwo zdeponowano w Urzędzie Miejskim w W.". Zdaniem organu odwoławczego oświadczenia tego nie sposób uznać za oświadczenie strony o ustanowieniu pełnomocnika, w rozumieniu art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej.
Reasumując SKO uznało, że zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku w świetle braku doręczenia skarżącej decyzji wymiarowej za uzasadniony.
Organ wskazał, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania , co wynika z treści przepisu art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W przedmiotowej sprawie zobowiązanie podatkowe nie powstało gdyż nie doszło do skutecznego doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Kolegium wskazało, iż stanowisko wierzyciela w pozostałym zakresie tj. uznające zarzut strony z art. 33 pkt 4 i pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za niezasadne, jest prawidłowe.
Strona nie zgodziła się z takim rozstrzygnięciem organu i złożyła skargę do tut. Sądu, w której podniosła, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości uległo przedawnieniu, gdyż decyzja wymiarowa nie została jej doręczona w terminie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Organ w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą zarzutu przedawnienia organ uznał go za nieuzasadniony, albowiem strona nie podniosła go w terminie 7 dni określonym w art. 27 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę wydanych rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. To oznacza, że Sąd może zaskarżone rozstrzygnięcie uchylić lub stwierdzić jego nieważność, w sytuacji gdy w istotny sposób narusza przepisy prawa.
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że ocena zaskarżonego postanowienia według wyżej wskazanego kryterium legalności nie dała Sądowi podstaw do jego wyeliminowania. Uchybienia, które wystąpiły nie mają wpływu na rozstrzygnięcie.
Strona pismem z dnia 30 listopada 2009 r. zarzuciła organom, iż chcą od niej wyegzekwować podatek za zmarłą rodzinę. Do pisma załączyła akty zgonu pozostałych współwłaścicieli, zmarłych w roku 2007 i 2008 . Podała, że przedmiotowa nieruchomość stała się jej wyłączną własnością dopiero od 5 października 2006 r. Podniosła, że nieruchomość ta została sprzedana w listopadzie 2006r. a zatem nie dotyczy jej podatek za listopad i grudzień 2006r.
Organy pismo powyższe uznały za zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W związku z czym organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w sprawie podniesionych zarzutów. Dlatego wierzyciel pismem z 7 czerwca 2010 r. wezwał skarżącą do sprecyzowania zarzutów, wskazując, że ich podstawą mogą być wyłącznie okoliczności wskazane w przepisie art. 33 cyt. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W tym miejscu należy przywołać ww. przepis. Zgodnie z art. 33 podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Strona przede wszystkim wskazała, że jej zarzuty dotyczą art. 33 pkt 1 tj. nieistnienia obowiązku, gdyż decyzja wymiarowa nie została jej skutecznie doręczona. Doręczenie decyzji osobie nie będącej pełnomocnikiem na podstawie kopii pełnomocnictwa bez załączenia oryginału czy poświadczonej kopii nie może stanowić podstawy dla doręczeń decyzji i pism przeznaczonych dla niej. Strona dodatkowo wskazała, że udziela synowi dopiero od dnia 14 czerwca 2010 r. pełnomocnictwa do występowania w sprawie.
Należy zauważyć, że zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego – o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej) – co oznacza, że nie mogą być one składane lub uzupełniane w terminie późniejszym, tak jak w niniejszej sprawie np. w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego lub w skardze do sądu, bowiem to organ egzekucyjny musi je rozpoznać (po ewentualnym uzyskaniu stanowiska wierzyciela – jeżeli organ egzekucyjny nie jest równocześnie wierzycielem).
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. Burmistrz W. jako wierzyciel wyraził swe stanowisko o niezasadności zarzutu na art. 33 pkt 1 uznając powyższy zarzut jak i zarzut o którym mowa w pkt 7 ( niedoręczenie upomnienia ) za niedopuszczalny. Pozostałe zarzuty tj. z art. 33 pkt 4 i 6 organ uznał za niezasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w B. rozpatrując zażalenie strony postanowieniem z dnia [...] postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1 i pkt 7 i postanowiło wyrazić stanowisko wierzyciela w ten sposób , iż zarzut z art. 33 pkt 1 za uzasadniony natomiast w stosunku do zarzutu z art. 33 pkt 7 uznać za nieuzasadniony.
Zatem kontroli Sądu zostało poddane powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] mocą którego organ w części uchylił stanowisko wierzyciela uznając, iż w sprawie zaszła okoliczność wymieniona w przepisie art. 33 pkt 1 a mianowicie, że obowiązek podatkowy nie powstał.
Co to oznacza dla strony? Rozstrzygnięcie SKO jest dla strony korzystne. Skoro decyzja nie została doręczona to skutki podatkowe nie dotyczą strony a wszczęte postępowanie egzekucyjne, którego podstawą była przedmiotowa decyzja wymiarowa również nie ma racji bytu.
Należy zaznaczyć, że uprawnienia sądu administracyjnego mają w zasadzie charakter kasacyjny, a nie reformatoryjny. A to oznacza , że sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy w zastępstwie organów administracyjnych tak jak wnosi strona.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu postanowił w oparciu o przepis art. 205 § 2 i art. 250 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło